Kołowo
wieś | |
![]() Maszty Radiowo-Telewizyjnego Centrum Nadawczego w Kołowie | |
Państwo | |
---|---|
Województwo | |
Powiat | |
Gmina | |
Wysokość | 130–135 m n.p.m. |
Liczba ludności (2022) | 86[1] |
Strefa numeracyjna | 091 |
Kod pocztowy | 74-106[2] |
Tablice rejestracyjne | ZGR |
SIMC | 0783226 |
Położenie na mapie Polski (c) Karte: NordNordWest, Lizenz: Creative Commons by-sa-3.0 de | |
![]() |
Kołowo (do 1945 r. niem. Kolow) – wieś w Polsce położona w województwie zachodniopomorskim, w powiecie gryfińskim, w gminie Stare Czarnowo w obrębie Polany Kołowskiej w centralnej części Puszczy Bukowej.
Położenie
Kołowo jest najwyżej zlokalizowaną wsią Pobrzeża Szczecińskiego (wys. 130–135 m n.p.m.)[3], charakteryzuje się mikroklimatem, który cechują silne wiatry, krótszy o dwa tygodnie niż na obrzeżach Puszczy Bukowej okres wegetacji roślin, oraz najdłuższe utrzymywanie się pokrywy śnieżnej[4].
W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa szczecińskiego.
Zabudowa i zabytki
We wsi kościół filialny pw. Najświętszego Serca Pana Jezusa z końca XIX w. zbudowany na fundamentach wcześniejszych świątyń. Wieża w przyziemiu kamienna, wyżej ceglana, czworoboczna, zwieńczona wysokim 6-bocznym hełmem ceramicznym i czterema wieżyczkami narożnymi. Wewnątrz na styku nawy i prezbiterium wmurowane w posadzkę trzy płyty nagrobne, z których szczególnie cenna jest płyta opata kołbackiego Jana Jordani, zm. w 1395 r., z wapienia, o wymiarach 169 x 100 cm. Rysunek (ryt w kamieniu zatarty w części środkowej) przedstawia postać zmarłego w cysterskim habicie, z laską opacką przytrzymywaną lewą ręką i z grubą księgą w prawej dłoni. Uderza wyrazista charakterystyka głowy z kosmykami włosów nad odstającymi uszami i mocnej w wyrazie twarzy. Rysunek obiega bordiura z napisem w łacińskiej minuskule: „anno. dni. mcccxcv. ipo. die. s. marie. magdalene. obiit. duus. johannes. jordani. abbas. xxii. hs. loci. q. eudem. locu. valde. laudabiliter. rexit. per. xix. anos. orate. deu. p. eo” (co znaczy: Roku Pańskiego 1395 właśnie w dniu św. Marii Magdaleny (tj. 22.VII) zmarł pan Jan Jordani opat w tym miejscu, który tu bardzo chwalebnie rządził 19 lat. Módlcie się do Boga za niego). Jest to jedna z niewielu zachowanych płyt (obrazująca zachodniopomorską plastykę nagrobną w okresie od 1 poł. XIV do pocz. XVI w. Dwie pozostałe płyty to płyta koniuszego książęcego, zm. w 1615 i płyta łowczego, zm. w 1775[5]).
Na cmentarzu przykościelnym pozostałości grobów sprzed 1945 r. oraz kilkadziesiąt drzew ok. 50–100-letnich.
Pozostałość dworu zniszczonego w 1945 r. Pozostały ruiny tarasu i fundamenty budynku, w pobliżu piwnica – lodownia z kopulastym sklepieniem. Park dworski o pow. ok. 0,3 ha z pojedynczymi okazami starodrzewu.
Maszty RTV
Na wzgórzu Lisica znajdują się maszty ośrodka radiowo-telewizyjnego. W latach 20. XX wieku wybudowano tam wieżę spadochronową. Po 1930 roku została ona przebudowa na cele widokowe, miała wysokości 36 m. W 1968 roku w jej miejscu stanęła 228-metrowa iglica stalowa z antenami RTV. W późniejszych latach dobudowano jeszcze antenę paraboliczną, a maszt podwyższono o kolejne 25 m. W roku 1985 wzniesiono nowy maszt o wysokości 267 m. W 1989 roku stary maszt skrócono do wysokości 61 m. Oba maszty stanowią dominantę całego mezoregionu Wzgórz Bukowych; są doskonale widoczne ze wszystkich stron w promieniu kilkunastu kilometrów[5].
Turystyka
We wsi znajduje się węzeł szlaków turystycznych: Szlak im. Stanisława Grońskiego
Szlak im. Bolesława Czwójdzińskiego
Zobacz też
- Radiowo-Telewizyjne Centrum Nadawcze w Kołowie
- Kołówko
- Lisie Stawki
Przypisy
- ↑ NSP 2021: Ludność w miejscowościach statystycznych, Bank Danych Lokalnych GUS, 19 września 2022 [dostęp 2022-10-06] .
- ↑ Oficjalny Spis Pocztowych Numerów Adresowych, Poczta Polska S.A., październik 2022, s. 500 [zarchiwizowane 2022-10-26] .
- ↑ Czesław Piskorski, Pomorze Zachodnie, mały przewodnik, Warszawa: Wyd. Sport i Turystyka Warszawa, 1980, s. 162–163, ISBN 83-217-2292-X, OCLC 8032482 .
- ↑ Leksykon Puszczy Bukowej. [dostęp 2008-05-05]. [zarchiwizowane z tego adresu (2008-05-05)].
- ↑ a b tamże;. [dostęp 2008-05-05]. [zarchiwizowane z tego adresu (2008-05-05)].
Linki zewnętrzne
Media użyte na tej stronie
(c) Karte: NordNordWest, Lizenz: Creative Commons by-sa-3.0 de
Location map of Poland
Autor: SANtosito, Licencja: CC BY-SA 4.0
Location map of West Pomeranian Voivodeship. Geographic limits of the map:
- N: 54.65 N
- S: 52.58 N
- W: 13.95 E
- E: 17.10 E
Logo społeczności Wikimedia. Proszę zauważyć, że w przeciwieństwie do większości logotypów związanych z ruchem Wikimedia, to logo nie jest zarejestrowane jako znak towarowy.
Niebieski szlak turystyczny.
Zielony szlak turystyczny.
Autor: Wikipedian95, Licencja: CC0
Maszty Radiowo-Telewizyjnego Centrum Nadawczego w Kołowie.
Autor:
Mapa powiatu gryfińskiego, Polska
Autor:
Mapa gminy Stare Czarnowo, Polska