Loksodroma

Loksodroma
Loksodroma

Loksodroma (gr. loksós – ukośny, droma – linia) jest linią krzywą na powierzchni kuli (np. Ziemi), przecinającą wszystkie południki pod tym samym kątem[1] (oznaczanym np. ).

Na mapie Merkatora (dokładniej na mapie w rzucie Merkatora) loksodroma odwzorowuje się w postaci linii prostej i jako taka jest powszechnie stosowana w nawigacji morskiej i lotniczej do wykreślania drogi (kursu). Statek płynący stałym kursem, np. korzystając z żyrokompasu, w rzeczywistości utrzymuje ten sam kąt względem kierunku północ-południe, a więc przecina wszystkie południki pod tym samym kątem – płynie po loksodromie.

Loksodroma nie jest najkrótszą drogą łączącą dwa punkty na powierzchni kuli, właściwość taką ma za to ortodroma.

Długość loksodromy

Metoda przybliżona – trójkąt nawigacyjny

Przy niewielkich odległościach stosuje się przybliżoną metodę, rozwiązując tak zwany trójkąt nawigacyjny. Długość loksodromy oblicza się ze wzoru:

Wartości i reprezentują odpowiednio różnice długości geograficznych i szerokości geograficznych wyrażone w minutach kątowych, a wynik otrzymujemy w milach morskich.

Podstawowe sposoby zliczania loksodromy

Istnieją dwa podstawowe problemy żeglugi po loksodromie:

  • mając dane współrzędne punktu wyjścia ( – długość geograficzną i – szerokość geograficzną), kurs drogi nad dnem (KDd) oraz odległość (d), liczymy i (długość i szerokość punktu docelowego),
  • mając współrzędne punktu wyjścia ( i ) oraz współrzędne punktu docelowego ( i ) liczymy KDd oraz d.

Metoda średniej szerokości

Wykorzystujemy do niej tzw. trójkąt drogowy (nawigacyjny).

I tak, dla pierwszego problemu należy kolejno:

  1. zamienić KDd na system ćwiartkowy,
  2. obliczyć zboczenie nawigacyjne
  3. obliczyć różnicę długości geograficznej czyli
  4. obliczyć różnicę szerokości geograficznej czyli
  5. zliczyć i

Loksodroma w okolicy bieguna

Jeśli założymy, że kąt jest różny od 0 i od (tzn. loksodroma nie jest okręgiem wielkim), to w okolicy bieguna loksodroma zachowuje się podobnie do spirali logarytmicznej, która w układzie współrzędnych biegunowych przecina promienie pod stałym kątem. Loksodroma okrąża biegun nieskończenie wiele razy.

Zobacz też

Przypisy

  1. Loksodroma, [w:] Encyklopedia PWN [online] [dostęp 2021-07-29].

Media użyte na tej stronie

KUGSPI-9 Loxodrome.gif
Autor: German Wikipedia User Karl Bednarik, Licencja: CC-BY-SA-3.0
Ein Loxodrom hat im Gegensatz zur archimedischen Kugelspirale einen konstanten Winkel zwischen den Längengraden und den Breitengraden, der hier das Verhältnis von 10 Länge zu 1 Breite hat.
Loksodroma.svg
Autor: Orem, Licencja: CC-BY-SA-3.0
Loksodroma