Klasyfikacja anatomiczno-terapeutyczno-chemiczna

Klasyfikacja anatomiczno-terapeutyczno-chemiczna, ATC – system porządkujący leki oraz inne środki i produkty wykorzystywane w medycynie. Klasyfikację kontroluje Centrum Współpracy nad Metodologią Statystyczną Leków (Collaborating Centre for Drug Statistics Methodology) w Norwegii podlegający pod Światową Organizację Zdrowia (WHO)[1]. Pierwszy spis został opublikowany w 1976 roku[1].

Struktura ATC

Klasyfikacja ma strukturę drzewa, w którym najniższy, anatomiczny poziom określa miejsce działania, a wyższe precyzują lek na drodze funkcji terapeutycznej, cechy farmakologicznej i przynależności do określonej grupy chemicznej[2].

Kod leku w klasyfikacji ATC jest siedmiopozycyjny i ma postać (L – litera, C – cyfra)[2]:

LCCLLCC

Pierwszy poziom (jedna litera) określa grupę anatomiczną. Drugi poziom (dwie cyfry) określa podgrupę terapeutyczną, trzeci poziom (jedna litera) określa podgrupę farmakologiczną, czwarty poziom (jedna litera) podgrupę chemiczną, a piąty, ostatni poziom (dwie cyfry) wskazuje na konkretną substancję chemiczną[2].

Poniższy przykład pokazuje lokalizację w ATC adrenaliny, posiadającej alfanumeryczny kod C01CA24[3][4]:

Epinefryna (adrenalina)
C01C A24

C – Układ sercowo-naczyniowy
→ (anatomiczna grupa główna)
C 01 – Leki stosowane w chorobach serca
→ (podgrupa terapeutyczna)
C01 C – Leki pobudzające układ sercowo-naczyniowy (bez glikozydów nasercowych)
→ (podgrupa farmakologiczna)
C01C A – Leki wpływające na receptory adrenergiczne i dopaminergiczne
→ (podgrupa chemiczna)
C01CA 24Epinefryna
→ (substancja chemiczna)

Główne grupy anatomiczne

Pierwsza litera kodu ATC wskazuje na jedną z czternastu głównych grup anatomicznych (lokalizacyjnych)[5]:

  • APrzewód pokarmowy i metabolizm
  • BKrew i układ krwiotwórczy
  • CUkład sercowo-naczyniowy
  • DDermatologia
  • GUkład moczowo-płciowy i hormony płciowe
  • HLeki hormonalne do stosowania wewnętrznego (bez hormonów płciowych)
  • JLeki stosowane w zakażeniach (przeciwinfekcyjne)
  • LLeki przeciwnowotworowe i immunomodulujące
  • MUkład mięśniowo-szkieletowy
  • NOśrodkowy układ nerwowy
  • PLeki przeciwpasożytnicze, owadobójcze i repelenty
  • RUkład oddechowy
  • SNarządy wzroku i słuchu
  • VRóżne (varia)

Zobacz też

  • Lista leków i środków farmaceutycznych
  • Lista leków podstawowych Światowej Organizacji Zdrowia

Przypisy

  1. a b Publikacja w zamkniętym dostępie – wymagana rejestracja, też płatna, lub wykupienie subskrypcji U. Bergman. The history of the Drug Utilization Research Group in Europe.. „Pharmacoepidemiol Drug Saf”. 15 (2), s. 95-8, 2006. DOI: 10.1002/pds.1171. PMID: 16329154. 
  2. a b c ATC Structure and principles, WHO Collaborating Centre for Drug Statistics Methodology, 15 lutego 2018 [dostęp 2019-07-22] (ang.).
  3. WHO Collaborating Centre for Drug Statistics Methodology: Guidelines for ATC classification and DDD assignment 2019. Oslo: 2018, s. 15. ISBN 978-82-8082-974-0.
  4. ATC C01CA24 Epinephrine, WHO Collaborating Centre for Drug Statistics Methodology, 13 grudnia 2018 [dostęp 2019-07-22] (ang.).
  5. Grupy ATC. Medycyna Praktyczna. [dostęp 2019-07-22].

Linki zewnętrzne

Star of life.svg Przeczytaj ostrzeżenie dotyczące informacji medycznych i pokrewnych zamieszczonych w Wikipedii.

Media użyte na tej stronie

Star of life.svg

The Star of Life, medical symbol used on some ambulances.

Star of Life was designed/created by a National Highway Traffic Safety Administration (US Gov) employee and is thus in the public domain.
Closed Access logo alternative.svg
Autor: Jakob Voß, influenced by original art designed at PLoS, modified by Wikipedia users Nina and Beao, Licencja: CC0
Closed Access logo, derived from PLoS Open Access logo. Alternative version.