Kościół św. Jana Chrzciciela w Bartoszycach
![]() | |||||||
kościół parafialny | |||||||
![]() widok ogólny | |||||||
Państwo | |||||||
---|---|---|---|---|---|---|---|
Województwo | |||||||
Miejscowość | |||||||
Wyznanie | |||||||
Kościół | |||||||
Parafia | |||||||
Wezwanie | |||||||
| |||||||
| |||||||
Położenie na mapie Polski (c) Karte: NordNordWest, Lizenz: Creative Commons by-sa-3.0 de | |||||||
![]() |
Kościół św. Jana Chrzciciela w Bartoszycach wzniesiony w XV wieku. Położony jest w północno-wschodniej części miasta na lewym brzegu Łyny. Reprezentuje styl gotycki.
Dokładna data budowy świątyni nie jest znana, lecz pierwsza wzmianka o kościele pochodzi z 1484[2] roku. Zagadkowe jest jednak jego pochodzenie. Przyjmuje się, iż kościół zbudowano w miejscu przyzamkowej kaplicy, która prawdopodobnie znajdowała się w tym miejscu i o której źródła pisane mówią już w 1404. Została ona jednak zburzona wraz z zamkiem podczas buntu mieszczan bartoszyckich w 1454. Niektórzy jednak badacze, jak Hein[2], twierdzą, iż świątynię wybudowano wraz z pierwszą lokacją miasta w latach 1326 -1332.
Kościół w swojej budowie jest dość prosty: jednonawowy, zbudowany na planie prostokąta, a prezbiterium nie jest wydzielone. Od południa znajduje się kruchta a od południa zakrystia. Obiekt jest orientowany[3], co oznacza, że jego prezbiterium wraz z ołtarzem zwrócone jest w kierunku wschodnim. W XIX[4] w. do fasady kościoła dobudowano wieżę.
Wnętrze kościoła oraz ołtarz zdobią elementy gotyckie i barokowe. Najstarszą częścią ołtarza głównego jest ceglana mensa gotycka. Rzeźby ołtarzowe, przedstawiające Pasję pochodzą z kręgu Krausa z 1720[2] roku, natomiast w 1860[2] i 1913[2] zostały gruntownie odnowione. Po obu ich stronach wznoszą się jonizujące kolumny na cokołach a między nimi figury Mojżesza i Jana Chrzciciela. Po bokach od figur znajduje się chleb i wino, powyżej dwa anioły z narzędziami męki, w nasadzie między czterema kolumnami postacie Jana Ewangelisty i Aarona, natomiast w zwieńczeniu ołtarza Chrystus Triumfator.
Ambona kościoła pochodzi z 1706[2] i wspiera się na figurze anioła. Pomiędzy kręconymi kolumnami korynckimi zostały wyrzeźbione w niej postacie Chrystusa, ewangelików i proroków, ornament z owoców i kłosów a na drzwiach płaskorzeźbę Ecce homo. Bogato zdobiony baldachim zwieńczono rzeźbą pelikana karmiącego pisklęta.
We wnętrzach kościoła przez kilkaset lat znajdował się jeden z bartoszyckich "Bartków"- Gustebalda[5] - należących do grupy tzw. bab pruskich.
Kościół został wybudowany jako katolicka świątynia, lecz od okresu Reformacji służył jako jeden z dwóch ewangelickich świątyń w mieście. Ponownie zaadaptowano go jako świątynię katolicką w 1946 roku[6]. Od 1974[6] działa jako kościół parafialny.
Zobacz też
Przypisy
- ↑ Rejestr zabytków nieruchomych – województwo warmińsko-mazurskie, Narodowy Instytut Dziedzictwa, 30 września 2021 [dostęp 2010-05-06] .
- ↑ a b c d e f Bartoszyce.pl Kościół św. Jana Chrzciciela. [dostęp 2009-08-06]. (pol.).
- ↑ Bartoszyce w Polskaniezwykla.pl. [dostęp 2009-08-06]. (pol.).
- ↑ Dziedzictwo.ekai.pl. [dostęp 2009-08-06]. (pol.).
- ↑ Bartoszyce.pl Kamienne baby Bartki. [dostęp 2009-08-11]. (pol.).
- ↑ a b Millenium śmierci św.Brunona. Bartoszyce - w mieście nad Łyną. [dostęp 2009-08-06]. [zarchiwizowane z tego adresu (4 marca 2016)]. (pol.).
Media użyte na tej stronie
(c) Karte: NordNordWest, Lizenz: Creative Commons by-sa-3.0 de
Location map of Poland
Autor: SANtosito, Licencja: CC BY-SA 4.0
Location map of Warmian-Masurian Voivodeship. Geographic limits of the map:
- N: 54.52 N
- S: 53.07 N
- W: 19.05 E
- E: 22.95 E
Blue Shield - the Distinctive emblem for the Protection of Cultural Property. The distinctive emblem is a protective symbol used during armed conflicts. Its use is restricted under international law.
Autor: Honza Groh (Jagro), Licencja: CC BY-SA 3.0
Bartoszyce, ul. Nowowiejskiego 4 - kościół parafialny pw. św. Jana Chrzciciela wraz z wyposażeniem wnętrza
Autor: SANtosito, Licencja: CC BY-SA 4.0
Location map of Bartoszyce County with urbanized area highlighted. Geographic limits of the map:
- N: 54.44 N
- S: 54.00 N
- W: 20.24 E
- E: 21.24 E
Autor: Honza Groh (Jagro), Licencja: CC BY-SA 3.0
Bartoszyce, ul. Nowowiejskiego 4 - kościół parafialny pw. św. Jana Chrzciciela wraz z wyposażeniem wnętrza
Autor: