Kryłowo
Państwo | |
---|---|
Obwód | |
Wysokość | 70 m n.p.m. |
Nr kierunkowy | 40157 |
Kod pocztowy | 238414 |
Tablice rejestracyjne | 39, 91 |
![]() | |
Portal ![]() |
Kryłowo (ros. Крылово; niem. Nordenburg; pol. Nordenbork; lit. Ašvėnai) – osiedle w Rosji, w obwodzie kaliningradzkim, w rejonie prawdinskim.
Miejscowość położona jest tuż przy granicy państwowej. Z drugiej strony granicy znajduje się jezioro Oświn. Wody z tego jeziora odprowadza do Łyny płynąca przez Kryłowo rzeka Putiłowka.
Historia
Krzyżacki zamek w Nordenborku wybudowany był w 1303. Osada wraz z zamkiem zniszczona została zniszczona przez wojska Kiejstuta w 1366. Miejscowość prawa miejskie uzyskała w roku 1407.
Nordenbork znajdował się na terenie okręgu podlegającego prokuratorom gierdawskim. Po wyborze Ludwiga von Erlichshausena na wielkiego mistrza w czasie objazdu hołdowniczego (1450) poddanych z Nordenborka przyjmował w Gierdawie. W roku 1469 cały okręg wraz z Nordenborkiem przeszedł w posiadanie rodziny von Schlieben w zamian za długi zakonu krzyżackiego. Część tej rodziny uległa polonizacji. Najbardziej znanych jest dwóch przedstawicieli tej rodziny, którzy byli wojewodami inflanckimi, Jan Teodor Schlieben i jego syn Jan. Ten ostatni dzięki żonie był właścicielem Płowc i Dobrego na Kujawach.
Przed reformacją parafia w Nodenborku należała do archiprezbiteratu sępopolskiego. Książę Albrecht 10 marca 1528 wyłączył z jursdykacji biskupa warmińskiego Maurycego Nordenbok, podporządkowując go biskupowi Pawłowi Separatusowi z diecezji pomezańskiej.
W roku 1657 Nordenbork został zniszczony przez Tatarów w ramach polskich represji nad elektorem za pomoc udzieloną Szwedom.
W XVIII w. nabożeństwa w miejscowym kościele luterańskim odprawiane były w języku niemieckim, a także polskim i litewskim. Pod koniec XVIII w. misje katolickie prowadzili tu księża z parafii w Świętej Lipce
W roku 1880 mieszkańcy utrzymywali się z rolnictwa.
Miasto zdobyte przez wojska radzieckie 25 stycznia 1945 roku. Z powodu grabieży i podpaleń zniszczona została starówka oraz kościół z 1710 roku, w ramach reparacji wojennych rozebrano linię kolejową Gierdawy-Węgorzewo i kolejkę wąskotorową.
W 1945 roku do Nordenborka przybyli pierwsi osadnicy, a miasto zostało protokolarnie przekazane pod kontrolę polskiej administracji, w trzeciej dekadzie sierpnia powstał rejonowy inspektorat osadnictwa podlegający Państwowemu Urzędowi Repatriacyjnemu. We wrześniu 1945 roku radzieckie władze wojskowe dokonały przesunięcia linii granicznej od 12 do 14 kilometrów w głąb terytorium RP, a protest polskich władz miasta z dnia 11 września 1945 nie przyniósł skutku[1]. Następnie miasto zostało włączone do obwodu kaliningradzkiego w ZSRR.
Pod koniec XX w. największym zakładem pracy w Kryłowie był sowchoz współpracujący z PPGR Srokowo.
Demografia
Liczba mieszkańców: w roku 1875 – 2547 osób, w 1880 – 2515, w 1890 – 2251 (w tym 14 katolików i 69 Żydów), w 1910 – 2149, w 1939 – 3173, w 2000 – ok. 500 osób.
Przypisy
Bibliografia i źródła
- Słownik geograficzny Królestwa Polskiego, Tom VII (s. 176 – hasło Nordenbork), Warszawa, 1886.
- Oskar-Wilhelm Bachor, Der Kreis Gerdauen, Würzburg, 1968. (s. 10–1366 r. Kiejstut).
- Marian Biskup, Gerard Labuda, „Dzieje zakonu krzyżackiego w Prusach”, Wydawnictwo Morskie Gdańsk, 1986, ISBN 83-215-7220-0. (s. 454 – okręg gierdawski przechodzi w ręce Schliebenów).
- Max Toeppen „Historia Mazur” (w przekładzie Małgorzaty Szymańskiej-Jasińskiej i opracowaniu Grzegorza Jasińskiego), wyd. Wspólnota Kulturowa „Borussia”, Olsztyn 1995, ISBN 83-900380-3-X. (s. 201 bp. Separatus od 1528, s. 227 Tatarzy)
- Mapa Schröttera 1796-1802.
- (Mapa obwodu kaliningradzkiego) Калининградская область, ПО „Латвгеoкарта”, Ригa, 1990. (Kryłowo – powiat Prawdinsk)
Media użyte na tej stronie
Autor: NordNordWest, Licencja: CC BY-SA 3.0
Location map of the Kaliningrad Oblast, Russia
Autor: Uwe Dedering, Licencja: CC BY-SA 3.0
Location map of Russia.
EquiDistantConicProjection : Central parallel :
* N: 54.0° N
Central meridian :
* E: 100.0° E
Standard parallels:
* 1: 49.0° N * 2: 59.0° N
Made with Natural Earth. Free vector and raster map data @ naturalearthdata.com.
Because the southern Kuril islands are claimed by Russia and Japan, they are shown as disputed. For more information about this see: en:Kuril Islands dispute. These islands are since 1945 under the jurisdiction of the Russian Federation.
Logo społeczności Wikimedia. Proszę zauważyć, że w przeciwieństwie do większości logotypów związanych z ruchem Wikimedia, to logo nie jest zarejestrowane jako znak towarowy.