Kolej parkowa w Parku Śląskim
| ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Kolej parkowa w Parku Śląskim | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
![]() | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Dane podstawowe | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Zarządca | Przedsiębiorstwo Kolejowe Eurolok[1] | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Długość | 4,2[2] km | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Rozstaw szyn | 785[2] mm | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Sieć trakcyjna | brak | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Prędkość maksymalna | 25[3] km/h | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Skład ciągnięty przez parowóz Las49 w kierunku stacji Wesołe Miasteczko (2014 rok) | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Historia | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Rok otwarcia | 1957, 2014 | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Rok zawieszenia ruchu | 2011, 2017 | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Portal ![]() |
Kolej parkowa w Parku Śląskim (również Parkowa Kolej Wąskotorowa, w skrócie PKW) – turystyczna, wąskotorowa kolej parkowa na terenie Parku Śląskiego (dawny WPKiW) w Chorzowie, od 2017 roku nieczynna.
Trasa
Istniejąca część trasy kolei (Wesołe Miasteczko – Zoo) liczy 1050 m i z obu strona zakończona jest kozłem oporowym. Tory mają rozstaw szyn 785 mm (od 2014 roku). Podkłady są drewniane, mają długość 1500 mm i są rozstawione co 800 mm. Torowisko przystosowane jest do składów o maksymalnej masie 30 t i do maksymalnego nacisku na oś równego 7 t. Maksymalna prędkość to 25 km/h[4][3].
W 2014 roku planowano, że do 2016 zostaną odbudowane odcinki Zoo – Planetarium (1500 m) oraz Planetarium – Przystań (1850 m), tak się jednak nie stało. Pełna trasa kolei liczyłaby w ten sposób 4,2 km[4][3].
Historia
Kolejka powstała w roku 1957 i początkowo kursowała na odcinku Przystań – Zoo, a później wydłużono ją do Wesołego Miasteczka[5]. Pierwotnie, do roku 1965 szlak miał prześwit 1000 mm, a pociągi zestawiano ze zbudowanych w warsztatach WPK w Chorzowie Batorym[6] jednokierunkowych wagonów motorowych (3szt.) i doczepnych (3szt.). Do obracania wagonów służyły obrotnice na stacjach końcowych[7].
W 1965 roku tory kolejki przekuto na 900 mm, w związku z wyeksploatowaniem wagonów motorowych (ich samochodowe silniki Ford V8 pochodziły jeszcze z wojennego demobilu) i brakiem taboru „metrowego” w centralnie sterowanej gospodarce[8]. Do 1966 roku pracę podjął nowy tabor – trzy lokomotywy spalinowe 2WLs50 (nr 1771-1773) i 10 zbudowanych w WPK wagonów letnich[8]. Małe lokomotywy nie najlepiej radziły sobie na tej trudnej trasie, mającej „górski” profil. Wycofano je w 1973 roku, sprowadzając dwie mocniejsze, bardzo charakterystyczne lokomotywy WLs75 (nry 75 i 76), które upodobniono do parowozów z Dzikiego Zachodu montując duże kominy i zgarniacze[8]. W 1988 roku zastąpiono je dwoma zakupionymi w KWK Katowice WLs150 (nr 7079 i 7658), przebudowanymi z toru 785 mm na 900 mm przez Konstal[7][8].
Kryzys lat 80. XX wieku odbił się niekorzystnie na sytuacji parku. Na trasę kolejki zaczął wyjeżdżać już tylko jeden pociąg, zamknięto dwa przystanki. Lokomotywy WLs150 sprzedano i zastąpiono jedną, pracującą do 2011 roku nowoczesną lokomotywką WLP-50 zakupioną w ZNTSiS „Brzesko” w 1994 roku[7].
W lipcu 2003 operatorem kolejki zostało Stowarzyszenie Górnośląskich Kolei Wąskotorowych[8].
W 2011 roku po zakończeniu sezonu letniego kolejka, ze względu na zły stan techniczny, zakończyła działalność[9]. 31 maja 2012 roku Park Śląski wypowiedział ze względu na zły stan toru umowę dzierżawy dotychczasowemu operatorowi kolejki – SGKW[8]. Podjęto decyzję o kompletnej odbudowie trasy według nowej dokumentacji, ze zmianą rozstawu szyn z 900 mm na typowy dla kolei górnośląskich 785 mm[8]. W październiku 2012 rozpoczęto rozbiórkę kolejki[2], a w 2013 roku rozpoczęto odbudowę na około 1-kilometrowym odcinku pomiędzy ZOO a wesołym miasteczkiem[1]. W lutym 2014 roboty ziemne przy odbudowie pierwszego odcinka były już na ukończeniu. Nowym operatorem został Jarosław Łuszcz, zarządzający zabytkową stacją w Rudach[8]. 17 czerwca 2014 do parku wypożyczono tabor z Rud Raciborskich na jazdy próbne (parowóz Las49, spalinowozy Lxd2 i 2Wls50 i dwa wagony letnie)[8]. 19 czerwca 2014 kolejka została ponownie otwarta[10].
Na początku 2017 roku dotychczasowy operator zawiesił kursowanie kolejki ze względu na brak realizacji obietnic związanych z odtworzeniem całej trasy[11].
26 września 2018 przedstawiciele Zarządu Parku oraz Zarządu Województwa Śląskiego podpisali umowę na kompleksową rewitalizację Parku Śląskiego obejmującą m.in. odnowienie całej trasy parkowej kolejki wraz z zakupem taboru[12][13].
Tabor
W 2014 roku na kolejce kursował wypożyczony z Rud Raciborskich parowóz Las49-3343, spalinowozy Lxd2-11 i 2Wls50 oraz 2 otwarte wagoniki 32-osobowe stylizowane na przedwojenne[14][8].
W 2015 roku do Chorzowa przewieziono jako nieczynny eksponat parowóz Borsig z 1929 roku z Huty Florian oraz przeznaczoną do remontu lokomotywę spalinową WLs150-7211, odkupioną ze złomu (dawniej z KWK Siemianowice)[15]. W 2016 roku miał tam też trafić wagon motorowy MBxd2-308, przebudowany z rozstawu szyn 1000 mm[15].
Przypisy
- ↑ a b Przez Park Śląski będą kursować przedwojenne wagony (pol.). katowice.gazeta.pl, 2014-06-11. [dostęp 2014-06-13].
- ↑ a b c Park Śląski: Kolejka wąskotorowa będzie modernizowana (pol.). nettg.pl, 2012-10-24. [dostęp 2014-06-17].
- ↑ a b c OGŁOSZENIE: Opracowanie dokumentacji projektowej, rozbiórka oraz wykonanie pierwszego etapu rewitalizacji kolejki wąskotorowej na terenie Wojewódzkiego Parku Kultury i Wypoczynku im. gen. Jerzego Ziętka w Chorzowie (pol.). park-slaski.pl, 2013-05-10. [dostęp 2014-06-19]. [zarchiwizowane z tego adresu (2015-03-07)].
- ↑ a b Czerwona maszyna już na torach. Kolej wąskotorowa w Parku Śląskim wystartuje 19 czerwca (pol.). tvs.pl, 2014-06-17. [dostęp 2014-06-17].
- ↑ Kolejka wąskotorowa w Parku Śląskim - do rozbiórki (pol.). dziennikzachodni.pl, 2012-10-15. [dostęp 2014-06-16].
- ↑ Kolejka wąskotorowa powróci do Parku Śląskiego (pol.). panoramasilesia.pl, 2013-10-28. [dostęp 2014-06-19].
- ↑ a b c Kolej parkowa WPKiW (pol.). gkw.pl. [dostęp 2014-06-19].
- ↑ a b c d e f g h i j Jakub Halor: Do trzech razy sztuka! Reaktywacja kolei parkowej w Chorzowie na torze 785 mm, „Świat Kolei” nr 7/2014, s. 3
- ↑ Kolejka wąskotorowa z Parku Śląskiego do likwidacji (pol.). dziennikzachodni.pl, 2012-10-16. [dostęp 2014-06-13].
- ↑ Kolej Wąskotorowa znów jeździ w Parku Śląskim (pol.). kurier-kolejowy.pl, 2014-06-21. [dostęp 2014-06-22].
- ↑ Park Śląski bez kolejki wąskotorowej. Znika kolejna wielka atrakcja. chorzow.naszemiasto.pl, 2017-06-07. [dostęp 2017-06-09].
- ↑ 226 milionów złotych na rewitalizację Parku Śląskiego. Właśnie podpisano historyczną umowę (pol.). park-slaski.pl, 2018-09-26. [dostęp 2018-10-09].
- ↑ 226 mln zł dla Parku Śląskiego. To będzie największy program inwestycyjny od czasu jego powstania. katowice.wyborcza.pl, 2018-09-26. [dostęp 2018-10-09].
- ↑ Czerwone monstrum już w Parku Śląskim. Zwieziono tabor Parkowej Kolei Wąskotorowej (pol.). parkslaski.pl, 2014-06-17. [dostęp 2014-06-17].
- ↑ a b M. Izydorczak. Nowości z Chorzowa. „Świat Kolei”. Nr 4/2016, s. 7. Łódź: EMI-Press. ISSN 1234-5962.
Linki zewnętrzne
Media użyte na tej stronie
underground train station (legend icon)
ex underground train station (legend icon)
underground train stop (legend icon)
ex underground train stop (legend icon)
underground service station (legend icon)
ex underground service station (legend icon)
non-passenger stop (legend icon)
ex non-passenger stop (legend icon)
underground service stop (legend icon)
ex underground service stop (legend icon)
local-only minor station
Icons for railway description
out-of-use local-only minor metro station
Railroad BSicon
Underground straight track
ex underground straight track
straight line, modified version (+ex, +t, +ext)
underground tunnel straight track
ex underground tunnel straight track
high level track
ex high level track
underground high level track
ex underground high level track
Bridge (big)
Bridge (big)
BS template transport icon
bridge over water straight (big)
bridge over water straight (big)
for BS models. water tunnel, urban(blue), not in use.
mileage change
ex mileage change
A mile-marker for metros/canals
mileage change
Border icon
Track change (new design)
track change (new design)
Track switch, metro/light rail
track change, metro/light rail (new design)
level crossing straight
Disused railway line level crossing on minor road.
underground level crossing straight
Ex underground level crossing straight
Autor: Lekko gazowany, Licencja: CC BY-SA 3.0
electrified line start sign for railways
Autor: Lekko gazowany, Licencja: CC BY-SA 3.0
electrified line end sign for railways
head station, track starting
flag stop track straight in use
head station, track to the left
ex flag stop track straight off use
Autor: Chrochodyl, Licencja: CC BY-SA 3.0
Kolejka wąskotorowa w Parku Chorzowskim (WPKiW).
ex terminal station, track ending
Autor: Marek Mróz, Licencja: CC BY-SA 3.0
Kolej parkowa w Parku Śląskim. Skład ciągnięty przez lokomotywę Lxd2 w kierunku stacji Zoo
Autor: Marek Mróz, Licencja: CC BY-SA 3.0
Kolej parkowa w Parku Śląskim. Skład ciągnięty przez lokomotywę Las49 w kierunku stacji Wesołe Miasteczko
(c) Ziijon z polskiej Wikipedii, CC BY-SA 3.0
Kolejka parkowa w Wojewódzkim Parku Kultury i Wypoczynku w Chorzowie - lokomotywa typu WLp50