Katowice Murcki
![]() Miejsce zlikwidowanej stacji (widok w kierunku Katowic Ochojca) | |
Państwo | |
---|---|
Województwo | |
Miejscowość | |
Lokalizacja | |
Data otwarcia | 24 czerwca 1870[1] |
Data zamknięcia | 6 czerwca 2005[2] |
Poprzednie nazwy | Emanuelsegen[2] |
Rodzaj | |
Dane techniczne | |
Liczba peronów | 0 (dawniej 2)[2] |
Liczba krawędzi peronowych | 0 (dawniej 3)[2] |
Kasy | |
Linie kolejowe | |
Położenie na mapie Polski (c) Karte: NordNordWest, Lizenz: Creative Commons by-sa-3.0 de | |
![]() | |
Portal ![]() |
Katowice Murcki – zlikwidowana stacja kolejowa[2] w Katowicach, w województwie śląskim, w Polsce. Została ona otwarta 24 czerwca 1870 na linii Kolei Prawego Brzegu Odry[1]. Zlikwidowano ją w 2012 roku. Składała się z dwóch peronów i trzech krawędzi peronowych[2], a także z budynku dworca kolejowego położonego przy ul. Tartacznej, wyburzonego w 2018 roku[3].
Historia
Kolej do Murcek dotarła już w 1852 roku[4], kiedy to Kolej Górnośląska wybudowała łącznicę do kopalni Murcki (Katowice Murcki Towarowe), lecz nie wybudowano wówczas stacji pasażerskiej[5]. Powstanie zaś nowego połączenia przez Murcki, a także samej stacji jest związane za sprawą Towarzystwa Kolei Prawego Brzegu Odry, powstałego w 1868 roku. Linię kolejową łączącą Szopienice Północne i Dziedzice przez Murcki, Tychy i Pszczynę oddano do użytku 24 czerwca 1870 roku[6]. Była to wówczas część linii łączącej Wrocław z Dziedzicami przez Tarnowskie Góry, Bytom, Siemianowice Śląskie, Murcki i Pszczynę. Liczyła ona łącznie 256,97 km[1]. Ówcześnie powstała trasa na odcinku Murcki – Tychy stanowi fragment obecnej linii kolejowej nr 142[4][7].
Pociąg pasażerski z Pszczyny w pierwszym roku funkcjonowania przyjeżdżał do Murcek o godzinie 14:50 i miał tu 5 minut postoju[1]. Dnia 24 stycznia 1884 roku linię kolejową znacjonalizowano, a raz z tym stację w Murckach[8].
Po nacjonalizacji przystąpiono do dalszej rozbudowy sieci kolejowej, związanej z rozwojem górnictwa węgla kamiennego. Na początku XX wieku przystąpiono do budowy magistrali z Sośnicy do Ligoty i przy okazji zmodernizowano w 1904 roku stację w Ligocie. Zmieniono również przebieg sieci kolejowej w kierunku Murcek – zlikwidowano dotychczasowe połączenie do kopalni Murcki, a wraz z nią wybudowano nowe przez Ochojec i stację w Murckach, stając się stacją węzłową dla trzech kierunków: Ligota, Szopienice Północne i Tychy[9]. Obecnie linia ta stanowi ona ciąg trasy kolejowej nr 142[4].
Dnia 24 czerwca 1950 roku oddano do użytku z Murcek połączenie do papierni w Czułowie przez dawną stację Katowice Murcki Towarowe[10]. Główna trasa biegnąca przez Katowice Murcki (nr 142) została zelektryfikowana 4 marca 1961 roku[4]. Odcinek trasy Murcki – Janów został zlikwidowany w 1966 roku[4]. Dnia 15 listopada 1968 roku oddano do użytku łącznik między Muchowcem a Murckami (linia nr 652). Dwa lata później został on zelektryfikowany[11].
Kasę biletową na dworcu zlikwidowano we wrześniu 1993 roku. Stację Katowice Murcki po zamknięciu przebudowano na posterunek odstępowy, przystanek osobowy i ładownię[2]. Ruch pasażerski przez Murcki został zawieszony 25 czerwca 1994 roku[4]. Przed 2000 rokiem zamknięto odcinek do stacji towarowej przy kopalni Murcki[10]. W czerwcu 2005 roku na odcinku od posterunku odgałęźnego Staszic do Katowic Murcek został zlikwidowany fragment linii nr 652 do Muchowca[11]. Dnia 6 maja 2008 roku posterunek odstępowy Katowice Murcki został zakończył funkcjonowanie. W latach 2010-2012 rozpoczęto likwidację infrastruktury – zlikwidowano perony, boczne tory, a także rozjazdy[2].
Dworzec kolejowy przed wyburzeniem pełnił funkcje mieszkalne, a wnętrza obiektu posłużyły również jako scenografia do filmu Lecha Majewskiego pt. Angelus. W czerwcu 2016 roku w dworcu kolejowym na piętrze wybuchł pożar, który strawił konstrukcję poddasza i dachu. W wyniku pożaru budynek wyłączono z użytkowania[12]. W dniu 9 października 2018 roku ceglany budynek dworca po 148 latach istnienia został zburzony[3].
W latach 2018-2020 wzdłuż zlikwidowanej stacji trwała przebudowa linii kolejowej nr 142 na całym odcinku Katowice Ligota – Tychy[13].
Stacja znajdowała się w południowej części Katowic, w jednostce pomocniczej Murcki[14]. Na placu przed wyburzonym dworcem kolejowym nadal funkcjonuje przystanek komunikacji publicznej ZTM Murcki Dworzec PKP z którego wg stanu z września 2020 roku kursowała jedna linia (nr 973)[15].
Przypisy
- ↑ a b c d Soida 1997 ↓, s. 48.
- ↑ a b c d e f g h i j Atlas Kolejowy Polski, Czech i Słowacji: Katowice Murcki (pol.). www.atlaskolejowy.net. [dostęp 2020-09-12].
- ↑ a b Bulsa i Szmatloch 2019 ↓, s. 34.
- ↑ a b c d e f Ryszard Stankiewicz , Marcin Stiasny , Atlas linii kolejowych Polski 2010, Rybnik: Wydawnictwo Eurosprinter, 2010, R16-R19, ISBN 978-83-926946-8-7 .
- ↑ Soida 1997 ↓, s. 43.
- ↑ Wg Atlasu linii kolejowych Polski linię tą oddano do użytku 15 listopada 1868 roku
- ↑ Ogólnopolska Baza Kolejowa: Linia Katowice Ligota – Tychy (142) (pol.). www.bazakolejowa.pl. [dostęp 2020-09-12].
- ↑ Soida 1997 ↓, s. 50.
- ↑ Soida 1997 ↓, s. 67.
- ↑ a b Ogólnopolska Baza Kolejowa: Linia Katowice Murcki – Katowice Murcki Towarowe (pol.). www.bazakolejowa.pl. [dostęp 2020-09-07].
- ↑ a b Ogólnopolska Baza Kolejowa: Linia Katowice Muchowiec – Katowice Murcki (652) (pol.). www.bazakolejowa.pl. [dostęp 2020-09-07].
- ↑ Justyna Przybytek: Wyburzają dworzec w Murckach. Miał prawie 150 lat (pol.). katowice.naszemiasto.pl, 2018-10-08. [dostęp 2020-09-12].
- ↑ Kasper Fiszer: Katowice: Pociągi wracają na odcinek Ligota – Ochojec (pol.). www.rynek-kolejowy.pl, 2020-03-31. [dostęp 2020-09-08].
- ↑ Geoportal krajowy (pol.). geoportal.gov.pl. [dostęp 2020-07-20].
- ↑ Zarząd Transportu Metropolitalnego: Rozkład jazdy ZTM (pol.). rj.metropoliaztm.pl. [dostęp 2020-08-29]. [zarchiwizowane z tego adresu (2020-08-29)].
Bibliografia
- Michał Bulsa , Barbara Szmatloch , Katowice, których nie ma, Łódź: Księży Młyn Dom Wydawniczy, 2019, ISBN 978-83-7729-502-1 .
- Krzysztof Soida (red.): Dzieje katowickiego okręgu kolejowego. Katowice: Śląska Dyrekcja Okręgowa Kolei Państwowych, 1997.
Linki zewnętrzne
- Katowice Murcki w Ogólnopolskiej Bazie Kolejowej – bazakolejowa.pl
- Katowice Murcki w Atlasie Kolejowym Polski, Czech i Słowacji – www.atlaskolejowy.net
Katowice Murcki | ||
Linia 142 Katowice Ligota – Tychy (5,236 km) | ||
![]() ![]() ![]() odległość: 2,436 km | ![]() | odległość: 3,108 km |
Linia Katowice Murcki – Katowice Murcki Towarowe (0,000 km) | ||
![]() | odległość: 1,973 km | |
Linia 652 Katowice Muchowiec – Katowice Murcki | ||
![]() ![]() ![]() | ![]() | |
Linia Katowice Zawodzie – Katowice Murcki | ||
![]() ![]() ![]() | ![]() |
Media użyte na tej stronie
Autor: SANtosito, Licencja: CC BY-SA 4.0
Mapa lokacyjna miasta Katowice. Punkty graniczne mapy:
- N: 50.30 N
- S: 50.125 N
- W: 18.885 E
- E: 19.125 E
(c) Karte: NordNordWest, Lizenz: Creative Commons by-sa-3.0 de
Location map of Poland
Autor: Therud, Licencja: CC BY-SA 3.0
Mapa najważniejszych linii kolejowych województwa śląskiego
head station, track to the left
head station, track to the left
Straight line aqross (according to naming convention, name + modifier)
head station, track to the right
head station, track to the right
Straight line aqross (according to naming convention, name + modifier)
ex terminal station, track to the right
ex terminal station, track to the left
Autor: Adrian Tync, Licencja: CC BY-SA 4.0
Dworzec kolejowy na stacji Katowice Murcki, ul. Tartaczna, wyburzony w 2018 roku.
Autor: Marek Mróz, Licencja: CC BY-SA 4.0
Katowice-Murcki. Ul. Tartaczna. Przy dawnej stacji Katowice Murcki
ex station ex track aqross
Autor: Marek Mróz, Licencja: CC BY-SA 4.0
Katowice-Murcki. Ul. Tartaczna. Miejsce dawnej stacji Katowice Murcki