Katowice Szopienice Południowe
![]() Perony na przystanku (widok w kierunku wschodnim) | |
Państwo | |
---|---|
Województwo | |
Miejscowość | |
Lokalizacja | |
Zarządca | |
Data otwarcia | 1870[1] |
Poprzednie nazwy | Schoppinitz O.S.E.[1] |
Rodzaj | |
Dane techniczne | |
Liczba peronów | 2 |
Liczba krawędzi peronowych | 4 |
Kasy | |
Linie kolejowe | |
Położenie na mapie Polski (c) Karte: NordNordWest, Lizenz: Creative Commons by-sa-3.0 de | |
![]() | |
Portal ![]() |
Katowice Szopienice Południowe − kolejowy przystanek osobowy[2] w Katowicach, w województwie śląskim, w Polsce, położony przy ul. 11 listopada i Lwowskiej w jednostce pomocniczej Szopienice-Burowiec[3]. Składa się on z dwóch dwukrawędziowych peronów[4], przy których zatrzymują się pociągi Kolei Śląskich oraz Polregio, które w październiku 2020 roku łączyły Katowice Szopienice Południowe na głównych relacjach ze stacjami: Bytom, Częstochowa, Dąbrowa Górnicza, Gliwice, Katowice, Kraków Główny, Lubliniec, Oświęcim i Wodzisław Śląski[5]. W 2021 roku przystanek obsługiwał średnio 500–699 pasażerów na dobę[6].
Przystanek ten został oddany do użytku w 1870 roku przez Towarzystwo Kolei Górnośląskiej[1] (niem. Oberschlesische Eisenbahn[7]). Zarządzany jest obecnie przez Zakład Linii Kolejowych w Sosnowcu PKP Polskich Linii Kolejowych[4].
Historia
Początki kolei na terenie Roździenia i Szopienic związane są Towarzystwem Kolei Górnośląskiej, które powołano 5 kwietnia 1841 roku. Towarzystwo to oddało do użytku linię z Wrocławia do Oławy, którą regularnie przedłużało w kierunku Górnego Śląska. Trasę przebiegającą przez Roździeń i Szopienice, tj. Świętochłowice – Katowice – Mysłowice, Towarzystwo uruchomiło dnia 3 października 1846 roku[8].
W czerwcu 1858 roku rozpoczęto prace nad budową łącznika między liniami Kolei Górnośląskiej w Prusach a Kolei Warszawsko-Wiedeńskiej w Rosji, którego budowę zatwierdzono po porozumieniu obydwu towarzystw i zgodzie rządów obydwu krajów. Prace na ostatnim odcinku między Sosnowcem a Szopienicami ukończono do 24 sierpnia 1859 roku. Tego dnia uroczyście otwarto linię między Ząbkowicami a Katowicami, a dwa dni później nastąpiło jej publiczne przekazanie i w krótkim czasie większość ruchu przygranicznego odbywało się już tą linią aniżeli dotychczasową trasą przez Granicę (Maczki)[9]. W związku z budową tej odnogi, a wraz z tym powstaniem nowego przejścia granicznego, powstał w rejonie dworca północnego budynek urzędu celnego, w którym znalazło zatrudnienie spora liczba urzędników[10].
Na samej zaś linii nie od razu wybudowano obecny przystanek. Społeczność Szopienic i Roździenia prosiła dyrekcję Kolei Górnośląskiej o jego wybudowanie, lecz ona argumentowała tym, że zużycie hamulców i szyn za każdym postojem nie zostaną zrekompensowane przez ewentualne zyski z biletów. Budowa w 1868 roku nieopodal stacji na nowo wybudowanej linii Kolei Prawego Brzegu Odry (obecna stacja techniczna Katowice Szopienice Północne[2]) spowodowało, że dyrekcja Kolei Górnośląskiej z powodu konkurencji podjęła decyzję o budowie przystanku na swojej linii[11]. Powstał on na granicy Roździenia i Szopienic w 1870 roku[1]. Przystanek ten początkowo był zbudowany ze starych podkładów kolejowych, do którego prowadziły schody po wysokim nasypie i w dół na ulicę. Budynek dworca był wówczas prymitywnym barakiem[11]. Dzięki budowie tego przystanku mieszkańcy Roździenia i Szopienic mieli dostęp do dwóch posterunków ruchu[11], które dzieliły między siebie dystans kilku minut dojścia pieszo[12].
Po II wojnie światowej PKP przystąpiło do elektryfikacji linii kolejowych na Górnym Śląsku. Pierwsza została zelektryfikowana linia kolejowa nr 1 w ramach etapowej elektryfikacji trasy między Górnym Śląskiem a Warszawą. odcinek Łazy – Szopienice Południowe – Gliwice po elektryfikacji oddano do użytku 1 czerwca 1957 roku[13], natomiast na trasie w kierunku Szczakowej pociągi elektryczne uruchomiono 14 maja 1959 roku[14].
27 listopada 2014 roku podpisano umowę na estetyzację budynku dworca znajdującym się na peronie pierwszym. W ramach prac odnowiono elewację, wyremontowano dach, odnowiono wejście na peron, a w miejscach dawnych okien pojawiły się płyty poliwęglanowe. Prace te ukończono w 2015 roku[15].
W tym samym roku rozpoczął się również remont obydwu peronów. W pierwszej kolejności ukończono prace przy peronie pierwszym[16]. W ramach prac przy estetyzacji peronów dokonano rozbiórek nawierzchni asfaltowych peronów, wymieniając nawierzchnię na kostkę brukową, a także ułożono płyty peronowe z namalowanym pasem bezpieczeństwa. Na peronach wbudowano ławki, postawiono nowe tablice z nazwą stacji oraz numeracją torów i peronów, zainstalowano nowe balustrady, a także wykonano różnego typu uzupełniające prace remontowe[17].
Infrastruktura
Katowice Szopienice południowe to przystanek osobowy dla dwóch linii kolejowych: nr 1 (km osi 312,910) i 138 (km osi 27,505), przy których znajdują się dwa dwukrawędziowe perony – po jednym na linię[2]. Obydwa perony mają długość 200 metrów, z czego wysokość peronu pierwszego wynosi 760 mm, a peronu drugiego 650 mm[4].
Perony te są częściowo zadaszone[1], wyposażone w ławki oraz tablice informacyjne. Mają powierzchnię z kostki brukowej oraz prefabrykowanych płyt betonowych na krawędziach[17]. Wejście do peronów odbywa się przejściem podziemnym[4] z obydwu stron – od północy od ul. 11 Listopada, a od południa przy osiedlu Helgoland (od ul. Lwowskiej na wysokości ul. ks. mjr. Karola Woźniaka)[3].
Na pierwszym peronie znajduje się dworzec kolejowy, w którym znajduje się wejście na peron. Został on odnowiony w 2015 roku[15]. W budynku dworca, według stanu z 2013 roku, nie znajduje się tam żadna kasa biletowa ani biletomat. Nie ma też tam innych placówek handlowo-usługowych[18].
Połączenia
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/e/ed/Katowice_-_Szopienice-Burowiec_058.jpg/220px-Katowice_-_Szopienice-Burowiec_058.jpg)
W rozkładzie jazdy na okres 2019/2020 z przystanku Katowice Szopienice Południowe odjeżdżały pociągi Kolei Śląskich i Polregio[5]. Pociągi Kolei Śląskich łączyły wówczas Katowice Szopienice Południowe w ramach linii: S1/S41 z Katowicami i Gliwicami w kierunku zachodnim i Częstochową w kierunku wschodnim oraz linii S8 łączącą Katowice Szopienice Południowe z Kluczborkiem przez Katowice, Chorzów Batory, Bytom, Tarnowskie Góry i Lubliniec w kierunku zachodnim oraz w drugim kierunku z Oświęcimiem przez Mysłowice i Nowy Bieruń[19]. Z Katowic Szopienic Południowych Koleje Śląskie uruchamiała wówczas również pojedyncze kursy do Bielska-Białej Głównej, Tychów Lodowiska i Zwardonia[5].
Pociągi Polregio łączyły w okresie 2019/2020 Katowice Szopienice Południowe ze stacjami: Busko-Zdrój (przez Kielce; jedną parę połączeń kolejowych do Buska-Zdroju spółka uruchomiła 27 czerwca 2020 roku[20]), Katowice, Kielce, Kraków Główny, Rzeszów Główny, Sędziszów (przez Olkusz) i Wodzisław Śląski[5]. Polregio uruchomiło również 1 maja 2020 roku wakacyjne połączenie w ramach superREGIO z Katowic do Zatora, które łączy przystanek z parkiem Energylandia w Zatorze[21].
Średni czas przejazdu w październiku 2020 roku z Katowic Szopienic Południowych do poszczególnych stacji był następujący: Bytom 36 minut, Częstochowa 1 godzina i 32 minuty, Dąbrowa Górnicza 14 minut, Gliwice 36 minut, Katowice 4 minuty, Kraków Główny 1 godzina i 45 minut, Lubliniec 1 godzina i 41 minut i Oświęcim 43 minuty[5].
Powiązania komunikacyjne
Bezpośrednio w sąsiedztwie przystanku nie znajduje się żaden przystanek transportu miejskiego. Najbliższy położony na północ o około 500 metrów, w centralnej części Szopienic-Burowca – przystanek Szopienice Kościół[3], skąd zgodnie ze stanem z października 2020 roku odjeżdżają autobusy i tramwaje na zlecenie ZTM. Bezpośrednio z niego odjeżdża z niego 9 linii autobusowych (w tym jedna nocna), a także 3 linie tramwajowe. Autobusy zapewniają połączenia z większością dzielnic w Katowicach, a także z sąsiednimi miastami: Mysłowicami, Chorzowem, Siemianowicami Śląskimi i Mikołowem. Tramwaje łączą Szopienice z Mysłowicami, Sosnowcem, a także Chorzowem przez dzielnice Katowic: Zawodzie, Śródmieście i Załęże[22]. Również w rejonie tego przystanku, przy placu Powstańców Śląskich, zlokalizowana jest trzynastostanowiskowa stacja rowerów miejskich City by bike Szopienice - Plac Powstańców Śląskich[23].
Przy stacji znajduje się średniej wielkości parking. Brak jest natomiast w pobliżu postoju taksówek[18].
Przypisy
- ↑ a b c d e f g h Atlas Kolejowy Polski, Czech i Słowacji: Katowice Szopienice Południowe (pol.). www.atlaskolejowy.net. [dostęp 2020-10-14].
- ↑ a b c PKP Polskie Linie Kolejowe S.A., Wykaz posterunków ruchu i punktów ekspedycyjnych, Załącznik nr 2.6 do Regulaminu sieci 2019/2020. Aktualizacja, 6 października 2020 (pol.).
- ↑ a b c OpenStreetMap. Mapa Podstawowa (pol.). www.openstreetmap.org. [dostęp 2020-10-14].
- ↑ a b c d PKP Polskie Linie Kolejowe S.A., Wykaz peronów przy liniach kolejowych zarządzanych przez PKP Polskie Linie Kolejowe S.A., Załącznik nr 2.6 do Regulaminu sieci 2019/2020. Aktualizacja, 6 października 2020 (pol.).
- ↑ a b c d e PKP Polskie Linie Kolejowe S.A., Odjazdy. Katowice Szopienice Południowe. Rozkład jazdy ważny w dniach 30.08 – 07.11.2020. Aktualizacja wg stanu na 18.09.2020(pol.).
- ↑ Urząd Transportu Kolejowego: Wymiana pasażerska - Dane o stacjach 2021. [dostęp 2022-08-30].
- ↑ Atlas Kolejowy Polski, Czech i Słowacji: Spis Kolei • Seznam Společností (pol.). www.atlaskolejowy.net. [dostęp 2020-10-14].
- ↑ Soida 1997 ↓, s. 18.
- ↑ Soida 1997 ↓, s. 45.
- ↑ Soida 1997 ↓, s. 50.
- ↑ a b c Soida 1997 ↓, s. 48.
- ↑ Soida 1997 ↓, s. 49.
- ↑ Soida 1997 ↓, s. 180.
- ↑ Soida 1997 ↓, s. 181.
- ↑ a b Rozpoczął się remont szopienickiego dworca (pol.). szopienice.org, 2014-12-19. [dostęp 2020-10-14].
- ↑ Silesia Info Transport: Szopienicki dworzec w coraz lepszym stanie (pol.). silesiainfotransport.pl, 2015-12-02. [dostęp 2020-10-14].
- ↑ a b PKP Polskie Linie Kolejowe S.A., Załącznik nr 2.3. Specyfikacja techniczna wykonania i odbioru robót związanych z rewitalizacją - estetyzację peronów nr 1 i 2 PO Katowice Szopienice Płd., Postępowanie regulaminowe na zadanie pt. Estetyzacja stacji i przystanków osobowych - przystanek osobowy Katowice Szopienice Płd. Linia 001, zamowienia.plk-sa.pl (pol.).
- ↑ a b Marek Mróz , Baza funkcjonalna dworców kolejowych w konurbacji katowickiej, „Acta Geographica Silesiana”, 18, Sosnowiec: Wydział Nauk o Ziemi Uniwersytetu Śląskiego, 2015, s. 33, ISSN 1897-5100 (pol.).
- ↑ ROZKŁAD JAZDY KOLEI ŚLĄSKICH. Rozkład jazdy obowiązujący od 30 sierpnia 2020 r. do 7 listopada 2020 r. (pol.). www.kolejeslaskie.com. [dostęp 2020-10-15].
- ↑ Michał Szymajda: Wracają pociągi Kielce – Busko-Zdrój z dodatkowym postojem w Brzezinach (pol.). www.rynek-kolejowy.pl, 2020-06-23. [dostęp 2020-10-15].
- ↑ POLREGIO: superREGIO – nowa kategoria pociągów POLREGIO (pol.). polregio.pl. [dostęp 2020-10-15].
- ↑ Zarząd Transportu Metropolitalnego: Rozkład jazdy ZTM (pol.). rj.metropoliaztm.pl. [dostęp 2020-10-15]. [zarchiwizowane z tego adresu (2020-08-29)].
- ↑ City by bike: Mapa stacji (pol.). citybybike.pl. [dostęp 2020-10-15].
Bibliografia
- Krzysztof Soida (red.), Dzieje katowickiego okręgu kolejowego, Katowice: Śląska Dyrekcja Okręgowa Kolei Państwowych, 1997 .
Linki zewnętrzne
- Katowice Szopienice Południowe w Ogólnopolskiej Bazie Kolejowej – bazakolejowa.pl
- Katowice Szopienice Południowe w Atlasie Kolejowym Polski, Czech i Słowacji – www.atlaskolejowy.net
- Katowice Szopienice Południowe w internetowym rozkładzie jazdy PKP – rozklad-pkp.pl (odjazdy)
Katowice Szopienice Południowe | ||
Linia 1 Warszawa Zachodnia – Katowice (312,91 km) | ||
![]() ![]() ![]() odległość: 3,366 km | ![]() | odległość: 2,743 km |
Linia 138 Oświęcim – Katowice (27,505 km) | ||
![]() ![]() ![]() odległość: 1,250 km | ![]() | odległość: 2,738 km |
Media użyte na tej stronie
Autor: SANtosito, Licencja: CC BY-SA 4.0
Mapa lokacyjna miasta Katowice. Punkty graniczne mapy:
- N: 50.30 N
- S: 50.125 N
- W: 18.885 E
- E: 19.125 E
(c) Karte: NordNordWest, Lizenz: Creative Commons by-sa-3.0 de
Location map of Poland
head station, track to the left
head station, track to the left
Straight line aqross (according to naming convention, name + modifier)
head station, track to the right
head station, track to the right
Autor: Marek Mróz, Licencja: CC BY-SA 4.0
Katowice - Szopienice-Burowiec. Staja kolejowa Katowice Szopienice Południowe
flag stop track aqross in use
Autor: Ewkaa, Licencja: CC-BY-SA-3.0
Katowice Szopienice Południowe - stacja.
Autor: Therud, Licencja: CC BY-SA 3.0
Mapa najważniejszych linii kolejowych województwa śląskiego
Autor: Marek Mróz, Licencja: CC BY-SA 4.0
Katowice - Szopienice-Burowiec. Ulica 11 Listopada. Wejście na stacje
Autor: Marek Mróz, Licencja: CC BY-SA 4.0
Katowice - Szopienice-Burowiec. Staja kolejowa Katowice Szopienice Południowe