Krystyna Sienkiewicz (aktorka)
![]() Krystyna Sienkiewicz w 2004 r. | |
Data i miejsce urodzenia | |
---|---|
Data i miejsce śmierci | |
Zawód | |
Współmałżonek | Włodzimierz Rylski (rozwód), |
Lata aktywności | 1955–2017 |
Zespół artystyczny | |
STS w Warszawie (1957–1964 i 1970–1975), Teatr Ateneum w Warszawie (1964–1970), Teatr Syrena w Warszawie (1975–1984) | |
Odznaczenia | |
![]() ![]() ![]() ![]() | |
Strona internetowa |
Krystyna Waleria Sienkiewicz (ur. 14 lutego 1935 w Ostrowi Mazowieckiej, zm. 12 lutego 2017 w Warszawie) – polska aktorka teatralna, filmowa i telewizyjna, wykonawczyni piosenki poetyckiej.
Życiorys
Rodzina Krystyny Sienkiewicz pochodziła z okolic Grodna. Jej rodzice nie przeżyli II wojny światowej – ojciec został zamordowany w obozie koncentracyjnym Oranienburg, a matka zmarła na skutek choroby[1]. Po zakończeniu wojny, Krystynę i jej brata Ryszarda odnalazła stryjeczna siostra ich ojca. Ciotka zabrała ją do Szczytna, a jej brat Ryszard został w łódzkim sierocińcu.
Od najmłodszych lat była uzdolniona humanistycznie. Już jako czteroletnia dziewczynka potrafiła czytać i pisać. Na scenie zadebiutowała przez zbieg okoliczności. Studiując na warszawskiej Akademii Sztuk Pięknych, 1 września 1955 zastąpiła chorą koleżankę w Studenckim Teatrze Satyryków (STS). Krzysztof Teodor Toeplitz napisał wtedy o niej: „różowe zjawisko STS-u”. W 1957 ukończyła studia plastyczne i została zaangażowana jako aktorka do STS-u. Rok później zadebiutowała na dużym ekranie w dramacie Wojciecha Jerzego Hasa Pożegnania (1958) u boku Tadeusza Janczara. W komedii sensacyjnej Jana Batorego Lekarstwo na miłość (1965) zagrała Jankę, przyjaciółkę Joanny (Kalina Jędrusik), w komedii wojennej Rzeczpospolita babska (1969) wystąpiła w roli szeregowego Anieli. W serialu Rodzina Leśniewskich (1978) wcieliła się w rolę matki, Jadwigi Leśniewskiej. W serialu Rozalka Olaboga pojawiła się jako nauczycielka Bożkowa, mama tytułowej bohaterki.
Występowała w teatrach warszawskich: Ateneum im. Stefana Jaracza (1964–1970), Rozmaitości (1973), Syrena (1975–1984, 2000, 2004), Komedia (1988, 1994), Scena Prezentacje (1994–1995), Na Woli (1995), Rampa na Targówku (2006–2008) oraz Teatrze Polskim w Poznaniu (1985).
W latach 1958–1966 pojawiała się w programie Kabaret Starszych Panów. W 1971 otrzymała Nagrodę Specjalną Jury na IX Krajowym Festiwalu Piosenki Polskiej w Opolu. W latach 70. przez pewien czas towarzyszyła Andrzejowi Zaorskiemu w prowadzeniu programu Studio Gama. Była jedną z gwiazd programów kabaretowych Olgi Lipińskiej, począwszy od cyklu Gallux Show (m.in. w duecie z Barbarą Wrzesińską jako Siostry Sisters) poprzez kolejne edycje programów Właśnie leci kabarecik i Kurtyna w górę. W słuchowisku radiowym Rodzina Poszepszyńskich Jacka Janczarskiego i Macieja Zembatego często odgrywała rolę panny Ingi, sąsiadki tytułowej rodziny. W 1996 odebrała Nagrodę Artystyczną Polskiej Estrady Prometeusz.
Postanowieniem Prezydenta RP z dnia 7 października 2003 za wybitne zasługi w działalności na rzecz rozwoju studenckiego ruchu kulturalnego została odznaczona Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski[2].
W 2007 z rąk Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego Kazimierza Michała Ujazdowskiego odebrała Złoty Medal „Zasłużony Kulturze Gloria Artis”.
W 2004 w wyniku krwotoku przedsiatkówkowego obu oczu utraciła 85% wzroku[3], ale mimo to nie przerwała swojej pracy zawodowej. Później, dzięki terapii prof. Ariadny Gierek-Łapińskiej stan jej wzroku znacznie się poprawił[4].
W październiku 2015 nakładem Wydawnictwa Marginesy ukazała się biografia Krystyny Sienkiewicz autorstwa Grzegorza Ćwiertniewicza, Krystyna Sienkiewicz. Różowe zjawisko.
W 2014 doznała udaru mózgu[5], a rok później zdiagnozowano u niej czerniaka oka[5]. Zmarła 12 lutego 2017 w jednym z warszawskich szpitali na skutek komplikacji spowodowanych infekcją układu oddechowego[6][7]. Została pochowana 21 lutego w kolumbarium na Cmentarzu Wojskowym na Powązkach (Q kolumb. 7-2-8)[8] i zgodnie z jej wolą, uroczystości te miały charakter świecki[9][10].
Życie prywatne
Pierwszym mężem aktorki był piosenkarz Włodzimierz Rylski, drugim Andrzej Przyłubski[11], z którym miała adoptowaną córkę Julię. Bratankiem Krystyny Sienkiewicz jest lekarz i muzyk Kuba Sienkiewicz. Mieszkała w Warszawie na Bielanach przy ul. Płatniczej 35[12].
Filmografia
![]() | |||
Rok | Tytuł | Rola | Ocena |
1958 | Pożegnania | prostytutka z papierosem | – |
1959 | Inspekcja pana Anatola | dziewczyna w klubie parodiująca Giuliettę Masinę | – |
1962 | Jutro premiera | ekspedientka w kwiaciarni | – |
1963 | Smarkula | Julka Wronicz, siostra Jurka, koleżanka Krysi | – |
1963 | Godzina pąsowej róży | koleżanka Karola; wnuczka na plaży | – |
1965 | Lekarstwo na miłość | Janka, przyjaciółka Joanny | Filmweb.pl ![]() |
1967 | Zwariowana noc | służąca Cesia | Filmweb.pl ![]() |
1967 | To jest twój nowy syn | Ala | Filmweb.pl ![]() |
1967 | Paryż – Warszawa bez wizy | radiotelegrafistka Zula | – |
1967 | Dziadek do orzechów | Filmweb.pl ![]() | |
1969 | Rzeczpospolita babska | szeregowy Aniela | Filmweb.pl ![]() |
1971 | Motodrama | Krysia, sekretarka klubu sportowego, narzeczona Jacka | Filmweb.pl ![]() |
1971 | Milion za Laurę | członek komisji w telewizji | Filmweb.pl ![]() |
1980 | Rodzina Leśniewskich | mama Jadwiga Leśniewska | Filmweb.pl ![]() |
2006 | Bezmiar sprawiedliwości | oburzona kobieta w restauracji | – |
![]() | |||
1964 | Barbara i Jan | robotnica w zakładach im. Róży Luksemburg (odc. 1) | – |
1968 | Klub profesora Tutki | Weronika (odc. 6); „interesująca” aktorka (odc. 7) | – |
1978 | Rodzina Leśniewskich | mama Jadwiga Leśniewska | Filmweb.pl ![]() |
1984 | Rozalka Olaboga | nauczycielka Bożkowa, mama Rozalki | Filmweb.pl ![]() |
1988 | Mistrz i Małgorzata | pisarka Karaulina, członkini Massolitu | – |
1989 | Paziowie | kucharka Serczykowa | – |
1998 | Z pianką czy bez | babcia klozetowa Tola (odc. 8 i 9) | – |
1999–2000 | Graczykowie | babcia Aniela | Filmweb.pl ![]() |
2002 | Na dobre i na złe | pani Regina (odc. 96) | – |
2004 | Daleko od noszy | matka Kidlera (odc. 39) | – |
2005 | Anioł Stróż | ciotka Krystyna (odc. 11) | – |
2006 | Egzamin z życia | kobieta w kawiarni (odc. 46) | – |
2006 | Hela w opałach | Lusia, prababcia dzieci Heleny (odc. 11) | – |
2006 | Ale się kręci | Matylda, ciotka Magdy | Filmweb.pl ![]() |
2006 | Bezmiar sprawiedliwości | oburzona kobieta w restauracji (odc. 3) | – |
2007 | Codzienna 2 m. 3 | w roli samej siebie (odc. 47) | – |
2013 | Na dobre i na złe | pani Łucja, pierwsza pacjentka Oli (odc. 518) | – |
2014 | Lekarze | Zofia Grzelak (odc. 52) | – |
Wybrane role teatralne
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/4/4c/Krystyna_Sienkiewicz_%28aktorka%29_gr%C3%B3b_01.jpg/240px-Krystyna_Sienkiewicz_%28aktorka%29_gr%C3%B3b_01.jpg)
![]() | |||
Rok | Tytuł | Rola | Teatr |
1964 | Niech no tylko zakwitną jabłonie | Krysia Traktorzystka | Teatr Ateneum w Warszawie |
1965 | Ptak | Marysia | |
1966 | Śmierć na gruszy | nieznajomy | |
1967 | Zmierzch | Kłasza Zubariewa/Sąsiadka | |
1968 | Lato | Lusia | |
1971 | Sobie i państwu | Ona/Żona | Studencki Teatr Satyryków w Warszawie |
1974 | Łotrzyce | Waleria | Teatr Rozmaitości w Warszawie |
1985 | Wyspy Galapagos | Krysia | Teatr Polski w Poznaniu |
1995 | Nunsense | siostra Mary Amnezja | Teatr na Woli w Warszawie |
2008 | Klimakterium i już | Krycha | Teatr Rampa w Warszawie |
2011 | Zamknięty świat | Lucyna | Teatr Impresaryjny Finestra w Warszawie |
2013 | Harold i Matylda | Matylda | Teatr Komedia w Warszawie |
Twórczość literacka
![]() | ||||
Rok | Tytuł | Data wydania | Wydawnictwo | Ocena |
1988 | Haftowane gałgany | 1988 | Młodzieżowa Agencja Wydawnicza | Lubimyczytac.pl ![]() Merlin.pl ![]() Gandalf.com.pl ![]() Biblionetka.pl ![]() |
1997 | ...zgadnij z kim leżę | 1.01.1997 | Instytut Wydawniczy „Świadectwo” | Lubimyczytac.pl ![]() |
2013 | Cacko | 5.03.2013 | Prószyński i S-ka | Lubimyczytac.pl ![]() Ceneo.pl ![]() Empik.com ![]() |
2016 | Skrawki | 22.11.2016 | Prószyński i S-ka | Lubimyczytac.pl ![]() Gandalf.com.pl ![]() |
Dyskografia
![]() | ||||
Rok | Tytuł | Data wydania | Wydawca | Ocena |
2002 | Kiedyś byłam lalką[13] | 1.01.2002 | EMI Music Poland | Empik.com ![]() |
Odznaczenia i nagrody
- Srebrny Krzyż Zasługi (1979)
- Złoty Krzyż Zasługi (1979)[14]
- Prometeusz – Nagroda Artystyczna Polskiej Estrady za szczególne osiągnięcia dla sztuki estradowej (1996)
- Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski (2003)
- Złoty Medal „Zasłużony Kulturze Gloria Artis” (2007)
- II miejsce na Przeglądzie Teatralno-Kabaretowym Letniej Sceny Forum w Łodzi (2009)
Przypisy
- ↑ Mój brat chciał mnie zabić. www.se.pl, 2009-12-21. [dostęp 2017-02-12].
- ↑ M.P. z 2004 r. nr 6, poz. 107 – pkt 82.
- ↑ Życiowa tragedia Krystyny Sienkiewicz, Onet.pl, 17 lutego 2004 [dostęp 2004-02-17] [zarchiwizowane z adresu 2015-12-27] (pol.).
- ↑ Mała Krysia, ale duża Sienkiewicz. Rozmowa z aktorką Krystyną Sienkiewicz. www.dziennikbaltycki.pl, 2012-09-21. [dostęp 2016-12-26].
- ↑ a b Krystyna Sienkiewicz nie żyje. Znana aktorka miała 81 lat. wyborcza.pl. [dostęp 2017-02-16].
- ↑ Pogrzeb Krystyny Sienkiewicz. Kiedy i gdzie odbędzie się ceremonia?. W: „Super Express” [on-line]. se.pl, 2017-02-15. [dostęp 2017-02-15].
- ↑ Nie żyje Krystyna Sienkiewicz. www.tvp.info, 2017-02-12. [dostęp 2017-02-12].
- ↑ Wyszukiwarka cmentarna - Warszawskie cmentarze
- ↑ Pogrzeb Krystyny Sienkiewicz. Tak żegnała ją rodzina, przyjaciele i fani. W Warszawie odbył się pogrzeb uwielbianej artystki. wp.pl. [dostęp 2017-02-21].
- ↑ Krystyna Sienkiewicz spoczęła na Powązkach Wojskowych. film.interia.pl. [dostęp 2017-02-21].
- ↑ Tygodnik Życie na Gorąco nr 28, 9 lipca 2015, s. 4 i 5.
- ↑ Żegnają Cię Bielany. Gdzie pod kasztanem siedział kot., Nasze Bielany [dostęp 2021-02-20] (pol.).
- ↑ Krystyna Sienkiewicz – Kiedyś Byłam Lalką (ang.). discogs.com. [dostęp 2017-02-13].
- ↑ Spotkanie twórców i artystów polskiej estrady. „Nowiny”. 146, s. 2, 2 lipca 1979.
Linki zewnętrzne
- Krystyna Sienkiewicz w bazie filmpolski.pl
- Krystyna Sienkiewicz, [w:] Encyklopedia teatru polskiego (osoby). [online] [dostęp 2021-04-09] .
- Krystyna Sienkiewicz w bazie IMDb (ang.)
- Krystyna Sienkiewicz w bazie Filmweb
- Krystyna Sienkiewicz na zdjęciach w bazie Filmoteki Narodowej „Fototeka”
Media użyte na tej stronie
Autor: User:Estoy Aquí, Behnam N, Licencja: CC BY 2.5
5/5 stars used for ratings on en.wikipedia
Autor: Mateusz Opasiński, Licencja: CC BY-SA 4.0
Grób aktorki Krystyna Sienkiewiczna Cmentarzu Wojskowym na Powązkach w Warszawie
Krystyna Sienkiewicz, photo from her book "Haftowane Gałgany" 1988
Autor: User:Estoy Aquí, Licencja: CC BY 2.5
4.5/5 stars used for ratings on en.wikipedia
Autor: Paweł Matyka, Licencja: CC BY-SA 4.0
Krystyna Sienkiewicz (2004).
Autor: Original author: M0tty; Extracted by: Rlevente, Licencja: CC BY-SA 4.0
Theatre icon
Autor: Damianwiszowaty12, Licencja: CC BY-SA 3.0
Odcisk gwiazdy na ul. Aleji Gwiazd w Międzyzdrojach woj. zachodniopomorskie pow. kamieński
Autor:
- Filmreel.png: User:Pegship
- Mplayer.svg: David Vignoni
- Film_Reel.svg: User:Fancypants09 (original by Everaldo Coelho and YellowIcon)
- derivative work: Svgalbertian (talk)
Combination of clapperboard and film reel icons for use in director film stub template.
Autor: Pava, Licencja: CC BY-SA 3.0 it
Icona di un compact disc ideata per il progetto di it.wikipedia.org dedicato alla criminalità
Japanese map symbol "Library".