Ludwik Górski (chemik)
![]() | |
Data i miejsce urodzenia | 21 grudnia 1921 |
---|---|
Data i miejsce śmierci | 10 grudnia 2012 |
Miejsce zamieszkania | Kraków |
Narodowość | polska |
Tytuł naukowy | Profesor Zwyczajny |
Edukacja | wyższe |
Alma Mater | Uniwersytet Jagielloński |
Uczelnia | Politechnika Krakowska |
Wydział | Wydział Inżynierii i Technologii Chemicznej |
Stanowisko | Profesor, Prorektor, Dziekan |
Odznaczenia | |
![]() ![]() ![]() ![]() |
Ludwik Konstanty Górski (ur. 21 grudnia 1924 w Krakowie, zm. 10 grudnia 2012 tamże) – polski chemik, profesor Politechniki Krakowskiej.
Życiorys
Dzieciństwo i młodość
Pochodzi z rodziny ziemiańskiej o zainteresowaniach intelektualnych - ojciec był profesorem UJ i członkiem PAN, dziadek wykładowcą na Akademii Sztuk Pięknych w Krakowie. Edukację podstawową otrzymał w domu rodzinnym. W latach 1938–1939 uczył się w Gimnazjum im. B. Nowodworskiego w Krakowie. W czasie okupacji uczęszczał na tajne komplety. W latach 1943–1944 uczęszczał do zawodowej szkoły chemicznej w Krakowie, gdzie w 1944 roku uzyskał tytuł technika-chemika. Maturę zdał w 1945 roku w krakowskim gimnazjum i liceum im. Królowej Wandy.
Działalność naukowa
W 1945 roku rozpoczął studia chemiczne na Uniwersytecie Jagiellońskim, a od grudnia 1946 roku był młodszym asystentem w Zakładzie Chemii Lekarskiej UJ. W tym zakładzie w 1948 wykonał pracę magisterską na temat wykrywania barbiturowców w zgniłych tkankach mózgowych, pod kierunkiem dr. J. Z. Robla. Równolegle z przygotowaniem pracy magisterskiej brał udział w opracowaniu studium dotyczącego stanu odżywienia studentów w Krakowie zajmując się chemiczną i statystyczną częścią pracy. W latach 1949-52 był wykładowcą chemii ogólnej na I roku studiów na Wydziale Lekarskim Uniwersytetu Jagiellońskiego, a następnie na stanowisku adiunkta, na nowo wyodrębnionej z UJ Krakowskiej Akademii Medycznej. Za swoją pracę na Akademii został nagrodzony Srebrnym Krzyżem Zasługi w 1952 roku[1]. W 1952 r. przeniósł się do pracy w pracowni chemicznej I Kliniki Chorób Wewnętrznych AM w Krakowie, gdzie pracował na części etatu do 1956 r., a w 1954 r. rozpoczął pracę na stanowisku adiunkta w Pracowni Biochemicznej Instytutu Zootechniki w Krakowie, zajmując się metodami oznaczania jodu w osoczu krwi; za tę pracę otrzymał nagrodę Pol. Tow. Fizjologicznego. W listopadzie 1956 roku przeniósł się do pracy do nowo powstającego podyplomowego Studium Techniki Izotopów Promieniotwórczych (STIP) przy II Katedrze Fizyki Akademii Górniczo-Hutniczej w Krakowie. W 1962 roku w Instytucie Badań Jądrowych uzyskał tytuł doktora nauk chemicznych na podstawie rozprawy o wykorzystaniu izotopowych źródeł promieniowania rentgenowskiego do analizy chemicznej metodą fluorescencji rentgenowskiej. Od grudnia 1968 do marca 1972 był kierownikiem Zakładu Radiometrii Przemysłowej w Inst. Fizyki i Techniki Jądrowej AGH powstałym z STIP. Równocześnie w latach 1964–1971 wykładał chemię jądrową na Wydziale Matematyczno-Fizyczno-Chemicznym UJ. W 1966 roku uzyskał na tym wydziale tytuł doktora habilitowanego nauk chemicznych w zakresie chemii analitycznej i jądrowej na podstawie rozprawy o radiometrycznych metodach analizy chemicznej. W roku akademickim 1967/68 przebywał we Francji na stażu naukowym w Ośrodku Badań Jądrowych w Grenoble. Po powrocie został mianowany etatowym docentem w Instytucie Fizyki i Techniki Jądrowej AGH. W Latach 1972–1975 został oddelegowany przez Polskę do pracy w laboratorium analitycznym Międzynarodowej Agencji Energii Atomowej w Wiedniu. Kierował tam w stopniu first oficer Służbą Kontroli Jakości Analitycznej[1]. W tym też czasie otrzymał nominację na profesora nadzwyczajnego.
Po powrocie do kraju był początkowo zastępcą dyrektora, a w latach 1977–1978 dyrektorem Instytutu Fizyki i Techniki Jądrowej AGH Pragnąc kontynuować działalność naukową uprawianą w Wiedniu przeniósł się na właśnie opróżnione stanowisko kierownika Zakładu Chemii Analitycznej w Instytucie Chemii i Technologii Nieorganicznej Politechniki Krakowskiej.
Ludwik Górski został wybrany w 1980 roku prorektorem Politechniki Krakowskiej. Pełnił tę funkcję od lipca 1981. Jako prorektor zajmował się sprawami rozwoju kadr. W lipcu 1982 roku został wraz z rektorem R. Ciesielskim odwołany z zajmowanej funkcji przez ministra szkolnictwa wyższego i nauki za działalność w strukturach „Solidarności” i swoje stanowisko w sprawie strajków studenckich[1].
W 1984-1987 był wybranym na dziekana Wydziału Technologii i Inżynierii Chemicznej Politechniki Krakowskiej. Funkcję tę pełnił do 1987 roku[2]. Był też wieloletnim członkiem Senatu Politechniki Krakowskiej i współtwórcą jej pierwszego statutu. W latach 1981–1983 był przewodniczącym oddziału krakowskiego Polskiego Towarzystwa Chemicznego[3].
Od lat siedemdziesiątych zajmuje się chemometrią w zastosowaniach do chemii analitycznej. Był redaktorem posiłkowym międzynarodowego czasopisma Radiochemical and Radioanalytical Lettersoraz członkiem redakcji "Nukleoniki". Zasiadał także w radach naukowych:
- Instytutu Badań Jądrowych w Warszawie (1975–1982)
- Instytutu Fizyki Jądrowej w Krakowie (1975–1982)
- Komitetu Chemii Analitycznej PAN w Warszawie (1964–1995)
Sześciokrotnie był powoływany przez Międzynarodową Agencję Energii Atomowej jako specjalista do udziału w obradach grup roboczych tej organizacji. Uczestniczył też w ponad 35 międzynarodowych konferencjach naukowych, a w lecie 1985 roku był jednym z głównych organizatorów międzynarodowej konferencji Euroanalysis V, która odbywała się w Krakowie. Podczas tej konferencji wygłosił referat plenarny o historii chemii analitycznej w Polsce.
We wrześniu 1995 odszedł na emeryturę.
Pochowany został na Cmentarzu Salwatorskim w Krakowie (sektor SC14-1-11)[4].
Działalność sportowa
Od 1949 roku Ludwik Górski pracował społecznie w Akademickim Związku Sportowym oraz w Polskim Związku Żeglarskim. W obydwu organizacjach pełnił szereg funkcji organizacyjnych i instruktorskich. Był inicjatorem budowy Przystani Żeglarskiej AZS na Bagrach.[5] Czterokrotnie kierował sekcją żeglarską AZS Kraków (1952–1954, 1951–1962), był członkiem prezydium zarządu środowiskowego AZS Kraków (1966–1967), kierownik techniczny AMP, był też sędzią sportowym klasy I w żeglarstwie.[5]
Działalność społeczna i polityczna
We wrześniu 1980 roku wstąpił do NSZZ Solidarność i został wybrany wiceprzewodniczącym tej organizacji w Politechnice Krakowskiej[6].
Działał też w Ogólnopolskiej Komisji Porozumiewawczej Nauki, głównie przy opracowywaniu solidarnościowego projektu nowej ustawy o szkolnictwie wyższym i nauce.
W latach 1982–1992 był członkiem Komitetu Ochrony Zabytków Żydowskich w Krakowie.
Od 1991 roku był członkiem ROADu, Unii Demokratycznej, następnie Unii Wolności. W Unii Wolności był członkiem Rady Regionalnej i delegatem na zjazdy krajowe.
Z ramienia Komitetu Wyborczego „Twoje Miasto” został wybrany Radnym Miasta Krakowa II Kadencji[7].
Życie prywatne
Ludwik Górski związał się z Urszulą z domu Musiał. Ślub kościelny wzięli 6 listopada 1955 roku w Rybniku, a cywilny 23 lipca 1956 roku w Krakowie. Mieli trzech synów i czworo wnucząt.
Nagrody i odznaczenia
- Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski
- Medal Komisji Edukacji Narodowej (nr 57726 w roku 1991)
- Złoty Krzyż Zasługi (nr 997-73-65) – 1973
- Odznaka 1000-lecia Państwa Polskiego
- Honorową Odznakę Politechniki Krakowskiej (nr 1034)
- Medal 50-lecia Politechniki Krakowskiej (nr 06/Ch)
- Srebrna odznaka AZS (nr 189)
- Złota odznaka AZS (nr s220)[5]
- Złota odznaka 50-lecia AZS (nr 137)[5]
- Złota odznaka PZŻ
- Odznaka Zasłużonego Działacza Żeglarstwa Polskiego (nr 422)[5]
Trzykrotnie otrzymywał nagrody Państwowej Rady do Spraw Pokojowego Wykorzystania Energii Atomowej.
Wywód przodków[8]
4. Konstanty Górski | ||||||
2. Franciszek Górski | ||||||
5. Antonina Chłapowska | ||||||
1. Ludwik Górski | ||||||
6. Ludwik Morstin | ||||||
3. Maria Morstin-Górska | ||||||
7. Amelia Lubieniecka | ||||||
Przypisy
- ↑ a b c Krystyna Górska-Gołaska (redaktor): Górscy Herbu Boża Wola – Przodkowie i potomkowie generała Franciszka Górskiego. Poznań: Wydawnictwo Poznańskiego Towarzystwa Przyjaciół Nauk, 2000. ISBN 8370632832. ISSN 00794651. (pol.).
- ↑ Strona główna > Wydział > Poczet Dziekanów Wydziału. [dostęp 2010-11-14]. [zarchiwizowane z tego adresu (2010-09-27)]. (pol.).
- ↑ Elżbieta Szczepaniec-Cięciak: Polskie Towarzystwo Chemiczne oddział Kraków>>Historia Oddziału Krakowskiego PTChem>> Przewodniczący Krakowskiego Oddziału Polskiego Towarzystwa Chemicznego w latach 1945–2003. 2010-03-12. [dostęp 2010-11-14]. [zarchiwizowane z tego adresu (2010-04-26)]. (pol.).
- ↑ Cmentarz parafialny Kraków Salwator - wyszukiwarka osób pochowanych, krakowsalwator.artlookgallery.com [dostęp 2020-10-27] .
- ↑ a b c d e Czesław Michalski: Akademicki Związek Sportowy w Krakowie. Cz. II 1945–2009. 2012. ISBN 978-83-7271-670-2. ISSN 0239-6025. (pol.).
- ↑ Mieczysław Pieronek: „Solidarność” 1980–1981 w Politechnice Krakowskiej (wspomnienia Mieczysława Pieronka). [dostęp 2010-11-14].
- ↑ SKŁAD RADY MIASTA KRAKOWA WEDŁUG KLUBÓW. bip.krakow.p. [dostęp 2010-11-14]. (pol.).
- ↑ Ludwik Górski z Falęcina h. Bożawola (M.J. Minakowski, Genealogia potomków Sejmu Wielkiego). [dostęp 2010-11-14].
Linki zewnętrzne
- Ludwik Górski, [w:] baza „Ludzie nauki” portalu Nauka Polska (OPI) [online] [dostęp 2010-11-11] .
Media użyte na tej stronie
Autor: Kordiann, Licencja: CC BY-SA 4.0
Grób Marii Morstin-Górskiej na Cmentarzu Salwatorskim
Baretka Odznaki 1000-lecia Państwa Polskiego
Ludwik Górski - chemik