Konstanty Romanow (1827–1892)
Константин Николаевич Романов | |
![]() | |
wielki książę namiestnik Królestwa Polskiego | |
Dynastia | |
---|---|
Data i miejsce urodzenia | 9 września?/ 21 września 1827 |
Data i miejsce śmierci | 13 stycznia?/ 25 stycznia 1892 |
Ojciec | |
Matka | |
Żona | |
Dzieci | Mikołaj, |
![]() | |
Odznaczenia | |
![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() |
Konstanty Mikołajewicz Romanow (ros. Константин Николаевич Романов – Konstantin Nikołajewicz Romanow; ur. 9 września?/ 21 września 1827 w Petersburgu, zm. 13 stycznia?/ 25 stycznia 1892 w Pawłowsku) – wielki książę Rosji, generał i namiestnik Królestwa Polskiego, prezes Rady Stanu Królestwa Kongresowego[1], admirał floty.
Życiorys
Drugi syn Mikołaja I – cesarza Rosji, króla Polski i wielkiego księcia Finlandii, i Aleksandry Fiodorowny (córki Fryderyka Wilhelma III Hohenzollerna, króla Prus, i Luizy Pruskiej), brat cara Aleksandra II. Od piątego roku życia pozostawał pod opieką admirała Fiodora Litkego. Od dziecka został przeznaczony do marynarki wojennej. Wkrótce nauczył się żeglować i został najmłodszym żeglarzem, który opłynął glob ziemski.
Pomimo iż posiadał już tytuł wielkiego księcia, traktowany był z woli ojca jak zwykły kadet, co miało mu pomóc w zapoznaniu się z realiami codziennego życia w Rosji. Wykazywał nieprzeciętne zdolności lingwistyczne, już jako dziecko rozmawiał po rosyjsku, angielsku, niemiecku i francusku[2]. Mając osiem lat, był w stanie przetłumaczyć Odyseję Homera. Otrzymał od swoich rodziców mały jacht, którym żeglował między Peterhofem i Kronsztadem. Oprócz zamiłowania do żeglarstwa Konstanty lubił muzykę i kochał rysowanie. Mając dziesięć lat, otrzymał swoje pierwsze bojowe zadanie – został umieszczony na warcie w deszczu i burzy.
W 1846 r. wyjechał ze swoją siostrą Olgą, królową Wirtembergii, do Stuttgartu, gdzie w Altenburgu poznał księżniczkę Aleksandrę. Zauroczony księżniczką Konstanty postanowił ją poślubić. 12 października 1847 księżniczka przyjechała do Rosji, a 11 września 1848 poślubiła wielkiego księcia Konstantego oraz przyjęła imię Aleksandry Józefówny; nazywano ją później Aunt Sanny. W tym samym roku Konstanty został szefem austriackiego Pułku Piechoty Nr 18[3].
W 1849 r. jako młody oficer wziął udział w kampanii austriackiej przeciw powstaniu węgierskiemu. Od 1850 członek Rady Państwa i przewodniczący komitetu ds. zmian regulaminów. Od 1852 towarzyszył szefowi Głównego Sztabu Morskiego, a od 1853 pełnił obowiązki szefa sztabu marynarki wojennej. W 1855 jego najstarszy brat został cesarzem Rosji i już jako Aleksander II powierzył mu zarząd nad Ministerstwem Morskim. Kierował ministerstwem do 1881. Pod jego kierownictwem prowadzono prace nad przejściem marynarki wojennej na okręty o napędzie parowym. Był orędownikiem zniesienia kar cielesnych w marynarce. Podczas wojny krymskiej dowodził flotą w Kronsztadzie, wnosząc znaczny wkład w odbudowę i reorganizację floty rosyjskiej, zniszczonej w czasie wojny wschodniej. Od 1857 członek tajnego komitetu ds. chłopstwa w Rosji. Od 1860 r. przewodniczący komitetu ds. włościan, zaangażowany w prace przy projektach wielu liberalnych reform, zwłaszcza zniesienia poddaństwa, uwłaszczenia włościan, reformy sądownictwa, zniesienia kar cielesnych. Był autorem projektu wprowadzenia przedstawicielstwa obywateli z wyboru do Rady Państwa.
W 1862 r. został mianowany namiestnikiem Królestwa Polskiego, na którego terenie władze rosyjskie wprowadziły w 1861 stan wojenny. Serdecznie powitany przez administrację rosyjską. Próbował przeprowadzić reformy mające zapobiec powstaniu, wprowadzając postanowienia o autonomii Królestwa oraz powołując Polaków na stanowiska gubernatorów cywilnych. Stosował politykę półśrodków, w obliczu sprzeciwu społeczeństwa polskiego wobec ugody z zaborcą nie udało mu się zapobiec powstaniu. 3 lipca 1862 czeladnik krawiecki Ludwik Jaroszyński strzelił do wielkiego księcia Konstantego. W 1863 zarządził przeprowadzenie branki do wojska rosyjskiego, co przyspieszyło wybuch powstania styczniowego. W sierpniu 1863 Konstanty złożył rezygnację i został 31 października odwołany do Sankt Petersburga, gdzie otrzymał ponownie dowództwo nad marynarką wojenną. Wprowadził reformy i ulepszył warunki oraz zniósł kary cielesne. W 1864 popierał wprowadzenie reformy sądownictwa w Rosji. W latach 1865–1881 przewodniczył Radzie Państwa.
Od 1865 r. Konstanty był zwolennikiem konstytucji w Rosji i w 1881 r. przy poparciu Aleksandra II nadał częściową konstytucję. Wkrótce car zginął w zamachu, a cesarz Aleksander III obalił konstytucję, niszcząc także dokument. Ponieważ nigdy nie polubił swojego stryja-liberała, poprosił go o rezygnację z zajmowanego stanowiska dowódcy marynarki. Po rezygnacji Konstanty spędzał większość czasu za granicą albo w swojej krymskiej posiadłości. Tutaj zaprzyjaźnił się z artystami i naukowcami, którymi gardził Aleksander III.
W 1874 r. doszło do skandalu, gdy okazało się, że pierworodny syn Konstantego, Mikołaj Konstantynowicz, skradł brylanty z ikony, którą car Mikołaj I błogosławił związek syna z Aleksandrą z Saksonii-Altenburga. Młodego księcia uznano za psychicznie chorego i zesłano do Orenburga, potem do Taszkentu.
W wyniku reformy cara Aleksandra III Konstanty utracił tytuł wielkiego księcia, zadowalając się jedynie rangą księcia. W 1889 r. zachorował po raz pierwszy. W wyniku ciężkiej choroby zmarł 25 stycznia 1892. Żona przeżyła księcia Konstantego i zmarła w 1911 r.
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/e/ec/Grand_Duchess_Alexandra_Iosifovna.jpg/220px-Grand_Duchess_Alexandra_Iosifovna.jpg)
Małżeństwo i rodzina
W Petersburgu 11 września 1848 poślubił Aleksandrę z Saksonii-Altenburga (ur. w Altenburgu 8 lipca 1830, zmarłą w Petersburgu 6 lipca 1911), córkę Józefa Wettyna, księcia saskiego na Altenburgu, i Amelii Wirtemberskiej. Para miała 6 dzieci:
- Mikołaja (1850–1918)
- Olgę (1851–1926), królową Grecji
- Wierę (1854–1912)
- Konstantyna (1858–1915)
- Dymitra (1860–1919)
- Wiaczesława (1862–1879)
Ponadto miał 5 nieślubnych dzieci z Anną Kuzniecową[4]:
- Sergiusza (ur. 1873)
- Marinę (ur. 1875)
- Annę (ur. 1878)
- Izmaiła (ur. 1879)
- Lwa (ur. 1883)
Wszyscy synowie zmarli w dzieciństwie[4].
Odznaczenia
- Order Świętego Andrzeja Apostoła Pierwszego Powołania (1827)
- Order Świętego Aleksandra Newskiego (1827)
- Order Świętego Jerzego IV klasy (1849)
- Order Świętego Włodzimierza I klasy (1853)
- Order Orła Białego (Rosja) (1827)
- Order Świętej Anny I klasy (1827)
- Order Świętego Stanisława I klasy (1865)
- Medal „Za Węgierską Kampanię” (1850)
- Ciemnobrązowy Medal Pamiątkowy Wojny Krymskiej w Latach 1853–56
- Złoty Medal za pracę na rzecz oswobodzenia chłopów (1861)
- Ciemnobrązowy Medal za Uśmierzenie Buntu Polskiego (1865)
- Medal na Pamiątkę Koronacji Aleksandra III (1883)
- Order Orła Czarnego (Prusy) (1838)
- Order Pour le Mérite (Prusy) (1849)
- Krzyż Wielki Orderu Marii Teresy (Austria) (1849)
- Krzyż Wielki Orderu Karola III (Hiszpania) (1880)
- Order Królewski Serafinów (Szwecja) (1838)
- Order Słonia (Dania) (1844)
- Order Lwa Niderlandzkiego (Holandia) (1841)
- Krzyż Wielki Orderu Legii Honorowej (Francja) (1857)
- Krzyż Wielki Orderu Świętego Olafa (1875)
- Krzyż Wielki Orderu Wojskowego Wilhelma (Holandia) (1849)
- Order Świętego Ferdynanda (Sycylia) (1845)
- Order Ernestyński (Saksonia-Altenburg) (1846)
- Order Korony Wirtemberskiej (Badenia-Wirtembergia) (1846)
- Order Świętego Jerzego (Parma) (1847)
- Order Świętego Huberta (Bawaria) (1847)
- Order Świętego Jerzego (Hanower) (1847)
- Order Gwelfów (Hanower) (1847)
- Order Świętego Benedykta z Aviz (Brazylia) (1849)
- Order Annuncjaty (Sardynia) (1847)
- Order Ludwika (Hesja-Darmstadt) (1857)
Przypisy
- ↑ Prace literackie Józefa Korytkowskiego rzeczywistego radcy stanu, poprzedzone wizerunkiem i życiorysem jego i uzupełnione objaśnieniami przez autora „Wrażeń ciechocińskich”. Warszawa 1885, s. 334.
- ↑ E. Hodgetts, The court of Russia in the nineteenth century vol 2., London 1908, str. 141
- ↑ Rocznik oficerski c. i k. Armii i Marynarki Wojennej 1914 ↓, s. 414.
- ↑ a b Nieślubne dzieci potomków Cesarzy, duchyimperiumrosyjskiego.wordpress.com, 27 stycznia 2017 [dostęp 2022-12-30] .
Bibliografia
- Schematismus für das k.u.k. Heer und für die k.u.k. Kriegsmarine für 1914. Wiedeń: Nadworna i Państwowa Drukarnia, luty 1914.
- Bolszaja Sowietskaja Encykłopedia t. 13 Moskwa 1973.
- Edward Radziński, Aleksander II. Ostatni Wielki Car, Warszawa 2005.
- Stefan Król, Cytadela warszawska, Książka i Wiedza, Warszawa 1978.
- Franciszka Ramotowska: Tajemne państwo polskie w powstaniu styczniowym 1863–1864. Struktura organizacyjna, cz. 1-2, Warszawa 1999–2000.
Media użyte na tej stronie
Autor: Reliavech, Licencja: CC BY-SA 4.0
Barette de l'ordre de Saint-André (Russie impériale).
Autor: Wiki Romi, Licencja: CC0
Order Świętego Aleksandra Newskiego
Cesarski i Królewski Order Orła Białego (Imperium Rosyjskie)
Baretka Orderu św. Anny.
Baretka Orderu św. Włodzimierza.
Baretka Orderu św. Stanisława.
Baretka pruskiego Orderu Pour le Mérite.
Autor: Borodun, Licencja: CC BY 3.0
Ribbon bar: Ordem of the Seraphim. Sweden. True size for the template.
Autor: Portunes, Licencja: CC BY 4.0
Ribbon bar of the Danish Order of the Elephant
Baretka Krzyża Wielkiego Orderu Wojskowego Wilhelma
Autor: Wiki Romi, Licencja: CC0
Baretka Krzyża Wielkiego Orderu Lwa Niderlandzkiego
Autor: Wissenschaftler-Uni, Licencja: CC BY-SA 4.0
Justicia - Konstantinischer St. Georgs-Orden
Baretka: Książęcy Saski Ernestyński Order Domowy. Księstwa Saskie:
- Saksonia-Altenburg (Sachsen-Altenburg)
- Saksonia-Koburg-Gotha (Sachsen-Coburg-Gotha)
- Saksonia-Meiningen-Hildburghausen (Sachsen-Meiningen-Hildburghausen)
Autor: Heralder (Crown by Miguillen, Licencja: CC BY-SA 3.0
Ribbon bar of the Order of Charles III, Grand Cross.
Baretka Orderu św. Jerzego
Order of Black Eagle's ribbon - Prussia
Autor: Louis14, Licencja: CC BY-SA 3.0
Nastro da cavaliere di gran croce dell'Ordine Militare di Maria Teresa (Austria imperiale)
Pacification of Hungary and Transylvania Medal (Russian Empire)
Autor: Mimich, Licencja: CC0
Ribbon of the Order of Saint George of the Kingdom of Hanover
Baretka: Rycerski Order Domowy Św. Huberta (Bawaria)
Autor: McOleo, Licencja: CC BY 3.0
Ribbon bar of the Imperial Order of Saint Benedict of Aviz (Brazil)
Autor: Borodun, Licencja: CC BY 4.0
Royal Guelphic Order ribbon bar. Brunswick, Hanover, United Kingdom.
Autor: Louis14, Licencja: CC BY-SA 3.0
Band des Ordens der Württembergischen Krone in der Ausführung: Großkreuz
Signature of Grand Duke Konstantin Nikolayevich.
Grand Duke Constantine Nicholaevich of Russia
Order of the Most Holy Annunciation ribbon
Autor: Smat, Licencja: CC BY-SA 3.0
Baretka Medalu za Stłumenie Polskiego Buntu 1863-1864
Autor: Louis14, Licencja: CC BY-SA 3.0
Nastro da cavaliere di gran croce dell'Ordine di San Ferdinando e del Merito (Regno delle Due Sicilie)
Autor: Ta ^specifik^ z W3C grafika wektorowa została stworzona za pomocą Inkscape przez Avalokitesvara ., Licencja: CC BY-SA 3.0
Uwaga! Jest to współczesna rekonstrukcja średniego herbu Królestwa Kongresowego
Autor: McOleo, Licencja: CC BY 3.0
Ribbon bar of the Ludwig Order (Grand Duchy of Hesse)
Autor: Ordensherre, Licencja: CC BY-SA 3.0
Ribbon of Grand Cross of the Order of St. Olav, Norwegian: Stripe for storkors av St. Olavs Orden.