Kolonia robotnicza kopalni „Wujek”
Część Katowic | |
![]() Kolonia robotnicza kopalni „Wujek” przy ul. Przekopowej | |
Państwo | |
---|---|
Województwo | |
Miasto | |
Dzielnica | |
Data założenia | 1918–1920 |
W granicach Katowic | 15 października 1924 |
Położenie na mapie Polski (c) Karte: NordNordWest, Lizenz: Creative Commons by-sa-3.0 de | |
![]() | |
Portal ![]() |
Kolonia robotnicza kopalni „Wujek” – kolonia 36 domów jednorodzinnych położona na terenie Katowic, w północno-wschodniej części jednostki pomocniczej Załęska Hałda-Brynów, przy ulicy Przekopowej i ulicy Przodowników. Powstała ona w latach 1918–1920 dla robotników kopalni Wujek. Za projekt kolonii odpowiada niemiecki architekt Brunon Taut.
Historia
Kolonia robotnicza kopalni Wujek została wybudowana dla górników kopalni węgla kamiennego Oheim (obecnie Wujek)[1] na zlecenie firmy Hohenlohe Werke przy granicy Załęskiej Hałdy i Katowickiej Hałdy[2]. Zabudowa została zaprojektowana w 1915 roku przez Brunona Tauta[3]. W tym czasie architekt opublikował w jednym z branżowych czasopism projekt osiedla domów jednorodzinnych, w większości w zabudowie szeregowej zaplanowanego na obszarze 36 ha[4]. Po przyłączeniu terenów Załęskiej Hałdy do Polski, zrealizowano ostatecznie jedynie sektor złożony z dwóch rzędów parterowych domów szeregowych[3]. Domy te wybudowano w latach 1918–1920[2]. Kolonia ta nie posiadała zaś żadnego zaplecza handlowo-usługowego[4]. W latach 40.–60. XX wieku dużą część mieszkańców osiedla stanowili byli powstańcy śląscy oraz hodowcy gołębi pocztowych, a w jednym domu mieściła się siedziba Związku Bojowników o Wolność i Demokrację w Załęskiej Hałdzie[3].
Charakterystyka
Osiedle składa się z 36[5] parterowych domów ułożonych szeregowo w dwóch rzędach, przy ulicy Przekopowej i ulicy Przodowników, mieszczących łącznie 72 mieszkania. W obrębie rzędów domów wydzielono 4 segmenty. Domy te mają dwuspadowy, wysoki dach (w przeszłości posiadały również wole oka[5]) kryty dachówką karpiówką[3] pod którym znajdują się strychy[4], a do nich przylegają przydomowe ogródki oraz pomieszczenia gospodarcze[2]. Prawdopodobnie domy te posiadały różnorodną kolorystykę stolarek drzwiowych i okiennych[3]. Elewacje domów mają zróżnicowaną kolorystykę[6].
Często błędnie określana mianem kolonii Dwunastu Apostołów[3] – ta zaś, powstała w połowie XIX wieku, znajdowała się w rejonie obecnej ulicy Mikołowskiej, na pograniczu Brynowa i Katowic, na Kamionce[7].
Przypisy
- ↑ Chmielewska 2009 ↓, s. 11.
- ↑ a b c Barciak, Chojecka i Fertacz 2012b ↓, s. 669.
- ↑ a b c d e f Steuer 2020 ↓.
- ↑ a b c Frużyński, Grzegorek i Rygus 2017 ↓, s. 160.
- ↑ a b Grzegorek, Bulsa i Witaszczyk 2016 ↓, s. 136.
- ↑ Grzegorek, Bulsa i Witaszczyk 2016 ↓, s. 137.
- ↑ Frużyński, Grzegorek i Rygus 2017 ↓, s. 151-152.
Bibliografia
- Antoni Barciak, Ewa Chojecka, Sylwester Fertacz (red.), Katowice. Środowisko, dzieje, kultura, język i społeczeństwo, t. 2, Katowice: Muzeum Historii Katowic, 2012b, ISBN 978-83-87727-29-1 .
- Marta Chmielewska , Osiedla i kolonie robotnicze w Katowicach - identyfikacja, rozmieszczenie i stan zachowania, „Acta Geographica Silesiana”, 6, Sosnowiec: Wydział Nauk o Ziemi Uniwersytetu Śląskiego w Katowicach, 2009, s. 9-14, ISSN 1897–5100 (pol.).
- Adam Frużyński , Grzegorz Grzegorek, Piotr Rygus , Kopalnie i huty Katowic, Katowice: Wydawnictwo „Prasa i Książka” Grzegorz Grzegorek, 2017, ISBN 978-83-63780-23-4 (pol.).
- Grzegorz Grzegorek, Michał Bulsa , Beata Witaszczyk , Domy i gmachy Katowic. Tom II, Katowice: Wydawnictwo Prasa i Książka, 2016, ISBN 978-83-63780-16-6 (pol.).
- Antoni Steuer, Leksykon załęski. O, www.mhk.katowice.pl, 20 grudnia 2020 [dostęp 2021-07-17] (pol.).
Media użyte na tej stronie
Autor: SANtosito, Licencja: CC BY-SA 4.0
Mapa lokacyjna miasta Katowice. Punkty graniczne mapy:
- N: 50.30 N
- S: 50.125 N
- W: 18.885 E
- E: 19.125 E
(c) Karte: NordNordWest, Lizenz: Creative Commons by-sa-3.0 de
Location map of Poland
Autor: SANtosito, Licencja: CC BY-SA 4.0
Location map of en:Silesian Voivodeship with counties (powiats) and municipalities (gminas). Geographic limits of the map:
- N: 51.1617 N
- S: 49.2956 N
- W: 17.8872 E
- E: 20.0559 E
Autor: Marek Mróz, Licencja: CC BY-SA 3.0
Katowice - Załęska Hałda. Kolonia robotnicza kopalni Wujek. UWAGA: błędny tytuł pliku