Leonard Królak
![]() podporucznik 14 pp – Leonard Królak | |
![]() | |
Data i miejsce urodzenia | 14 stycznia 1908 |
---|---|
Data i miejsce śmierci | nieznana |
Przebieg służby | |
Lata służby | 1932–1948 |
Siły zbrojne | |
Jednostki | 14 pułk piechoty |
Stanowiska | dowódca plutonu w kompanii strzeleckiej |
Główne wojny i bitwy | II wojna światowa: |
Późniejsza praca | |
Odznaczenia | |
![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() |
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/7/71/1_kompania_strzelecka_14_pp_w_1933_roku.jpg/240px-1_kompania_strzelecka_14_pp_w_1933_roku.jpg)
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/9/97/Delegacja_14_pp_u_Prezydenta_Ignacego_Mo%C5%9Bcickiego_%281934%29.jpg/240px-Delegacja_14_pp_u_Prezydenta_Ignacego_Mo%C5%9Bcickiego_%281934%29.jpg)
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/6/6a/5_kompania_14_pp_%28prze%C5%82om_lat_1934_i_1935%29.jpg/240px-5_kompania_14_pp_%28prze%C5%82om_lat_1934_i_1935%29.jpg)
Leonard Stanisław Królak (ur. 14 stycznia 1908 w Pułtusku, zm. ?) – porucznik piechoty Wojska Polskiego, kapitan Polskich Sił Zbrojnych, uczestnik wojny obronnej Polski w 1939 r. i bitwy o Monte Cassino, kawaler Krzyża Srebrnego Orderu Wojennego Virtuti Militari.
Życiorys
Urodził się w Pułtusku jako syn Aleksandra (ur. 1885) i Stefanii ze Szmytów[a]. Jego rodzeństwem byli: Jan, Zygmunt (1924–1984), Irena (1913–1985) i Marta (1919–1989). Leonard Królak miał jeszcze siostrę zmarłą zaraz po zakończeniu II wojny światowej.
Zarządzeniem Prezydenta Rzeczypospolitej Ignacego Mościckiego (opublikowanym w Dzienniku Personalnym Ministerstwa Spraw Wojskowych Nr 9 z 1932 roku) mianowany został na stopień podporucznika w korpusie oficerów piechoty, ze starszeństwem z dnia 15 sierpnia 1932 roku i 36. lokatą[1][2]. Zarządzeniem Ministra Spraw Wojskowych wcielony został do 14 pułku piechoty[3], stacjonującego we Włocławku. Na dzień 1 lipca 1933 r. jako podporucznik 14 pp nadal zajmował 36. lokatę w swoim starszeństwie (była to jednocześnie 522. lokata łączna pośród podporuczników korpusu piechoty)[4]. Na rok 1934 wyznaczony został do składu Sądu Honorowego 14 pułku piechoty[5].
Służąc we włocławskim pułku zajmował między innymi stanowisko młodszego oficera 2 kompanii strzeleckiej (na dzień 4 września 1934 r.)[6] i młodszego oficera 5 kompanii strzeleckiej (we wrześniu 1933 roku i na dzień 17 września 1934 r.)[7]. W październiku 1934 roku wraz z delegacją 14 pułku piechoty wręczał, na Zamku Królewskim w Warszawie, odznakę pułkową Prezydentowi Rzeczypospolitej Polskiej – Ignacemu Mościckiemu. Awansowany do stopnia porucznika został zarządzeniem Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 1 marca 1935 r. (opublikowanym w dniu 4 marca 1935 r.) – z 64. lokatą w korpusie oficerów piechoty i starszeństwem z dnia 1 stycznia 1935 roku[8][2]. Jako porucznik 14 pułku piechoty zajmował na dzień 5 czerwca 1935 roku nadal 64. lokatę w swoim starszeństwie (była to 2499. lokata łączna wśród poruczników piechoty)[9]. Na dzień 21 września 1936 r. dowodził 8 kompanią strzelców w III batalionie 14 pp[10].
Służba w Korpusie Ochrony Pogranicza[b]
Na mocy rozkazu 2250/tj. II-3 Biura Personalnego Ministerstwa Spraw Wojskowych z dnia 9 listopada 1937 r. porucznik Leonard Królak został przeniesiony z 14 pułku piechoty i przydzielony do batalionu KOP „Nowe Święciany” (pułk KOP „Wilno”). Rozkazem dziennym Nr 115 dowódcy batalionu „Nowe Święciany” z dnia 30 listopada 1937 r. został wyznaczony na stanowisko młodszego oficera – dowódcy plutonu w 2 kompanii granicznej „Kozaczyzna”[c]. W okresie od 22 do 26 stycznia 1938 r. przebywał w Zakopanem na kursie narciarskim w obozie wojskowym dla instruktorów, a w lutym tegoż roku uczestniczył w rajdzie narciarskim szlakiem legionów w Bezdanach. W dniu 10 czerwca 1938 r. wraz z reprezentacją batalionu wziął udział w zawodach strzeleckich w Nowych Trokach. Z dniem 1 sierpnia 1938 r. został przesunięty na stanowisko dowódcy plutonu w kompanii odwodowej baonu „Nowe Święciany” (kompania odwodowa stacjonowała w Ignalinie), co potwierdzone zostało w rozkazie dziennym batalionu Nr 69 z dnia 7 września 1938 r. We wrześniu 1938 roku został wyznaczony na referenta wf batalionu oraz prezesa sekcji lekkoatletycznej Wojskowego Klubu Sportowego Batalionu KOP „Nowe Święciany”, wchodząc jednocześnie w skład zarządu tego klubu jako sekretarz. W okresie od dnia 21 października 1938 r. do dnia 7 lutego 1939 roku porucznik Królak przydzielony był do Oddziału Wydzielonego KOP „Lwów”, stacjonującego na południowej granicy Polski. Na dzień 23 marca 1939 r. nadal pełnił funkcję dowódcy plutonu w kompanii odwodowej batalionu KOP „Nowe Święciany”[d], zajmując w tym czasie 55. lokatę wśród poruczników piechoty w swoim starszeństwie[12]. W dniu 8 maja 1939 r. wyjechał do szpitala wojskowego w Wilnie celem leczenia. Jako członek kompanii honorowej brał udział – w dniu 4 czerwca 1939 roku w miejscowości Turmont – w ceremonii powitania dowódcy estońskiej Straży Granicznej. Leonard Królak planowany był do przydzielenia na kurs dowódców kompanii w Centrum Wyszkolenia Piechoty w Rembertowie, w związku z czym od dnia 5 czerwca 1939 r. uczestniczył w przeszkoleniu w kompanii ckm w Nowych Święcianach.
Kampania wrześniowa i służba w PSZ
W dniu 4 września 1939 r. zajmował stanowisko dowódcy 3 kompanii w I batalionie 155 pułku piechoty (rezerwowego), wchodzącego w skład 45 Dywizji Piechoty Rezerwowej[13]. I batalion 155 pprez. mobilizowany był przez 16 pułk piechoty z Tarnowa. Oddziałów 45 DP Rez. nigdy nie udało się złączyć w wielką jednostkę (poszczególne oddziały i pododdziały walczyły oddzielnie). W toku walk, w nocy z 10 na 11 września, 155 pprez. dowodzony przez ppłk. Stanisława Kwapniewskiego przeszedł San w okolicach Jawornika Ruskiego. Tutaj większość pododdziałów pułku utraciła łączność między sobą i uległa rozproszeniu. Jedynie I batalion przeszedł Jawornik Ruski i ruszył dalej w kierunku Birczy[14]. Na miejsce zbiórki pułku pod Cisową (w okolicach Birczy) przyprowadził por. Królak swą niepełną już kompanię[e][15].
Udało mu się uniknąć niewoli i przedostać na Zachód[f]. W dniu 1 września 1940 r. porucznik Leonard Królak zajmował stanowisko dowódcy plutonu przeciwlotniczego w 14 batalionie kadrowym strzelców 5 Brygady Kadrowej Strzelców w Szkocji[16]. Pod koniec 1941 roku został przeniesiony do Armii Polskiej w ZSRR. Na dzień 21 sierpnia 1942 r. pełnił funkcję IV zastępcy szefa sztabu 16 pułku piechoty w 6 Lwowskiej Dywizji Piechoty[17]. Do stopnia kapitana został awansowany ze starszeństwem z dniem 3 maja 1943 r. W dniu 21 marca 1944 r. zajmował stanowisko dowódcy 3 kompanii 17 Lwowskiego batalionu strzelców[g] w 6 Lwowskiej Brygadzie Piechoty[19] wchodzącej w skład 5 Kresowej Dywizji Piechoty.
Dowodził 3 kompanią 17 baonu strzelców (dowódcą baonu był mjr Mieczysław Anzelm Baczkowski) podczas natarcia na wzgórze San Angelo, będącego częścią bitwy o Monte Cassino[20]. W dniu 17 maja 1944 r. został trzykrotnie ranny w rękę[19][21] oraz ciężko ranny (pociskiem moździerzowym) w brzuch i płuca[22]. Pomimo ciężkiej kontuzji kapitan Królak powrócił do zdrowia[23][h]. Następnie przydzielony został do 16 Lwowskiego batalionu strzelców[24]. Na dzień 26 marca 1945 r. zajmował stanowisko zastępcy dowódcy 12 Wołyńskiego batalionu strzelców w 4 Wołyńskiej Brygadzie Piechoty (w 5 Kresowej Dywizji Piechoty)[25][i].
W dniu 1 lipca 1945 r. Naczelny Wódz Polskich Sił Zbrojnych, gen. dyw. Tadeusz Bór-Komorowski, zatwierdził awans kpt. Królaka do stopnia majora służby stałej piechoty[j] z dniem 1 stycznia 1946 roku[26].
W październiku 1946 roku powrócił z Włoch do Anglii, w maju 1947 r. wstąpił do Polskiego Korpusu Przysposobienia i Rozmieszczenia. Zarządzeniem z dnia 19 grudnia 1947 r. nadano kapitanowi Królakowi Order Wojenny Virtuti Militari kl. 5 (nr 12095), co ogłoszono w londyńskim Dzienniku Personalnym PSZ Nr 2 z 25 lutego 1948 r.
W dniu 10 lipca 1948 roku przybył na pokładzie statku „Empire Trooper” do stolicy Argentyny – Buenos Aires[27]. Na pokład tego statku Leonard Królak wszedł w angielskim porcie Southampton, a po przybyciu do Argentyny zadeklarował się jako samotny katolik z polskim obywatelstwem[28]. Dalsze losy Leonarda Królaka pozostają nieznane.
Awanse
podporucznik (15 sierpnia 1932)[1]
porucznik (1 stycznia 1935)[8]
kapitan (3 maja 1943)
major – (1 stycznia 1946)
Ordery i odznaczenia
- Krzyż Srebrny Orderu Wojennego Virtuti Militari nr 12095 (19 grudnia 1947)
- Krzyż Walecznych[29]
- Krzyż Pamiątkowy Monte Cassino nr 18570[30]
- Odznaka za Rany i Kontuzje (pięciokrotnie)[29]
- Państwowa Odznaka Sportowa[31]
- Odznaka Grenadierska[31]
Uwagi
- ↑ Według części źródeł nazwisko panieńskie jego matki pisało się jako Szmidt.
- ↑ Informacje dotyczące służby por. Leonarda Królaka w Korpusie Ochrony Pogranicza pochodzą ze zbiorów Archiwum Straży Granicznej w Szczecinie.
- ↑ W okresie od 3 do 16 grudnia 1937 roku przebywał na urlopie przeniesieniowym.
- ↑ Rocznik Oficerski 1939 podaje, że na dzień 23 marca 1939 roku porucznik Leonard Królak zajmował stanowisko dowódcy plutonu w kompanii karabinów maszynowych batalionu KOP „Nowe Święciany”. Jednakże, w świetle treści rozkazów dziennych batalionu „Nowe Święciany”, wydaje się to być pomyłką, gdyż od sierpnia 1938 r. piastował on nieprzerwanie funkcję dowódcy plutonu w kompanii odwodowej tegoż batalionu. Na takim też stanowisku został wykazany na liście płac batalionu „Nowe Święciany” z maja 1939 roku.[11]
- ↑ Przez cały dzień 11 września w okolicach Cisowej ze 155 pprez. zebrały się tylko: dowództwo pułku, część I batalionu (w tym kompania por. Królaka) i dwa działka ppanc.
- ↑ Według części źródeł por. Leonard Królak był przez pewien okres dowódcą 2 kompanii strzeleckiej w I batalionie 1 Półbrygady Samodzielnej Brygady Strzelców Podhalańskich.
- ↑ Pismem gen. dyw. Stanisława Kopańskiego (L. dz. 208/72) z dnia 6 czerwca 1972 r. 17 Lwowskiemu Batalionowi Strzelców nadano nazwę „San Angelo”.[18]
- ↑ Cytując Melchiora Wańkowicza: „Kiedy po operacji ocknął się kpt. Królak w szpitalu, zażądał ku przerażeniu personelu stanowczym głosem whisky. Ktoś nierozsądny mu tę whisky wszmuglował. Królak opchnął whisky, tak jak w swoim czasie pięć mandarynek z cytryną, i począł się szybko poprawiać. I ręka trzy razy trafiona mu się wygoiła”.[23]
- ↑ Podczas służby w Polskich Siłach Zbrojnych Leonard Królak posiadał numer identyfikacyjny 1908-292-III.
- ↑ Awanse te nie zostały nigdy ogłoszone. Dyplomy z ogłoszonymi awansami zdeponowano początkowo w archiwum Sztabu Naczelnego Wodza. W latach 70. XX w. przechowywane one były w londyńskiej siedzibie Ministerstwa Obrony Narodowej Rządu Rzeczypospolitej Polskiej na uchodźstwie.
Przypisy
- ↑ a b Dziennik Personalny MSWojsk. ↓, Nr 9 z 15 VIII 1932, s. 344.
- ↑ a b Rybka i Stepan 2003 ↓, s. 324.
- ↑ Dziennik Personalny MSWojsk. ↓, Nr 9 z 15 VIII 1932, s. 351.
- ↑ Lista starszeństwa oficerów zawodowych piechoty 1933 ↓, s. 150.
- ↑ Ciesielski 2008 ↓, s. 137.
- ↑ Ciesielski 2008 ↓, s. 289.
- ↑ Ciesielski 2008 ↓, s. 292.
- ↑ a b Dziennik Personalny MSWojsk. ↓, Nr 3 z 4 III 1935, s. 12.
- ↑ Lista starszeństwa oficerów zawodowych piechoty 1935 ↓, s. 148.
- ↑ Ciesielski 2008 ↓, s. 295.
- ↑ Rybka i Stepan 2006 ↓, s. 935.
- ↑ Rybka i Stepan 2006 ↓, s. 73.
- ↑ Kryska-Karski i Barański 1973 ↓, s. 9.
- ↑ Dalecki 2009 ↓, s. 163.
- ↑ Dalecki 2009 ↓, s. 195.
- ↑ Barański i Kryska-Karski 1972 ↓, s. 90.
- ↑ Barański i Kryska-Karski 1973 ↓, s. 56.
- ↑ Barański i Kryska-Karski 1974 ↓, s. 78.
- ↑ a b Barański i Kryska-Karski 1974 ↓, s. 79.
- ↑ Wańkowicz 1990 ↓, s. 213.
- ↑ Wańkowicz 1990 ↓, s. 214, 218.
- ↑ Wańkowicz 1990 ↓, s. 218.
- ↑ a b Wańkowicz 1990 ↓, s. 232.
- ↑ Barański i Kryska-Karski 1974 ↓, s. 77.
- ↑ Barański i Kryska-Karski 1974 ↓, s. 64.
- ↑ Rzeczpospolita Podchorążacka Nr 14 z listopada 1977 (biuletyn Koła Szkoły Podchorążych Piechoty w Londynie), s. 38.
- ↑ Lista pasażerów statku „Empire Trooper” przybyłych do Buenos Aires w dniu 10 lipca 1948 r. ↓.
- ↑ Polacy w Argentynie. Leonard Stanisław Królak. ↓.
- ↑ a b Na podstawie [1]
- ↑ 17 Lwowski Batalion Strzelców - krzyz.montecassino.eu, krzyz.montecassino.eu [dostęp 2022-01-28] .
- ↑ a b Na podstawie [2]
Bibliografia
- Lista starszeństwa oficerów zawodowych piechoty: dodatek bezpłatny dla prenumeratorów „Przeglądu Piechoty”. 1 lipca 1933 r. Przegląd Piechoty: miesięcznik wydawany przez Departament Piechoty, Sekcję Piechoty Towarzystwa Wiedzy Wojskowej i Wojskowy Instytut Naukowo-Wydawniczy, 1933. [dostęp 2018-01-19].
- Lista starszeństwa oficerów zawodowych piechoty: dodatek bezpłatny dla prenumeratorów „Przeglądu Piechoty”. 5 czerwiec 1935 r. Przegląd Piechoty: miesięcznik wydawany przez Departament Piechoty, Sekcję Piechoty Towarzystwa Wiedzy Wojskowej i Wojskowy Instytut Naukowo-Wydawniczy, 1935. [dostęp 2018-01-19].
- Ryszard Rybka, Kamil Stepan: Rocznik Oficerski 1939. Stan na dzień 23 marca 1939. Kraków: Fundacja CDCN, 2006. ISBN 978-83-7188-899-1.
- Zdzisław Ciesielski: Dzieje 14 Pułku Piechoty w latach 1918–1939. Toruń: Wyd. Adam Marszałek, 2008. ISBN 978-83-7441-937-6.
- Ryszard Dalecki: Armia „Karpaty” w wojnie 1939 roku. Rzeszów: Libra, 2009. ISBN 978-83-89183-47-7.
- Ryszard Rybka, Kamil Stepan: Awanse oficerskie w wojsku polskim 1935–1939. Warszawa: Fundacja Centrum Dokumentacji Czynu Niepodległościowego, 2003. ISBN 978-83-7188-691-1.
- Melchior Wańkowicz: Monte Cassino. Warszawa: Instytut Wydawniczy PAX, 1990. ISBN 83-211-1388-5.
- Tadeusz Kryska-Karski, Henryk Barański: Piechota 1939–1945. Zeszyt 14. Londyn: Polish Institute, 1973.
- Henryk Barański, Tadeusz Kryska-Karski: Piechota 1939–1945. Zeszyt 9-10. Londyn: Polish Institute, 1972.
- Henryk Barański, Tadeusz Kryska-Karski: Piechota 1939–1945. Zeszyt 13. Londyn: Polish Institute, 1973.
- Henryk Barański, Tadeusz Kryska-Karski: Piechota 1939–1945. Zeszyt 15. Londyn: Polish Institute, 1974.
- Dzienniki Personalne Ministerstwa Spraw Wojskowych z lat 1920–1937. [dostęp 2018-01-19].
- Lista pasażerów statku „Empire Trooper” przybyłych do Buenos Aires w dniu 10 lipca 1948 r.. [dostęp 2018-01-19].
- Polacy w Argentynie. Leonard Stanisław Królak.. [dostęp 2018-01-19]. [zarchiwizowane z tego adresu (2018-01-20)].
Linki zewnętrzne
- Leonard Królak – dowódca 3 kompanii 17 batalionu 5 Kresowej Dywizji Piechoty.. Zbiory NAC on-line, 1944–1947. [dostęp 2018-01-19].
- Kpt. Leonard Królak – dowódca 3 kompanii 17 batalionu 5 Kresowej Dywizji Piechoty.. Zbiory NAC on-line, 1944–1947. [dostęp 2018-01-19].
- Leonard Królak – d-ca 3 kompanii 17 batalionu w 5 Kresowej Dywizji Piechoty.. Zbiory NAC on-line, 1944–1947. [dostęp 2018-01-19].
Media użyte na tej stronie
Poland badge. Second World War period Polish Army (post-1939 Free Polish Army) shoulder title.
Baretka: Krzyż Walecznych (1941).
Naramiennik majora Wojska Polskiego (1919-39).
Autor: LukGasz, Licencja: CC BY-SA 3.0
Polish Wound Badge
Autor: Szczur14pp, Licencja: CC BY-SA 4.0
Leonard Królak - ppor. 14 pp. Przetworzone zdjęcie ze zbiorów Mariana Ropejko.
Autor: Szczur14pp, Licencja: CC BY-SA 4.0
1 kompania strzelecka 14 pp w 1933 roku. W środku siedzi dowódca pułku - płk Ignacy Misiąg. Na prawo od niego dowódca kompanii - kpt. Jan Fleischmann i ppor. Ryszard Jagiełło. Na lewo siedzą dowódca I batalionu - mjr Wilhelm Paszkiewicz, ppor. Władysław Stepokura i ppor. Leonard Królak. Przetworzone zdjęcie z archiwum Mariana Ropejko.
Naramiennik porucznika Wojska Polskiego (1919-39).
Autor: Szczur14pp, Licencja: CC BY-SA 4.0
5 kompania 14 pp (przełom lat 1934 i 1935). W środku siedzi d-ca 14 pp ppłk Franciszek Sudoł, na prawo od niego d-ca 5 kompanii kpt. Józef Rodzeń. Na lewo od dowódcy pułku siedzą mjr Aleksander Fiszer (d-ca II batalionu) i ppor. Leonard Królak. Przetworzone zdjęcie z archiwum Mariana Ropejko.
Naramiennik kapitana Wojska Polskiego (1919-39).
Naramiennik podporucznika Wojska Polskiego (1919-39).
Odznaka grenadierska ustanowiona przez Ministerstwo Spraw Wojskowych w dniu 17 stycznia 1931
Baretka: Krzyż Monte Cassino
Autor: Szczur14pp, Licencja: CC BY-SA 4.0
2 kompania 14 pp (rok 1934). W środku por. Karol Holly (dowódca kompanii), po lewej (w furażerce) ppor. Zygmunt Buczyński, po prawej (w płaszczu) ppor. Leonard Królak. Przetworzone zdjęcie z archiwum Mariana Ropejko.
Delegacja 14 pp u Prezydenta Ignacego Mościckiego (1934)