Karol Grossmann (reżyser)
| ||
![]() | ||
Data i miejsce urodzenia | 27 października 1864 Drakovci | |
Data i miejsce śmierci | 3 sierpnia 1929 Ljutomer | |
Zawód, zajęcie | adwokat, reżyser filmowy |
Karol Grossmann (ur. 27 października 1864 w Drakovci, zm. 3 sierpnia 1929 w Ljutomerze[1]) – słoweński reżyser filmowy, pionier kina, autor pierwszych filmów słoweńskich.
Z wykształcenia był prawnikiem (ukończył szkołę prawniczą w Grazu, tytuł doktora otrzymał w 1897[1]), od 1901 roku prowadził praktykę adwokacką w Ljutomerze. Interesował się fotografią, z czasem zainteresował się również ruchomymi obrazami – był posiadaczem latarni magicznej, którą zakupił w Dreźnie, a także kilku aparatów fotograficznych i kamery 17,5 mm[2]. Ta ostatnia posłużyła mu w 1905 do nakręcenia pierwszych w historii słoweńskich filmów: Wyjścia z kościoła (oryg. Odhod od maśe), Targ w Ljutomerze (oryg. Sejem w Ljutomerju); były to krótkie filmy dokumentalne[2][3]. Rok później nakręcił film W swoim ogrodzie (Na domačem vrtu), w którym pojawiają się jego córki Draga i Božena oraz jego żona, Matylda, trzymająca na rękach niemowlę[2][4]. Filmy Grossmana pozostały nieznane aż do 1948 roku[5].
W 1915 roku w domu Grossmanna wracał do zdrowia ranny oficer Fritz Lang, który w przyszłości miał zostać jednym z najsłynniejszych niemieckich reżyserów filmowych. W czasie gościny u Grossmanna Lang zajmował się tworzeniem rzeźb; odnalezione po latach obiekty z tego okresu to jedyne zachowane do dziś dzieła Langa z czasów, zanim zajmował się kinem[2][6].
Przypisy
- ↑ a b Vodnik po fondih in zbirkah Arhiva Republike Slovenije (słoweń.). [dostęp 2015-05-17]. [zarchiwizowane z tego adresu (2015-09-23)].
- ↑ a b c d Dr Karol Grossmann (ang.). [dostęp 2015-05-17]. [zarchiwizowane z tego adresu (2015-03-17)].
- ↑ Magdalena Bartczak: Bałkany. W: Tadeusz Lubelski, Sowińska Iwona, Syska Rafał: Kino nieme. Kraków: Universitas, 2010, s. 849. ISBN 978-83-242-1297-2.
- ↑ Maša Guštin: Krótki zarys historii słoweńskiego filmu. [dostęp 2015-05-17].
- ↑ Leopoldina Plut-Pregelj, Rogel Carole: The A to Z of Slovenia. Rowman & Littlefield, 2010, s. 151. ISBN 0-8108-7216-1.
- ↑ Thomas Elsaesser: The Persistence of Hollywood. Routledge, 2012. ISBN 1-136-51947-5.
Media użyte na tej stronie
Karol Grossmann