Kopiec Wandy
![]() Gminna ewidencja zabytków – Kraków[1] | |
![]() Widok od północy | |
Państwo | |
---|---|
Województwo | |
Miejscowość | Kraków |
Typ pomnika | |
Całkowita wysokość | 14 m |
Data budowy | ok. VII – VIII wieku |
Położenie na mapie Polski (c) Karte: NordNordWest, Lizenz: Creative Commons by-sa-3.0 de | |
![]() |
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/a/a9/PomnikNaKopcuWandy-Mogi%C5%82a-POL%2C_Krak%C3%B3w.jpg/170px-PomnikNaKopcuWandy-Mogi%C5%82a-POL%2C_Krak%C3%B3w.jpg)
Kopiec Wandy – kopiec w Nowej Hucie, dzielnicy Krakowa, zbudowany prawdopodobnie ok. VII – VIII wieku. Jeden z pięciu kopców krakowskich. Wedle legendy jest mogiłą Wandy, córki księcia Kraka, której ciało miano wyłowić z nurtów nieopodal przepływającej Wisły. Kopiec zwieńczony jest marmurowym pomnikiem projektu Jana Matejki, ozdobionym kądzielą skrzyżowaną z mieczem oraz napisem „Wanda”.
Historia kopca
- 1222 – pierwsza wzmianka o wsi Mogiła, której nazwa wiązana jest z Kopcem Wandy.
- 2. połowa XV wieku – Jan Długosz połączył kopiec w Mogile z grobowcem Wandy.
- 1584 – pierwsza wzmianka o wyglądzie kopca.
- 2. połowa XIX wieku – cystersi oddali kopiec w ręce narodu.
- 1860 – Austriacy otoczyli kopiec szańcem ziemnym w ramach fortyfikacji Twierdzy Kraków.
- 1888–1890 – zamiana ziemnego szańca na ceglano-kamienny fort.
- 1890 – Kornel Kozerski na własny koszt odnowił kopiec, na szczycie umieszczając marmurową rzeźbę orła, zaprojektowaną przez Jana Matejkę.
- ok. 1890 – prawdopodobnie w związku z opisanymi powyżej pracami, kopiec został (pierwszy, i jedyny jak do tej pory raz) przebadany przez nieformalnego naczelnika Ekonomatu w Krakowie i współzałożyciela Towarzystwa Miłośników Historii i Zabytków Krakowa, Teodora Kułakowskiego. Nie było to jednak badanie archeologiczne sensu stricto[2].
- 1968–1970 – rozebrano fort.
- grudzień 2016 – przeprowadzono po raz pierwszy badania georadarowe, w wyniku których stwierdzono obecność anomalii[3][4].
Widoki z Kopca Wandy
Zachód słońca widziany z Kopca Wandy 6 lutego, celtycki Imbolc. Słońce zachodzi za Kopcem Kraka.
Widok w kierunku Wawelu
Widok w kierunku Opactwa Cystersów
Widok w kierunku Kopca Kraka
Przybliżone wymiary
- wysokość 14 m (238 m n.p.m.)
- średnica podstawy 45–50 m
- średnica ściętego szczytu 9,5 m
- objętość około 9000 m³
Przypisy
- ↑ Gminna ewidencja zabytków Krakowa. Biuletyn Informacji Publicznej Miasta Krakowa. [dostęp 2022-01-18].
- ↑ Klemens Bąkowski: Dzieje Krakowa. Kraków: Spółka Wydaw. Polska, 1911, s. 6.
- ↑ Paweł Pawłowski, Przemysław Błaszczyk: Czy w kopcu Wandy znajduje się jej grobowiec? Sprawdzają to naukowcy. rmf24.pl, 2016-12-12. [dostęp 2017-01-01].
- ↑ Paweł Pawłowski: Kopiec Wandy odkrywa swoją tajemnicę. Są wyniki badań georadarowych. rmf24.pl, 2016-01-01. [dostęp 2017-01-02].
Media użyte na tej stronie
Autor: SANtosito, Licencja: CC BY-SA 4.0
Mapa lokacyjna miasta Kraków. Punkty graniczne mapy:
- N: 50.15 N
- S: 49.95 N
- W: 19.76 E
- E: 20.26 E
(c) Karte: NordNordWest, Lizenz: Creative Commons by-sa-3.0 de
Location map of Poland
Autor: SANtosito, Licencja: CC BY-SA 4.0
Location map of Lesser Poland Voivodeship, Poland. Geographic limits of the map:
- N: 50.59 N
- S: 49.07 N
- W: 18.92 E
- E: 21.55 E
Blue Shield - the Distinctive emblem for the Protection of Cultural Property. The distinctive emblem is a protective symbol used during armed conflicts. Its use is restricted under international law.
Autor: Mach240390, Licencja: CC BY-SA 3.0
Widok na Kopiec Kraka z Kopca Wandy, Kraków.
Autor: Mach240390, Licencja: CC BY-SA 3.0
Kopiec Wandy, widok z północy, Mogiła, Nowa Huta, Kraków.
Autor: Mach240390, Licencja: CC BY-SA 3.0
Widok na Wawel z Kopca Wandy, Kraków.
Symbol pomnika do legendy mapy
Autor: Mach240390, Licencja: CC BY-SA 3.0
Widok na Klasztor Cystersów z Kopca Wandy, Kraków.
Autor: Zygmunt Put Zetpe0202, Licencja: CC BY-SA 4.0
Widok z Kopca Wandy, zachód słońca 6 lutego (celtycki Imbolc) za Kopcem Krakusa, Kopiec Wandy, ul. Ujastek Mogilski, Nowa Huta, Kraków
Autor: Mach240390, Licencja: CC BY-SA 3.0
Pomnik na Kopcu Wandy projektu Jana Matejki, Kraków, Mogiła, Kraków.