Kazimierz Pruszkowski
![]() | |
Data i miejsce urodzenia | 23 maja 1899 |
---|---|
Data i miejsce śmierci | 1 października 1969 |
Przebieg służby | |
Lata służby | 1916–1945 |
Siły zbrojne | |
Formacja | |
Jednostki | |
Stanowiska | dowódca batalionu piechoty |
Główne wojny i bitwy | I wojna światowa |
Odznaczenia | |
![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() |
Kazimierz Mieczysław Pruszkowski (ur. 21 kwietnia 1897[1] w Żaczkach, zm. 1 października 1969 w Wejherowie[2]) – pułkownik piechoty Wojska Polskiego.
Życiorys
Po maturze wstąpił do wojska, od listopada 1916 roku służył w 3 pułku piechoty Legionów Polskich. Po ukończeniu Szkoły Podchorążych Piechoty w Ostrowi Mazowieckiej przydzielony został do 7 pułku piechoty Legionów, w szeregach, którego walczył z bolszewikami.
Po zakończeniu działań wojennych służbę pełnił w 23 pułku piechoty, a następnie w 11 pułku piechoty w Tarnowskich Górach[3][4][5] i Szkole Podchorążych Piechoty Rezerwy w Rawie Ruskiej. W 1932 roku powrócił do 7 pp Leg. w Chełmie[6]. 7 czerwca 1934 roku został przesunięty ze stanowiska dowódcy batalionu na stanowisko kwatermistrza[7].
14 lutego 1938 objął dowództwo 1 Morskiego Batalionu Strzelców w Wejherowie. Zastał jednostkę dobrze wyszkoloną i z doborową kadrą. 24 sierpnia 1939 roku, po przeprowadzeniu mobilizacji, objął dowództwo 1 Morskiego Pułku Strzelców. Przygotowania do obrony natrafiają na formalnoprawne bariery zabraniające wchodzenia z robotami ziemnymi na pola uprawne oraz pozyskiwanie drewna na budowę schronów i okopów. Z pomocą przychodzą burmistrz Wejherowa Teodor Bolduan i wójt gminy Wejherowo Łakomy oraz nadleśniczy inż. Roman Kuniewski (wszyscy zamordowani przez Niemców). Należało też ubezpieczyć się przed ewentualnym uderzeniem nieprzyjaciela oraz infiltracją dywersantów zewnętrznych i przed piątą kolumną. Niemiecki atak w dniu 1 września nie zaskoczył dowódcy 1 MPS. System obronny okazał się dla nieprzyjaciela trudny do sforsowania. W siódmym dniu działań wojennych ppłk Pruszkowski zdał sobie sprawę, że trzeba będzie Wejherowo opuścić. 8 września o godzinie 20 wydaje rozkaz wycofania się. W dniach 10–19 września osłabiony pułk uczestniczy w bohaterskiej obronie Kępy Oksywskiej, stanowiąc wciąż ważny trzon Lądowej Obrony Wybrzeża, dowodzonej przez płk. Stanisława Dąbka. Po zakończeniu walk dostał się do niewoli niemieckiej. Przebywał w Oflagu II A Prenzlau (okręg Neubrandenburg), a potem w Oflagu II C Woldenberg (Dobiegniew, Wielkopolska).
Po powrocie z obozu jenieckiego w 1945 roku objął gospodarstwo rolne we wsi Stara Wiśniewka k. Złotowa. W 1956 roku przeniósł się do Wejherowa, gdzie wiele czasu poświęcił pracy społecznej w środowisku kombatanckim. Współpracował z Wojskowym Instytutem Historycznym. Razem z Władysławą Gadą i innymi kombatantami przeprowadził identyfikację mogił żołnierzy 1 MPS, doprowadził do ich upamiętnienia na cmentarzu w Białej i w kwaterze wojskowej na wejherowskim Cmentarzu Starym.
Zmarł 1 października 1969 roku[8]. Spoczął na Cmentarzu Obrońców Wybrzeża w Gdyni wśród swoich żołnierzy.
Awanse
- kapral – 1917
- podporucznik – 1920
- porucznik – zweryfikowany w 1922 roku ze starszeństwem z dniem 1 czerwca 1919 roku
- kapitan – 1 grudnia 1924 ze starszeństwem z dniem 15 sierpnia 1924 i 87. lokatą w korpusie oficerów zawodowych piechoty[9]
- major – 18 grudnia 1931 ze starszeństwem z dniem 1 stycznia 1932 i 27. lokatą w korpusie oficerów zawodowych piechoty[10]
- podpułkownik – 19 marca 1939
- pułkownik – 1957
Ordery i odznaczenia
- Order Krzyża Grunwaldu III klasy (za kampanię wrześniową 1939)
- Krzyż Srebrny Orderu Wojskowego Virtuti Militari (1921)[11]
- Krzyż Niepodległości (29 grudnia 1933)[12]
- Krzyż Walecznych (dwukrotnie)
- Złoty Krzyż Zasługi (16 marca 1934)[13]
- Medal 10 Rocznicy Wojny Niepodległościowej (Łotwa)[14]
Upamiętnienie
Pułkownik Kazimierz Pruszkowski był patronem 11 Pułku Łączności Marynarki Wojennej w Wejherowie (1994–2007) i Centrum Wsparcia Teleinformatycznego i Dowodzenia Marynarki Wojennej w Wejherowie (2008–2014), a od 9 grudnia 2014 roku jest patronem Batalionu Dowodzenia Marynarki Wojennej w Wejherowie[15].
Przypisy
- ↑ Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 2 z 26 stycznia 1934 roku, s. 28, sprostowano imiona i datę urodzenia z „Kazimierz ur. 24 kwietnia 1897 roku” na „Kazimierz Mieczysław ur. 23 maja 1899 roku”.
- ↑ Batalion dowodzenia MW: Patron, archiwum-bdowmw.wp.mil.pl [dostęp 2020-08-18] .
- ↑ Rocznik Oficerski 1923 ↓, s. 155, 425.
- ↑ Rocznik Oficerski 1924 ↓, s. 147, 368.
- ↑ Rocznik Oficerski 1928 ↓, s. 27, 206, 1098.
- ↑ Rocznik Oficerski 1932 ↓, s. 39, 537.
- ↑ Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 11 z 7 czerwca 1934 roku, s. 150.
- ↑ Dziennik Bałtycki nr 235 z 3.10.1969 r.
- ↑ Dziennik Personalny MSWojsk. Nr 131 z 17.12.1924 r.
- ↑ Dziennik Personalny MSWojsk. Nr 12 z 18.12.1931 r.
- ↑ Dekret Wodza Naczelnego L. 2980 z 17 maja 1921 r. Dziennik Personalny z 1921 r. Nr 21, poz. 820
- ↑ M.P. z 1934 r. nr 27, poz. 41 „za pracę w dziele odzyskania niepodległości”.
- ↑ M.P. z 1934 r. nr 64, poz. 97 „za zasługi na polu wyszkolenia wojska”.
- ↑ Dziennik Personalny MSWojsk. Nr 12 z 6.08.1929 r., s. 241.
- ↑ Decyzja Nr 481/MON Ministra Obrony Narodowej z dnia 9 grudnia 2014 r. w sprawie przejęcia dziedzictwa tradycji i sztandaru przeformowanego Centrum Wsparcia Teleinformatycznego i Dowodzenia Marynarki Wojennej oraz nadania patrona Batalionowi Dowodzenia Marynarki Wojennej, Dziennik Urzędowy MON z 10 grudnia 2014 roku, poz. 383.
Bibliografia
- Dziennik Personalny Ministerstwa Spraw Wojskowych. [dostęp 2016-02-15].
- Rocznik Oficerski 1923. Warszawa: Ministerstwo Spraw Wojskowych, 1923.
- Rocznik Oficerski 1924. Warszawa: Ministerstwo Spraw Wojskowych, 1924.
- Rocznik Oficerski 1928. Warszawa: Ministerstwo Spraw Wojskowych, 1928.
- Rocznik Oficerski 1932. Warszawa: Ministerstwo Spraw Wojskowych, 1932.
Media użyte na tej stronie
Naramiennik pułkownika Wojska Polskiego (1919-39).
Lesser coat of arms of the Austrian Empire form the Congress of Vienna in 1815 until the Austro-Hungarian Compromise of 1867. It then represented the Cisleithanian territories of Austria-Hungary in the Reichsrat until 1915.
It shows the arms of Habsburg-Lorraine encircled by the chain of the Order of Golden Fleece, surmounted on the crowned Austrian imperial double-headed eagle clutching in its claws the Imperial orb, sceptre and sword, with the Imperial Crown of Rudolf above.
After 1915 the inescutcheon only displayed the red-white-red arms of Austria.Orzełek legionowy
Baretka: Krzyż Walecznych (1941) nadany dwukrotnie.
Autor: Kordiann, Licencja: CC BY-SA 4.0
Grób Kazimierza Pruszkowskiego na Cmentarzu Obrońców Wybrzeża
Baretka: Order Krzyża Grunwaldu III klasy