Księstwo Karyntii

Księstwo Karyntii
Herzogtum Kärnten
976–1335/1918
Flaga
Herb Karyntii
FlagaHerb
Hymn: Landeshymne. Des Kärntners Heimatlied
Położenie Karyntii
Język urzędowy

niemiecki

Stolica

Klagenfurt am Wörthersee, do 1518 St. Veit an der Glan

Ustrój polityczny

monarchia

Typ państwa

kraj koronny Cesarstwa Austrii

Głowa państwa

książę Karol I Habsburg

Religia dominująca

katolicyzm

Mapa Karyntii
Karyntia (żółty) na tle księstw Austrii wewnętrznej

Księstwo Karyntii (niem. Herzogtum Kärnten, słw. Vojvodina Koroška) – księstwo Świętego Cesarstwa Rzymskiego Narodu Niemieckiego, a następnie prowincja i kraj koronny roku Cesarstwa Austrii.

Stolicą państwa było początkowo St. Veit an der Glan, a od XVI wieku Klagenfurt am Wörthersee. Jako kraj korony zajmowało powierzchnię 10 327 km².

Historia

Do 1918 roku

W 1805 na mocy pokoju w Preszburgu księstwo stało się częścią Prowincji Iliryjskich. Karyntia została włączona ponownie do Austrii na mocy decyzji kongresu wiedeńskiego w 1815. Została wówczas włączona do austriackiego Królestwa Ilirii. Od 1849, po likwidacji królestwa, Karyntia stała się samodzielnym krajem koronnym.

Od 1918 roku

Po rozpadzie Austro-Węgier większa część została w republikańskiej Austrii jako osobny land, a mniejsza w Królestwie SHS, w dzisiejszej Słowenii. Niewielki skrawek przypadł też Włochom (obecnie w regionie Friuli-Wenecja Julijska), chociaż praktycznie tam nie mieszkali. Przeprowadzony w 1920 roku plebiscyt (Kärntner Volksabstimmung, Koroški plebiscit) nie zmienił tego podziału, gdyż wygrała w nim strona austriacka.

Kraj koronny

Demografia i religia

W 1910 roku Karyntię zamieszkiwało 367 324 osób, co dawało gęstość zaludnienia 35 osób na km².

Według spisu z 1910 roku liczba mieszkańców wzrosła do 396.200. Podział według używanego języka:

Podział religijny prezentował się następująco:

  • rzymscy katolicy – 384.314 = 97,0%,
  • ewangelicy – 24.000 = 2,7%,
  • żydzi – 396 = 0,1%.

Polityka

W okresie austro-węgierskim do Sejmu krajowego wybierano 37 posłów:

  • biskup Gurk,
  • 10 z wielkiej własności ziemskiej,
  • 9 z miast i miasteczek,
  • 3 z klagenfurckiej Izby Handlowej,
  • 15 z obszarów wiejskich.

Do Rady Państwa w Wiedniu wysyłano 10 przedstawicieli.

Hymn krajowy

Autorem hymnu krajowego (Landeshymne, Des Kärntners Heimatlied) byli Josef von Rainer oraz Johann Thaurer von Gallenstein. Hymn powstał w I połowie XIX wieku.

Pierwsza zwrotka:

Dort, wo Tirol an Salzburg grenzt,
Des Glockners Eisgefilde glänzt,
Wo aus dem Kranz, der es umschließt,
Der Leiter reine Quelle fließt,
Laut tosend, längs der Berge Rand
Beginnt mein teures Heimatland.

Linki zewnętrzne

Media użyte na tej stronie

Wappen Herzogtum Kärnten.png
Wappen des Herzogtums Kärnten
AvI Provinz Innerösterreich.jpg
Die Provinz Innerösterreich oder die Herzogthümer Steyermark, Kärnten, Krain, die Grafschaften Görz und Gradisca und das deutsch-österreichische Litorale
Kaernten Donaumonarchie.png
Map of Austria-Hungary