Kordian Józef Zamorski
![]() Kordian Józef Zamorski w mundurze pułkownika | |
![]() | |
Data i miejsce urodzenia | 1 kwietnia 1890 |
---|---|
Data i miejsce śmierci | 19 grudnia 1983 |
Przebieg służby | |
Lata służby | |
Siły zbrojne | |
Formacja | |
Jednostki | 5 Pułk Piechoty Legionów |
Stanowiska | dowódca batalionu piechoty |
Główne wojny i bitwy | I wojna światowa |
Odznaczenia | |
![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() |
Kordian Józef Zamorski (ur. 1 kwietnia 1890 w majątku Kołkówka, zm. 19 grudnia 1983 w Londynie) – generał brygady Wojska Polskiego, w 1966 mianowany przez władze emigracyjne generałem dywizji, komendant główny Policji Państwowej, wolnomularz.
Życiorys
Kordian Józef Zamorski urodził się 1 kwietnia[1] 1890 roku w majątku Kołkówka, w rodzinie Arnolda i Wiktorii z Serafinów. Rodzinna wieś Kołkówka należała do parafii rzymskokatolickiej w Rzepienniku Biskupim, w ówczesnym powiecie gorlickim należącym do Królestwa Galicji i Lodomerii.
Uczył się w czteroklasowym VI Gimnazjum we Lwowie, a następnie w tamtejszym seminarium nauczycielskim. W latach 1910–1914 i 1917–1918 studiował malarstwo w Akademii Sztuk Pięknych w Krakowie u Józefa Mehoffera.
W czasie studiów działał w Związku Walki Czynnej i Związku Strzeleckim, w którym zajmował stanowiska komendanta sekcji, plutonu i kompanii oraz Szkoły Oficerskiej, którą sam ukończył w 1912 roku i z rąk Józefa Piłsudskiego otrzymał znak oficerski „Parasol”.
W okresie od sierpnia 1914 roku do lipca 1917 roku służył w I Brygadzie Legionów Polskich zajmując kolejno stanowiska: komendanta kompanii, instruktora w Szkole Podchorążych w Jabłonnie, dowódcy batalionu w 5 pułku piechoty, oficera sztabu I Brygady, dowódcy stacji etapowej i adiutanta 1 pułku piechoty. 29 września 1914 roku mianowany porucznikiem[2]. Na podstawie rozkazu Nr 20698 c. i k. Naczelnej Komendy Armii z 31 grudnia 1915 roku został zwolniony z Legionów Polskich. 8 sierpnia 1916 roku, na wniosek c. i k. Komendy Legionów Polskich, c. i k. Naczelna Komenda Armii rozkazem Nr 16253 przywróciła mu szarżę porucznika legionowego[3].
Od jesieni 1916 w Polskim Korpusie Posiłkowym, m.in. w 1. Pułku Piechoty, stacjonującym w Modlinie. Tam zastał go kryzys przysięgowy, w czasie którego odmówił złożenia przysięgi[4]. Zwolniony, otrzymał wezwanie do stawienia się w 16. Pułku Landwehry w Krakowie, gdzie uzyskał skierowanie na badania lekarskie; w ich wyniku w grudniu 1917 został uznany za niezdolnego do służby wojskowej i urlopowany na 12 miesięcy[5]. Wstąpił do Polskiej Organizacji Wojskowej i został w niej komendantem Obwodu Krakowskiego[6].
Od listopada 1918 roku do 1919 roku organizował II batalion 5 pułku piechoty Legionów i dowodził nim w czasie bitwy o Lwów. W lutym 1919 roku w Ciechanowie zorganizował batalion zapasowy 32 pułku piechoty[7], a później został dowódcą II batalionu w tym samym pułku.
2 stycznia 1920 roku został słuchaczem II Kursu Szkoły Wojennej Sztabu Generalnego w Warszawie. 16 kwietnia tego roku skierowany został do dowództwa 2 Armii w celu odbycia praktyki sztabowej na stanowisku kwatermistrza. Praktykę odbył w czasie wojny z bolszewikami. W czasie ofensywy wojsk polskich i ukraińskich na Kijów 20 maja 1920 mianowany został szefem Oddziału I Polskiej Ekspozytury Wojskowej na Ukrainie, według Tadeusza Kryski-Karskiego i Stanisława Żurakowskiego był członkiem Misji Wojskowej przy rządzie Ukraińskiej Republiki Ludowej atamana Semena Petlury. Od 5 sierpnia tego roku dowodził oddziałem ochrony Warszawy, a 30 sierpnia mianowany został zastępcą szefa Oddziału III Naczelnego Dowództwa, pułkownika Tadeusza Piskora.
Od 2 stycznia 1921 roku kontynuował studia w Wyższej Szkole Wojennej. 6 września tego roku, po ukończeniu nauki, otrzymał tytuł oficera Sztabu Generalnego i przydział na stanowisko zastępcy szefa sztabu Grupy Operacyjnej „Bieniakonie”[8][9][10].
W latach 1921–1923 był dowódcą batalionu i zastępcą dowódcy 35 pułku piechoty w Brześciu. W latach 1923–1924 był szefem sztabu Dowództwa Okręgu Korpusu Nr III w Grodnie. Z dniem 15 maja 1924 został przeniesiony do 76 pułku piechoty w Grodnie na stanowisko dowódcy pułku[11][12]. W październiku 1925 roku przydzielony został do Inspektoratu Armii Nr I na stanowisko I oficera sztabu[13]. Od 5 czerwca 1926 roku pełnił obowiązki szefa Departamentu I Piechoty Ministerstwa Spraw Wojskowych w Warszawie[14]. 21 czerwca 1927 roku został zwolniony ze stanowiska szefa departamentu i mianowany szefem Oddziału I Sztabu Głównego[15][16]. Obowiązki szefa oddziału łączył z funkcją zastępcy szefa Sztabu Głównego.
10 listopada 1930 roku Prezydent Rzeczypospolitej Ignacy Mościcki nadał mu stopień generała brygady. Jednocześnie zezwolił mu na nałożenie oznak nowego stopnia przed 1 stycznia 1931 roku[17].

Z dniem 25 stycznia 1935 roku zwolniony został ze stanowiska szefa Oddziału I SG WP i przeniesiony w stan nieczynny na okres 12 miesięcy z równoczesnym oddaniem do dyspozycji ministra spraw wewnętrznych, który wyznaczył go na stanowisko komendanta głównego Policji Państwowej[18].

W 1938 roku uczestniczył w delegacji polskiej na zjeździe NSDAP w Norymberdze, gdzie pojawił się jako komendant policji, na zaproszenie komendanta niemieckiej Schutzpolizei[19].
Zamorski zaprosił do Polski Heinricha Himmlera. Himmler przybył do Warszawy 18 lutego 1939 roku. Na dworcu gościa witano z udziałem kompanii honorowej Szkoły Policji w Golędzinowie. Obecny był także ambasador Niemiec w Polsce, hrabia Hans Adolf von Moltke. Generał Kordian-Zamorski towarzyszył Himmlerowi także w Białowieży[20].
W czasie obrony Warszawy wyjechał z miasta 6 września 1939[21]. Ewakuował część kierownictwa Policji do Rumunii i na Węgry. Został internowany w obozie Băile Herculane. Po ucieczce z obozu, przez Turcję dotarł w listopadzie 1940 roku do Palestyny. Od listopada 1940 roku do sierpnia 1942 roku był komendantem Ośrodka Zapasowego Samodzielnej Brygady Strzelców Karpackich i pełniącym obowiązki dowódcy oddziałów Wojska Polskiego na Bliskim Wschodzie, a następnie zastępcą dowódcy tych oddziałów. W tym samym roku przeniesiony został w stan nieczynny.
Po wojnie osiadł w Londynie. Był członkiem Ligi Niepodległości Polski[22]. Został powołany do składu emigracyjnej Kapituły Orderu Odrodzenia Polski[23], 10 kwietnia 1961 wybrany Kanclerzem tego gremium[24].
Prezydent RP August Zaleski awansował go na generała dywizji ze starszeństwem z 11 listopada 1966 roku w korpusie generałów[25][26][27]. Zmarł 19 grudnia 1983 roku w Londynie.
Kordian Zamorski był członkiem lóż wolnomularskich Tomasz Zan w Wilnie, Le Droit Humain, Nepthys Mark Lodge[28], a ponadto członkiem jednej z warszawskich regularnych lóż wolnomularskich, podległych Wielkiej Loży Narodowej[29]. Po wojnie utrzymywał kontakty z lożą emigracyjną „Kopernik” w Paryżu.
Zamorski był żonaty z Leokadią Karpusową z Kamińskich, z którą miał dwóch synów: Jacka (ur. 1923) i Rafała (ur. 1928)[27].
Awanse
- porucznik – 29 września 1914 roku
- kapitan – 1918 rok
- major – 1918 rok
- podpułkownik – 1920 rok, zweryfikowany 3 maja 1922 roku ze starszeństwem z dniem 1 czerwca 1919 roku
- pułkownik – 31 marca 1924 roku ze starszeństwem z dniem 1 lipca 1923 roku i 14. lokatą w korpusie oficerów piechoty
- generał brygady – 1 stycznia 1931 roku ze starszeństwem z dniem 1 stycznia 1931 roku i 3. lokatą w korpusie generałów
- generał dywizji – 11 listopada 1966 roku
Ordery i odznaczenia
- Krzyż Srebrny Orderu Virtuti Militari nr 7067[30]
- Wielka Wstęga Orderu Odrodzenia Polski (11 listopada 1966)[31]
- Krzyż Komandorski Orderu Odrodzenia Polski (11 listopada 1936)[32][33]
- Krzyż Niepodległości (20 stycznia 1931)[34]
- Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski[30]
- Krzyż Walecznych (czterokrotnie, po raz 1 i 2 w 1922)[35][36][30]
- Złoty Krzyż Zasługi (18 marca 1932)[37]
- Krzyż Zasługi za Dzielność (7 sierpnia 1939)[38]
- Krzyż Zasługi Wojsk Litwy Środkowej (1926)[39][30]
- Medal Pamiątkowy za Wojnę 1918–1921[30]
- Medal Dziesięciolecia Odzyskanej Niepodległości[30]
- Znak oficerski „Parasol”
- Odznaka „Za wierną służbę”
- Order Gwiazdy Białej I klasy (Estonia, 1938)[40][41]
- Komandor Krzyża Wielkiego Orderu Trzech Gwiazd (Łotwa, 1936)[42]
- Wielki Oficer Orderu Trzech Gwiazd (Łotwa, 1934)[43]
- Wielki Oficer Orderu Korony Rumunii (Rumunia, 1931)[44][30]
- Wielki Oficer Orderu Lwa Białego (Czechosłowacja, 1932)[30][45]
- Wielki Oficer Orderu Korony Jugosłowiańskiej (Jugosławia, zezwolenie w 1933)[46][30]
- Order Krzyża Orła II klasy (Estonia, 1933)[47]
- Order Zasługi III klasy (Węgry)[30]
- Krzyż Komandorski Orderu Legii Honorowej (Francja)[30]
- Krzyż Komandorski Orderu Gwiazdy Rumunii (Rumunia, zezwolenie 1929)[48][30]
- Krzyż Komandorski Orderu Orła Białego (Jugosławia, zezwolenie 1929)[49][30]
- Krzyż Komandorski Orderu św. Sawy (Jugosławia)[30]
Przypisy
- ↑ Stawecki 1994 ↓, s. 362 tu jako datę urodzenia podano „1 czerwca”.
- ↑ Lista starszeństwa 1917 ↓, s. 6.
- ↑ CAW sygn. akt I.120.1.307 s. 506.
- ↑ Litwiński 2018 ↓, s. 63.
- ↑ Litwiński 2018 ↓, s. 67.
- ↑ Kryska-Karski i Żurakowski 1991 ↓, s. 67, wg autorów był szefem sztabu Komendy Głównej POW.
- ↑ Harasymow 1928 ↓, s. 6.
- ↑ Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 38 z 8 października 1921 roku, s. 1434-1435.
- ↑ Kryska-Karski i Żurakowski 1991 ↓, s. 67, wg autorów był szefem sztabu Wojska Litwy Środkowej.
- ↑ Stawecki 1994 ↓, s. 362, wg autora był szefem sztabu GO „Bieniakonie”.
- ↑ Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 41 z 26 kwietnia 1924 roku, s. 234.
- ↑ Rocznik Oficerski 1924 ↓, s. 301, 340.
- ↑ Dziennik Personalny Ministerstwa Spraw Wojskowych Nr 106 z 15 października 1925 r.
- ↑ Stawecki 1994 ↓, s. 362.
- ↑ Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 17 z 25 czerwca 1927 roku, s. 180.
- ↑ Rocznik Oficerski 1928 ↓, s. 113, 159.
- ↑ Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 15 z 11 listopada 1930 roku, s. 323.
- ↑ Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 2 z 6 lutego 1935 roku, s. 3, 6.
- ↑ Piotr Maciej Majewski , Kiedy wybuchnie wojna? : 1938 : studium kryzysu, wyd. Wydanie pierwsze, Warszawa: Wydawnictwo Krytyki Politycznej, 2019, ISBN 978-83-66232-41-9, OCLC 1121427474 [dostęp 2021-09-20] .
- ↑ Himmler i jego białowieskie trofea. Polowanie w lutym 1939 na poranny.pl
- ↑ Marian Marek Drozdowski: Alarm dla Warszawy. Ludność cywilna w obronie stolicy we wrześniu 1939 r.. Warszawa: Wiedza Powszechna, 1969, s. 109.
- ↑ Jan Józef Kasprzyk, Liga Niepodległości Polski, w: Encyklopedia Białych Plam, t. XI, Radom 2003, s. 142.
- ↑ Zarządzenie Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 10 kwietnia 1961r. o powołaniu kapituły Orderu Odrodzenia Polski. „Dziennik Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej”, s. 11, Nr 3 z 21 kwietnia 1961.
- ↑ Wybory Kanclerza, Sekretarza i Skarbnika Kapituły Orderu Odrodzenia Polski. „Dziennik Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej”, s. 17, Nr 4 z 15 września 1961.
- ↑ Dembiński 1969 ↓, s. 1. Awans został ogłoszony w Dzienniku Personalnym Generalnego Inspektora Sił Zbrojnych nr 22 z 1967 roku. W tym samym dzienniku i z tym samym starszeństwem ogłoszono awans Kazimierza Sawickiego na generała dywizji.
- ↑ Kryska-Karski i Żurakowski 1991 ↓, s. 67.
- ↑ a b Stawecki 1994 ↓, s. 363.
- ↑ Cezary Leżeński, Legiony to braterska nuta... czyli od Legionów do masonów, Wolnomularz Polski, nr 40, listopad-grudzień 2003, s. 15.
- ↑ L. Hass, T. Cegielski podają że data inicjacji do masonerii nie jest znana
- ↑ a b c d e f g h i j k l m n Stanisław Łoza (red.): Czy wiesz kto to jest?. Warszawa: Wydawnictwo Głównej Księgarni Wojskowej, 1938, s. 834.
- ↑ Dz.U.R.P. z 1967 r. Nr 3. s. 20. „za zasługi położone w wieloletniej pracy dla Polski”.
- ↑ M.P. z 1936 r. nr 263, poz. 468 „za zasługi na polu bezpieczeństwa publicznego”.
- ↑ Kronika. „Przegląd Policyjny”. Nr 1 (7), s. 60, 1937.
- ↑ M.P. z 1931 r. nr 18, poz. 31 „za zasługi na polu organizacji wojska”.
- ↑ Rozporządzenie Kierownika MSWojsk. L. 4597/22 (Dziennik Personalny MSWojsk. z 1922 r. Nr 9, s. 315)
- ↑ Rozporządzenie Ministra Spraw Wojskowych L. 6087/22 G.M.I. (Dziennik Personalny MSWojsk. z 1922 r. Nr 13, s. 389)
- ↑ M.P. z 1932 r. nr 65, poz. 85 „za zasługi na polu organizacji wojska”.
- ↑ M.P. z 1939 r. nr 180, poz. 436 „za wyjątkową dzielność i inicjatywę w walce z przestępcą”.
- ↑ Rozporządzenie Ministra Spraw Wojskowych G.M.I.L. 1254 z 1926 r. (Dziennik Personalny z 1926 r. Nr 12, s. 70)
- ↑ Eesti Vabariigi teenetemärgid. president.ee. [dostęp 2014-11-13]. (est.).
- ↑ Kronika. „Przegląd Policyjny”. Nr 1 (19), s. 64-65, 1939.
- ↑ Dziennik Personalny Ministerstwa Spraw Wojskowych nr 2/1936, s. 22
- ↑ Order Trzech Gwiazd na piersiach oficerów polskich. „Dziennik Białostocki”, s. 2, 19 listopada 1934.
- ↑ Dziennik Personalny MSWojsk Nr 8/1931, s. 381
- ↑ Dziennik Personalny Ministerstwa Spraw Wojskowych” Nr 8 z 4 lipca 1932. wbc.poznan.pl. [zarchiwizowane z tego adresu (2016-09-18)]., s. 336
- ↑ Zarządzenia Prezesa Rady Ministrów. Zezwolenie na przyjęcie i noszenie orderów. „Dziennik Personalny Ministerstwa Spraw Wojskowych”. Nr 13, s. 292, 11 listopada 1933.
- ↑ Eesti Vabariigi teenetemärgid. president.ee. [dostęp 2014-10-23]. (est.).
- ↑ Dziennik Personalny Ministerstwa Spraw Wojskowych Nr 19 z 12 grudnia 1929 r., s. 361.
- ↑ Dziennik Personalny Ministerstwa Spraw Wojskowych nr 19/1929, s. 362.
Bibliografia
- Lista starszeństwa oficerów Legionów Polskich w dniu oddania Legionów Polskich Wojsku Polskiemu (12 kwietnia 1917). Komenda Legionów Polskich, 1917.
- Dziennik Personalny Ministerstwa Spraw Wojskowych. [dostęp 2016-02-15].
- Rocznik Oficerski 1923. Warszawa: Ministerstwo Spraw Wojskowych, 1923.
- Rocznik Oficerski 1924. Warszawa: Ministerstwo Spraw Wojskowych, 1924.
- Rocznik Oficerski 1928. Warszawa: Ministerstwo Spraw Wojskowych, 1928.
- Rocznik Oficerski 1932. Warszawa: Ministerstwo Spraw Wojskowych, 1932.
- Stanisław Harasymow: Zarys historii wojennej 32-go Pułku Piechoty. Warszawa: Zakłady Graficzne „Polska Zjednoczona”, 1928, seria: Zarys historii wojennej pułków polskich 1918–1920.
- Władysław Bartosz, Gen. dyw. Józef Kordian-Zamorski (1890–1983), Polska Zbrojna.
- Stefan Dembiński: Lista Oficerów Polskich Sił Zbrojnych na uchodźstwie według awansów dokonanych zarządzeniami Prezydenta Rzeczypospolitej, z uwzględnieniem rodzajów broni i służb. [w:] Dziennik Ustaw RP na Uchodźstwie [on-line]. 1969-06-30. [dostęp 2016-11-29].
- Tadeusz Kryska-Karski, Stanisław Żurakowski: Generałowie Polski niepodległej. Warszawa: Editions Spotkania, 1991.
- Piotr Stawecki: Słownik biograficzny generałów Wojska Polskiego 1918–1939. Warszawa: Wydawnictwo Bellona, 1994. ISBN 83-11-08262-6.
- Henryk Piotr Kosk: Generalicja polska. Popularny słownik biograficzny. T. 2 M-Ż. Pruszków: Oficyna Wydawnicza „Ajaks”, 2001. ISBN 83-87103-81-0.
- Robert Litwiński: Kordian Józef Zamorski, „granatowy” generał. Lublin: Wydawnictwo UMCS, 2018. ISBN 978-83-227-9078-6.
Media użyte na tej stronie
Lesser coat of arms of the Austrian Empire form the Congress of Vienna in 1815 until the Austro-Hungarian Compromise of 1867. It then represented the Cisleithanian territories of Austria-Hungary in the Reichsrat until 1915.
It shows the arms of Habsburg-Lorraine encircled by the chain of the Order of Golden Fleece, surmounted on the crowned Austrian imperial double-headed eagle clutching in its claws the Imperial orb, sceptre and sword, with the Imperial Crown of Rudolf above.
After 1915 the inescutcheon only displayed the red-white-red arms of Austria.Poland badge. Second World War period Polish Army (post-1939 Free Polish Army) shoulder title.
Orzełek legionowy
Baretka Komandora Orderu Trzech Gwiazd
Godło Rzeczypospolitej Polskiej ustalone Rozporządzeniem Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 13 grudnia 1927 r. o godłach i barwach państwowych oraz o oznakach, chorągwiach i pieczęciach (Dz. U. z 1927 r. Nr 115, poz. 980)
Baretka: Order Zasługi Węgier (przed 1945) – odmiana wojskowa – Krzyż Komandorski.
Generał dywizji Wojska Polskiego Józef Kordian Zamorski, Komendant Główny Policji Państwowej.
Baretka: Order Białego Orła – Komandor – Królestwo Serbii / Królestwo SHS / Królestwo Jugosławii.
Baretka Orderu Krzyża Orła 2 klasy
Baretka: Order Białego Lwa II Klasy – Czechosłowacja (przed 1990).
Znak oficerski "Parasol"
Ta ^specifik^ z W3C grafika wektorowa została stworzona za pomocą Inkscape .
Kordian Józef Zamorski (1890-1983) - Polish General and (1935–39) chief of the Polish State Police (Policja Państwowa). Photo in Colonel uniform
Heinrich Himmler i Kordian Zamorski w 1939 w Warsawie
Baretka: Order Świętego Sawy – Komandor – Królestwo Serbii / Królestwo SHS / Królestwo Jugosławii.