Maciejkowice
Osiedle / dzielnica Chorzowa | |
![]() Zabudowa przy ul. Rozbarskiej i Głównej w Maciejkowicach (2019) | |
Państwo | |
---|---|
Województwo | |
Miasto | |
SIMC | 0938924 |
Położenie na mapie Polski (c) Karte: NordNordWest, Lizenz: Creative Commons by-sa-3.0 de | |
![]() | |
Portal ![]() |
Maciejkowice (niem. Maczeikowitz, Maczeykowitz) – oficjalna część miasta[1] oraz dzielnica Chorzowa, położona 3 km od Centrum. Do 1930 stanowiły samodzielną gminę wiejską.
Etymologia nazwy
Maciejkowice to nazwa patronimiczna pochodząca od imienia Maciej.
Heinrich Adamy zaliczył Maczeikowitz do grupy nazw wywodzących się od imienia założyciela, podając jej starszą, słowiańską formę Macieykowice oraz znaczenie w języku niemieckim 'Dorf der St. Mathias' (pol. 'wieś św. Macieja')[2].
Historia
Miejscowość pierwszy raz odnotowano w 1498 w rejestrze podatku od chłopów z ziemi bytomskiej. W tym czasie wieś zamieszkiwało jedynie trzech kmieci. W 1532 ich liczba wzrosła do czterech, o czym wiadomo z zachowanego urbarza. Źródło to przekazuje też, że Maciejkowice były wówczas wsią rycerską, a pierwszym znanym jej właścicielem był Paweł Kamieński. Od początku osada przynależała do parafii w sąsiednich Michałkowicach[3].
Maciejkowice były samodzielną gminą wiejską do 31 stycznia 1930, a 1 lutego zostały włączone do gminy Chorzów[4][5]. Jako część Chorzowa (gminy wiejskiej) 1 lipca 1934 stały się częścią miasta Chorzów[6]. Do 1991 wraz z Chorzowem Starym tworzyła dzielnicę Chorzów III. Nazywanie Maciejkowic „Chorzowem Starym” uznawano za pomyłkę. Jednak uchwałą Rady Miasta nadano całej dzielnicy III nazwę „Chorzów Stary”, co oznacza, że nazwą tą obejmuje się również Maciejkowice i Antoniowiec[7].
Architektura
- kościół parafialny pw. Matki Bożej Nieustającej Pomocy i św. Rozalii[8] (zob. parafia Matki Bożej Nieustającej Pomocy i św. Rozalii w Chorzowie Maciejkowicach)
- osiedle patronackie przy ul. Antoniowskiej (numery 1-7), wybudowane dla pracowników kopalni węgla kamiennego Barbara-Chorzów[7]
- folwark przy ul. Głównej[9]
- folwark Antoniowiec, w czasach PRL-u PGR, następnie Rolnicza Spółdzielnia Produkcyjna[7]
- budynek szkoły przy ul. Brzezińskiej 1a sprzed 1868 roku[8]
- budynek szkoły przy ul. Głównej wzniesiony w latach 1938–1939, projektu Tadeusza Michejdy[9][10], przed nim pomnik projektu Andrzeja Szczepańca, odsłonięty 9 maja 1990 roku[9]
- przydrożny krzyż morowy z datą „1881“[9]
- Dolina Górnika – teren rekreacyjny wokół stawów, dawniej kompleks rekreacyjno-sportowy[11]
- Ciężki schron bojowy w rejonie ul. Głównej w Chorzowie-Maciejkowicach, stanowiący element Grupy Bojowej „Maciejkowice” Obszaru Warownego „Śląsk” (zabytek nieruchomy)[12]
Komunikacja
W Maciejkowicach znajduje się kilka przystanków autobusowych, m.in. Maciejkowice Dwór[13]. Do tej dzielnicy kursuje sześć linii autobusowych KZK GOP. Są to linie o numerach: 22, 74, 98, 664, 665 i 974, 922 dzięki czemu Maciejkowice mają bezpośrednie połączenie komunikacyjne z pozostałymi dzielnicami Chorzowa, Siemianowicami Śląskimi, Katowicami i Rudą Śląską i Chorzowem Starym.
Galeria
Przypisy
- ↑ Rozporządzenie Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 13 grudnia 2012 r. w sprawie wykazu urzędowych nazw miejscowości i ich części (Dz.U. z 2013 r. poz. 200).
- ↑ Heinrich Adamy , Die schlesischen Ortsnamen, ihre Entstehung und Bedeutung. Ein Bild aus der Vorzeit, wyd. 2, Breslau: Verlag von Priebatsch’s Buchhandlung, 1888, s. 20, OCLC 456751858 (niem.).
- ↑ Przemysław Noparlik , Maciejkowice w średniowieczu. Przyczynek do dziejów miejscowości, „„Zeszyty Chorzowskie””, t. 20, 2020, s. 43-54 .
- ↑ „Gazeta Urzędowa Województwa Śląskiego”, R. IX, nr 2, 18 stycznia 1930, s. 17.
- ↑ Lapski 2014 ↓, s. 112.
- ↑ Krystyna Loch: W Chorzowie, czyli na Śląsku. Chorzów: Agencja Mediów Lokalnych „mediaL”, 2009, s. 34. ISBN 978-83-60360-28-6.
- ↑ a b c Antoniowska. W: Chorzów. Portal turysty [on-line]. Urząd Miasta Chorzów. [dostęp 2020-06-15].
- ↑ a b Lapski 2014 ↓, s. 18.
- ↑ a b c d Lapski 2014 ↓, s. 51.
- ↑ BUDYNEK SZKOLNY, ul. Główna 21 – Zabytki Chorzowa. W: Chorzów. Portal turysty [on-line]. Urząd Miasta Chorzów. [dostęp 2020-06-15].
- ↑ Dolina Górnika czeka na rewitalizację. W: Tuba Chorzowa [on-line]. 2017-12-07. [dostęp 2020-06-15].
- ↑ Wykaz wpisanych obiektów do rejestru zabytków w okresie od 1 stycznia 1999 r. do 16 kwietnia 2021 r.. wkz.katowice.pl. [zarchiwizowane z tego adresu (2021-04-16)]. (pol.) wkz.katowice.pl [dostęp 2021-04-16]
- ↑ Lista przystanków: Chorzów. Zarząd Transportu Metropolitalnego. [dostęp 2020-06-15].
Bibliografia
- Adam Lapski: Spacery ulicami Chorzowa (Monografia ulic miasta z opisem zabytków i miejsc godnych uwagi). Chorzów: 2014, s. 18.
- Przemysław Noparlik, Maciejkowice w średniowieczu. Przyczynek do dziejów miejscowości, „Zeszyty Chorzowskie” 2020, t. 20, s. 43-54.
Linki zewnętrzne
- Maciejkowice, [w:] Słownik geograficzny Królestwa Polskiego, t. V: Kutowa Wola – Malczyce, Warszawa 1884, s. 882 .
Media użyte na tej stronie
(c) Karte: NordNordWest, Lizenz: Creative Commons by-sa-3.0 de
Location map of Poland
Autor: SANtosito, Licencja: CC BY-SA 4.0
Location map of en:Silesian Voivodeship with counties (powiats) and municipalities (gminas). Geographic limits of the map:
- N: 51.1617 N
- S: 49.2956 N
- W: 17.8872 E
- E: 20.0559 E
Autor: Adrian Tync, Licencja: CC BY-SA 4.0
Budynek schroniska dla zwierząt "Psia chata" Fundacji S.O.S dla Zwierząt w Chorzowie-Maciejkowicach-Antoniowcu, ul. Antoniów 1.
Autor: Adrian Tync, Licencja: CC BY-SA 4.0
kościół Matki Bożej Nieustającej Pomocy i św. Rozalii w Chorzowie-Maciejkowicach
Autor:
Autor: Adrian Tync, Licencja: CC BY-SA 4.0
wieża wyciągowa szybu Zygmunt August II w Chorzowie-Maciejkowicach, przy ul. Głównej
Autor: Adrian Tync, Licencja: CC BY-SA 4.0
dom przy ul. Głównej 22 w Chorzowie-Maciejkowicach
Autor: Adrian Tync, Licencja: CC BY-SA 4.0
Cechownia przy szybie Gott-gebe-Glück-Schacht kopalni Gräfin Laura w Königshütte, obecnie użytkowana jako warsztat samochodowy, Chorzów, ul. Kluczborska 43, fot. 2017 r.
Autor: Adrian Tync, Licencja: CC BY-SA 4.0
od lewej: budynki przy ul. Rozbarskiej 3 i Głównej 62 w Chorzowie-Maciejkowicach, widok z ulicy Głównej
Autor: Adrian Tync, Licencja: CC BY-SA 4.0
Staw w Dolinie Górnika w Chorzowie Starym, przy Żabich Dołach.
Autor: Adrian Tync, Licencja: CC BY-SA 4.0
pomnik „bohaterom ziemi śląskiej poległym w obronie ojczyzny” 1939–1945 przy budynku Szkoły Podstawowej nr 25 im. Stanisława Hadyny w Chorzowie-Maciejkowicach, ul. Główna 21, odsłonięty w 1990 roku, projekt: Andrzej Szczepaniec
Autor: Adrian Tync, Licencja: CC BY-SA 4.0
Budynek szkoły (Szkoła Podstawowa nr 25 im. Stanisława Hadyny) i biblioteki (Miejska Biblioteka Publiczna, filia nr 1 ) w Chorzowie-Maciejkowicach, ul. Główna 21.