Koleje Azerbejdżańskie
![]() | |
![]() Linie kolejowe Azerbejdżanu | |
Państwo | |
---|---|
Siedziba | |
Adres | Dilarə Əliyeva küç. 230 |
Data założenia | 2009 |
Forma prawna | |
Prezes | Cavid Qurbanov |
Udziałowcy | rząd Azerbejdżanu (100%) |
Położenie na mapie Azerbejdżanu (c) Karte: NordNordWest, Lizenz: Creative Commons by-sa-3.0 de | |
![]() | |
Strona internetowa |
Koleje Azerbejdżańskie[1], Koleje Azerskie[2] (azer. Azərbaycan Dəmir Yolları (ADY), ang. Azerbaijan Railways, ros. Азербайджанские железные дороги) – narodowy przewoźnik kolejowy i zarządca infrastruktury kolejowej w Azerbejdżanie. Jedynym udziałowcem spółki jest rząd Azerbejdżanu[3].
Podział
Spółka dzieli swoje zadania między cztery wydziały[4]:
- Wydział Transportu Towarowego (ang. Freight Transportation Department),
- Wydział Infrastruktury (ang. Infrastructure Department),
- Wydział Transportu Pasażerskiego (ang. Passenger Transportation Department),
- Wydział Remontów i Budowy Obiektów Kolejowych i Technicznych (ang. Railway and Technical Facilities Repair and Construction Department).
Wydział Transportu Towarowego
Transport towarowy jest głównym źródłem zysku spółki (stanowi 72% ogólnego zysku)[5]. Głównymi zadaniami wydziału są między innymi[4]:
- transport kolejowy towarów, pasażerów, bagażu i poczty (por. Wydział Transportu Pasażerskiego), rozwój międzynarodowego transportu kolejowego;
- zapewnienie bezpiecznego i harmonijnego ruchu pociągów;
- organizacja ruchu pociągów na szlaku, zapewnienie zestawiania pociągów i przewozu ładunków zgodnie z planem podróży;
- zapewnienie terminowego i bezpiecznego dostarczania ładunków, bagażu i poczty;
- właściwe rozmieszczenie oraz efektywne wykorzystanie taboru;
- wykonywanie wszystkich planowych napraw okresowych i kontrola nad stanem taboru;
- utrzymanie prawidłowej pracy lokomotyw oraz zaplecza technicznego i infrastrukturalnego taboru lokomotywowego;
- kontrola nad przygotowaniem i realizacją działań na rzecz efektywnego wykorzystania zasobów paliwowych i energetycznych;
- opracowywanie rozkładów jazdy pociągów, zapewnienie realizacji rozkładów jazdy pociągów pasażerskich i towarowych;
- zarządzanie działalnością towarową i handlową na stacjach.
Wydział infrastruktury
W roku 2017 spółka zarządzała 2944 kilometrami torów, z czego około 1767 km stanowiły linie zelektryfikowane. Rozstaw szyn na liniach obsługiwanych przez spółkę wynosi 1520 mm[6]. Zadania tego wydziału to przede wszystkim[4]:
- organizacja brygad zajmujących się utrzymaniem, odbudową i remontami obiektów kolejowych (stacji elektroenergetycznych, urządzeń sygnalizacyjnych i łączności);
- utrzymanie w stanie sprawności wszystkich elementów linii kolejowej i ich naprawa oraz organizacja bezpiecznej eksploatacji tych elementów;
- zapewnienie dostaw energii elektrycznej zgodnie z planem pracy odbiorców kolejowych;
- obsługa i doskonalenie bazy technicznej przedsiębiorstw, instytucji i zakładów przemysłowych spółki;
- przygotowywanie i zatwierdzanie dokumentacji projektowo-szacunkowej dla robót budowlanych i instalacyjnych w podległych przedsiębiorstwach i jednostkach organizacyjnych.
Wydział Transportu Pasażerskiego
Transport pasażerski generuje około 4% zysków spółki[5]. Wydział ten zajmuje się raczej organizacją transportu pasażerów, niż samym transportem[4]. Wśród jego zadań wyszczególnia się[4]:
- organizację przewozu pasażerów, bagażu i poczty w krajowych i międzynarodowych pociągach pasażerskich, a także w podmiejskich pociągach elektrycznych;
- efektywną eksploatację, utrzymanie i rozbudowę taboru wagonów pasażerskich;
![Zdjęcie. W centralnej części widoczny w rzucie izometrycznym budynek dworca. Przed nim plac z kilkudziesięcioma poruszającymi się ludźmi, kioskiem, zejściem na stację metra. Po lewej stronie zdjęcia przed budynkiem kilkupasmowa ulica z samochodami zatrzymanymi przed widocznym u dołu fotografii przejściem dla pieszych, odgrodzona od budynku szpalerem drzew. W tle niebo z chmurami. Budynek wykonany z kamienia o barwie jasnego piasku, posiadający trzy wysokie piętra z licznymi oknami. Bryła prostopadłościenna z licznymi zdobieniami. W połowie każdej ściany wywyższony ponad bryłę budynku prostokątny portal z prowadzącymi na wysokość pierwszego piętra szerokimi schodami. W rogu budynku, widocznym w środkowej części fotografii, ozdobna wieża na planie kwadratu, o obłym zakończeniu, około dwukrotnie wyższa od bryły budynku. W połowie odległości pomiędzy narożnikami budynku a portalami umieszczone ozdobne wieżyczki na planie kwadratu, wysunięte nieco poza bryłę budynku, o wysokości portalu, o obłym zakończeniu.](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/a/a8/Elektrik_d%C9%99miryol_va%C4%9Fzal%C4%B1n%C4%B1n_binas%C4%B1.jpg/220px-Elektrik_d%C9%99miryol_va%C4%9Fzal%C4%B1n%C4%B1n_binas%C4%B1.jpg)
- organizację obsługi podróżnych w kasach biletowych na stacjach i przystankach kolejowych oraz w pociągach;
- zapewnienie kontroli nad bezpieczeństwem pociągów pasażerskich, ochrony przeciwpożarowej we wszystkich rejonach obsługi, a także ochrony środowiska i dostosowanie ich do wymogów ekologii.
Wydział Remontów i Budowy Obiektów Kolejowych i Technicznych
Wydział ten odpowiada między innymi za[4]:
- realizację prac w zakresie eksploatacji, konserwacji, kapitalnych remontów i napraw budynków techniczno-usługowych i administracyjnych, a także wszystkich innych budynków należących do spółki;
- świadczenie wszelkiego rodzaju robót remontowych, oświetleniowych, budowlanych i naprawczych;
- zapewnienie obsługi technicznej obiektów spółki, a także jej wewnętrznych linii wodociągowych i kanalizacyjnych oraz linii ciepłowniczych i elektroenergetycznych.
Zarząd
Do zarządu spółki należą[7]:
- Qurbanov Cavid Qənbər oğlu (transkrypcja angielska: Gurbanov Javid Ganbar oglu) – prezes spółki od 9 lutego 2015 roku;
- Süleymanov Əlirza Məmməd oğlu (Suleymanov Alirza Mammad oglu) – pierwszy zastępca prezesa od 22 lutego 2010 roku;
- Novruzov Zaman Müdəhət oğlu (Novruzov Zaman Mudhat oglu) – zastępca prezesa od 27 stycznia 2016 roku;
- Valehov Hicran Qardaşxan oğlu (Valehov Hijran Gardashkhan oglu) – zastępca prezesa od 27 stycznia 2016 roku;
- Hüseynov İqbal Əli oğlu (Huseynov Igbal Ali oglu) – zastępca prezesa od 22 lutego 2010 roku;
- Aslanov Vüsal Yusif oğlu (Aslanov Vusal Yusif oglu) – zastępca prezesa od 20 lipca 2016 roku.
Historia
Kolej w Azerbejdżanie powstała w związku z rosnącym zapotrzebowaniem na transport ropy, wydobywanej na Półwyspie Apszerońskim. Budowę pierwszej linii (Baku – Sabunçu – Surakhani) rozpoczęto w 1878 roku, a zakończono 20 stycznia 1880 roku. W latach 1925–1926 zelektryfikowano tę linię, w związku z planem rozpoczęcia ruchu pasażerskiego[8][9].
Począwszy od drugiej połowy XX wieku, kolej oprócz gospodarki narodowej obsługuje także na dużą skalę tranzyt do krajów sąsiednich[8].
Działalność kolei, wraz z całą gospodarką kraju, uległa osłabieniu w wyniku zerwania więzi gospodarczych z krajami byłego Związku Radzieckiego. Doprowadziło ono do znacznego spadku ilości przewożonych towarów, a więc pogorszenia sytuacji finansowej i ekonomicznej kolei. Dodatkowo sytuację pogorszyło zaangażowanie Azerbejdżanu w konflikt o Górski Karabach. Straty poniesione przez Koleje w efekcie tego sporu szacuje się na ponad 45 milionów dolarów[8].
Największy rozwój kolei nastąpił za czasów rządów Heydəra Əliyeva, I sekretarza KC Komunistycznej Partii Azerbejdżanu i wicepremiera ZSRR, a następnie prezydenta Azerbejdżanu. Za czasów jego rządów (lata 1969–2003) wybudowano m.in. linie kolejowe Jewlakh – Balakan i Guzdek – Garadagh, wprowadzono szereg usprawnień, wzrosła wielkość przewozów towarowych, wzrosła ilość nowych i reaktywowanych połączeń kolejowych (m.in. z Moskwą, Petersburgiem, Kijowem, Tbilisi, czy częściowo zasiedlonym przez Azerów rosyjskim miastem Tiumeń). Rozwój z tego okresu jest kontynuowany przez syna Heydəra Əliyeva i jednocześnie jego następcę na stanowisku prezydenta – İlhama Əliyeva, przez wspieranie finansowe spółki takimi działaniami jak wprowadzenie „Państwowego programu rozwoju systemu transportu kolejowego w Republice Azerbejdżanu” i tym podobnych[8].
Sytuacja prawna
Na przestrzeni lat koleje w Azerbejdżanie były kilkukrotnie włączane do Kolei Transkaukaskiej, by potem znów stać się niezależną spółką[8][9].
- 6 lipca 1945 roku, decyzją Państwowego Komitetu Obrony ZSRR, powołano do życia niezależne Koleje Azerbejdżańskie.
- 14 maja 1953 roku utworzono z dotychczasowych kolei transkaukaskich i azerbejdżańskich Kolej Transkaukaską z centralą w Tbilisi.
- 13 października 1955 roku Koleje Azerbejdżańskie dekretem rady Ministrów Azerbejdżańskiej SRR zostały uznane za niezależne linie kolejowe.
- 2 marca 1963 roku przekształcono Koleje w „sekcję azerbejdżańską” Kolei Transkaukaskiej.
- 1 czerwca 1967 roku Koleje Azerbejdżańskie zostały ostatecznie uniezależnione, i od tego czasu funkcjonują jako osobna spółka.
- 8 sierpnia 1995 roku przedsiębiorstwo przemianowano na „Azerbejdżańskie Koleje Państwowe” (azer. Azərbaycan Dövlət Dəmir Yolu, ang. Azerbaijan State Railways, ros. Азербайджанская Государственная железная дорога).
- 20 lipca 2009 roku spółka zyskała obecną formę prawną (spółka akcyjna ze 100-procentowym udziałem rządu) i nazwę („Koleje Azerbejdżańskie”, azer. Azərbaycan Dəmir Yolları, ang. Azerbaijan Railways, ros. Азербайджанские железные дороги).
Infrastruktura
Obecnie całkowita długość torów kolejowych wynosi 2910,1 km, z czego tory eksploatowane mają długość 2079,3 km (w tym 802,3 km stanowią linie dwutorowe). Zelektryfikowano 1241,4 km, czyli 59,7% ogólnej długości linii kolejowych. Pozostała część jest obsługiwana przez pojazdy poruszające się pod trakcją spalinową. 1527,7 km torów wyposażono w system automatycznej sygnalizacji[8].
Przypisy
- ↑ M. Ciechowski, Koleje Azerbejdżańskie przechodzą na zasilanie prądem przemiennym. Kiedy nastąpi to w Polsce?, raportkolejowy.pl.
- ↑ Michał Szymajda , Koleje Azerskie zbudowały linię obwodową wokół Baku. Pociągi na razie nie wyjeżdżają, Rynek Kolejowy, 20 marca 2020 [dostęp 2021-05-24] [zarchiwizowane z adresu 2021-05-24] .
- ↑ “AZERBAIJAN RAILWAYS” CLOSED JOINT STOCK COMPANY – The International Financial Reporting Standards Consolidated Financial Statements and Independent Auditors’ ReportFor the Year Ended December 31, 2019 [dostęp 2021-04-19] (ang.).
- ↑ a b c d e f Departments, Azərbaycan Dəmir Yolları [dostęp 2021-04-19] [zarchiwizowane z adresu 2021-04-21] (ang.).
- ↑ a b Business plan for ADY [dostęp 2021-04-19] (ang.).
- ↑ Azerbaijan Railways [dostęp 2021-04-19] [zarchiwizowane z adresu 2020-11-28] (ang.).
- ↑ Management, Azərbaycan Dəmir Yolları [dostęp 2021-04-19] [zarchiwizowane z adresu 2021-04-19] (ang.).
- ↑ a b c d e f Our History, Azərbaycan Dəmir Yolları [dostęp 2021-04-19] [zarchiwizowane z adresu 2021-04-18] (ang.).
- ↑ a b AZƏRBAYCAN DƏMİR YOLLARI Xarici tərəfdaşların 140 illik yubiley münasibətilə təbrikləri [dostęp 2021-04-19] [zarchiwizowane z adresu 2021-04-20] (azer.).
Linki zewnętrzne
- Strona oficjalna (azer. • ros. • ang.)
Media użyte na tej stronie
(c) Karte: NordNordWest, Lizenz: Creative Commons by-sa-3.0 de
Location map of Azerbaijan
(c) President.az, CC BY 4.0
Ilham Aliyev viewed passenger train to run on Baкu-Tbilisi-Kars railway line
Autor:
- Azerbaijan_base_map.svg: Uwe Dedering *derivative work: Don-kun (talk)
Map of railways in Azerbaijan.
Autor: shankar s. from Dubai, united arab emirates, Licencja: CC BY 2.0
Stadler KISS ES2-003 for Azerbaijan Railways at station in Baku.
To jest logo: Koleje Azerbejdżańskie – narodowy przewoźnik kolejowy Azerbejdżanu
Autor: Sultan11, Licencja: CC BY-SA 4.0
Biləcəri Dəmir Yolu Stansiyasının ərazisindən bir hissəsinin görüntüsü.
Autor: Sefer azeri, Licencja: CC BY-SA 4.0
This is a photo of a monument in Azerbaijan identified by the ID