Kustodia (Gniezno)
Osiedle Gniezna | |
![]() Pałac Kustodia | |
Państwo | |
---|---|
Województwo | |
Powiat | |
Miasto | |
Data założenia | XX wiek |
SIMC | 0970721 |
Położenie na mapie Polski (c) Karte: NordNordWest, Lizenz: Creative Commons by-sa-3.0 de | |
![]() | |
Portal ![]() |
Kustodia – osiedle w zachodniej części Gniezna, położone nad Jeziorem Świętokrzyskim i Strugą Gnieźnieńską (Wełnianką) przy ul. Powstańców Wielkopolskich, dawniej folwark, z pałacem z końca XIX w., wpisanym do rejestru zabytków, obecnie przebudowanym na mieszkania, parkiem, budynkami gospodarczymi i zabudową wiejską z początku XX w., dawna posiadłość Grabskich. Przy folwarku ogródki działkowe. Na terenie osiedla znajduje się fabryka okien EKO-OKNA. Od zachodu graniczy z dzielnicą Piekary, od wschodu z dzielnicą Winiary, od południa z dzielnicą Stare Miasto, od północy ze wsią Pyszczynek.
Ulice
- Powstańców Wielkopolskich
- Żabia
Historia
Majątek Kustodia do XIX wieku był własnością zakonu O.O. Franciszkanów. W roku 1786 konwent zakonu, prawem emfiteutycznym, na trzy pokolenia folwark oraz 77 ha ziemi wydzierżawił rodzinie Piaseckich. Ci, po latach, odstąpili dzierżawę Kazimierzowi Liczbińskiemu, który zarządzał majątkiem do roku 1835. [1]Po sekularyzacji zakonu, całość majątku przejęły władze pruskie.
W roku 1905 Kustodię wykupił Leon Grabski, zakładając, wraz z bratankiem Edwardem Grabskim, Fundację Grabskich, która zarządzała już 140 hektarowym gospodarstwem [2].Jako obszar dworski do lat 30 XX w. majątek Kustodia, stanowił odrębną jednostkę administracyjną i dopiero w 1934 roku został administracyjnie przypisany do Gminy Gniezno. [3]
Po II wojnie dekretem PKWN folwark w całości zostaje znacjonalizowany. Kustodię przejął PGR Łabiszynek, którego dyrekcja w pałacu urządziła biura. W granice miasta Kustodia zostaje ujęta w końcu lat 50 XX wieku.
W 1969 w sąsiedztwie pałacu „Grabskich” u zbiegu ulic: Powstańców Wielkopolskich i Żabiej oddano do użytku nowoczesny kompleks szkolny - Zawodowej Szkoły Specjalnej – dzisiaj- Specjalny Ośrodek Szkolno-Wychowawczy nr 2 w Gnieźnie im Janusza Kusocińskiego. [4]
Obecnie nieruchomości Kustodii w większej części są w posiadaniu Agencji Nieruchomości Rolnych.
Linki zewnętrzne
- Kustodya, [w:] Słownik geograficzny Królestwa Polskiego, t. IV: Kęs – Kutno, Warszawa 1883, s. 950 .
Przypisy
- ↑ Gniezno- Stanisław Karwowski wyd.1892 str. 190. Wielkopolska Biblioteka Cyfrowa. [dostęp 2013-10-28]
- ↑ Księga Adresowa Gospodarstw Rolnych województwa poznańskiego- współautor Ostrowski Adam str. 44 i 45. Wielkopolska Biblioteka Cyfrowa. [ dostęp 2013-10-28]
- ↑ Dziennik Ustaw 1934 nr 68 poz. 610. ISAP. [dostęp 2013-10-28]
- ↑ RYS HISTORYCZNY OŚRODKA SZKOLNO-WYCHOWAWCZEGO NR 2 W GNIEŹNIE. Specjalny Ośrodek Szkolno-Wychowawczy nr 2 w Gnieźnie. [dostęp 2013-10-29]
Media użyte na tej stronie
(c) Karte: NordNordWest, Lizenz: Creative Commons by-sa-3.0 de
Location map of Poland
Autor: SANtosito, Licencja: CC BY-SA 4.0
Location map of Greater Poland Voivodeship. Geographic limits of the map:
- N: 53.70 N
- S: 51.05 N
- W: 15.68 E
- E: 19.19 E
Autor:
Autor: PiotrXX, Licencja: CC0
Pałac w Gnieźnie na osiedlu Kustodia przy ul. Powstańców Wlkp 22 z k. XIXw. Nabyty wraz z majątkiem w 1905 przez Leona Grabskiego właściciela cukrowni w Gnieźnie, od Niemca Jescheck'a (zabytek nr rej.: 2553/A z 11.08.1995) .
Autor:
Mapa powiatu gnieźnieńskiego, Polska
Autor: PiotrXX, Licencja: CC BY-SA 3.0
Zabudowania byłego folwarku Kustodia z przełomu XIX i XX w