Kondorowate

Kondorowate
Cathartidae[1]
Lafresnaye, 1839
Ilustracja
Przedstawiciel rodziny – kondor kalifornijski (Gymnogyps californianus)
Systematyka
Domenaeukarionty
Królestwozwierzęta
Typstrunowce
Podtypkręgowce
Gromadaptaki
PodgromadaNeornithes
Infragromadaptaki neognatyczne
Rządkondorowe
Rodzinakondorowate
Typ nomenklatoryczny

Cathartes Illiger, 1811

Rodzaje

zobacz opis w tekście

Zasięg występowania
Mapa występowania

     Zasięg terytorium w sezonie lęgowym

     Zasięg całoroczny co najmniej jednego gatunku

Kondorowate[2] (Cathartidae) – rodzina ptaków z rzędu kondorowych (Cathartiformes).

Występowanie

Obejmuje gatunki głównie padlinożerne zamieszkujące różnorodne środowiska od najwyższych partii gór po równikowe lasy deszczowe czy miasta. Kondorowate występują w Ameryce od południowej Kanady po Patagonię[3].

Charakterystyka

Ptaki te charakteryzują się następującymi cechami:

  • długość ciała 60–130 cm
  • rozpiętość skrzydeł do 310 cm
  • większość gatunków (poza kondorem królewskim) ciemno upierzona
  • głowa naga, często z różnorodnymi wytworami skórnymi
  • gniazdo zakładają na półce skalnej, drzewie, na ziemi lub na budynku
  • składają od 1 do 3 jaj
  • wysiadywanie trwa zazwyczaj około 5 tygodni
  • młode opuszczają gniazdo w wieku od 10 do 20 tygodni.

Systematyka

Do rodziny Cathartidae należą następujące rodzaje[2]:

  • Gymnogyps Lesson, 1842 – jedynym przedstawicielem jest Gymnogyps californianus (Shaw, 1797)kondor kalifornijski
  • Sarcoramphus Duméril, 1805 – jedynym przedstawicielem jest Sarcoramphus papa (Linnaeus, 1758)kondor królewski
  • Vultur Linnaeus, 1758 – jedynym przedstawicielem jest Vultur gryphus Linnaeus, 1758kondor wielki
  • Coragyps Le Maout, 1853 – jedynym przedstawicielem jest Coragyps atratus (Bechstein, 1793)sępnik czarny
  • Cathartes Illiger, 1811

Klasyfikacja

Pozycja systematyczna rodziny Cathartidae nie jest pewna. Bywa ona klasyfikowana w rzędzie szponiastych (Accipitriformes)[4], jednak niektórzy zaliczają ją do rzędu sokołowych (Falconiformes)[5], bocianowców (Ciconiiformes)[6][7] lub w odrębnym rzędzie kondorowych (Cathartiformes) Seebohm, 1890[8][9][10][2][11]. W niektórych klasyfikacjach Cathartidae była uznawana za młodszy synonim nazwy Ciconiidae[12]. Badania genetyczne przeprowadzone przez Tagliariniego i współpracowników (2009) sugerują, że kondorowate są bardziej bazalne niż jastrzębiowate (Accipitridae) i sokołowate (Falconiidae), jednak nie wyjaśniają w pełni relacji filogenetycznych pomiędzy tymi rodzinami a bocianowatymi, uznawanymi za ich grupę siostrzaną[13].

Przypisy

  1. Cathartidae, [w:] Integrated Taxonomic Information System [online] (ang.).
  2. a b c Systematyka i nazwy polskie za: P. Mielczarek & M. Kuziemko: Rodzina: Cathartidae Lafresnaye, 1839 - kondorowate - New World Vultures (Wersja: 2016-10-02). W: Kompletna lista ptaków świata [on-line]. Instytut Nauk o Środowisku Uniwersytetu Jagiellońskiego. [dostęp 2020-05-28].
  3. D.W. Winkler, S.M. Billerman & I.J. Lovette: New World Vultures (Cathartidae), version 1.0.. W: S.M. Billerman, B.K. Keeney, P.G. Rodewald & T.S. Schulenberg (red.): Birds of the World. Ithaca, NY: Cornell Lab of Ornithology, 2020. DOI: 10.2173/bow.cathar1.01. [dostęp 2020-05-28]. (ang.) Publikacja o płatnym dostępie – wymagana płatna rejestracja lub wykupienie subskrypcji
  4. Shannon J. Hackett i inni. A phylogenomic study of birds reveals their evolutionary history. „Science”. 320 (5884), s. 1763–1768, 2008. DOI: 10.1126/science.1157704 (ang.). 
  5. Alexander Wetmore: A Classification for the Birds of the World. Smithsonian Institution, 1960.
  6. Family Cathartidae (ang.). InfoNatura. [zarchiwizowane z tego adresu (2014-03-03)].
  7. Charles G. Sibley, Jon E. Ahlquist. Phylogeny and Classification of Birds: A Study in Molecular Evolution. „The Quarterly Review of Biology”. 67 (1), 1992 (ang.). 
  8. South American Classification Committee. American Ornithologists' Union: A classification of the bird species of South America (ang.). [dostęp 2012-08-05].
  9. Comitê Brasileiros de Registros Ornitlógicos: Lista das Aves do Brasil (port.). 2006. [dostęp 2014-03-02].
  10. Paweł Mielczarek, Włodzimierz Cichocki. Polskie nazewnictwo ptaków świata. „Notatki Ornitologiczne”. Tom 40. Zeszyt specjalny, 1999. ISSN 0550-0842. 
  11. BirdLife International, Vultur gryphus, [w:] The IUCN Red List of Threatened Species [online] [dostęp 2020-06-03] (ang.).
  12. Cathartidae (ang.). W: Integrated Taxonomic Information System [on-line]. [dostęp 2007-03-25].
  13. Marcella Mergulhão Tagliarini, Julio Cesar Pieczarka, Cleusa Yoshiko Nagamachi, Jorge Rissino i inni. Chromosomal analysis in Cathartidae: distribution of heterochromatic blocks and rDNA, and phylogenetic considerations. „Genetica”. 135 (3), s. 299–304, 2009. DOI: 10.1007/s10709-008-9278-2 (ang.). 

Media użyte na tej stronie

Closed Access logo alternative.svg
Autor: Jakob Voß, influenced by original art designed at PLoS, modified by Wikipedia users Nina and Beao, Licencja: CC0
Closed Access logo, derived from PLoS Open Access logo. Alternative version.
Wikispecies-logo.svg
Autor: (of code) cs:User:-xfi-, Licencja: CC BY-SA 3.0
The Wikispecies logo created by Zephram Stark based on a concept design by Jeremykemp.
Turkeyvulturerange.jpg
Autor: Hey jude, don't let me down; Minzinho, Licencja: CC BY-SA 3.0
Turkey Vulture Range map: (Yellow is summer, Green is year-round).
Kondor1 groß.jpg
California Condor