Manitoba

Manitoba
prowincja
ilustracja
HerbFlaga
HerbFlaga
Dewiza: Gloriosus et Liber (Wspaniały i wolny)
Państwo

 Kanada

Stolica

Winnipeg

Data powstania

15 lipca 1870
akces do Konfederacji Kanady jako 5. prowincja

Kod ISO 3166-2

CA-MB

Premier

Heather Stefanson

Gubernator porucznik

Janice Filmon

Powierzchnia

647 797 km²

Populacja (2011)
• liczba ludności


1 208 268

• gęstość

2,2 os./km²

Numer kierunkowy

204

Kod pocztowy

MB

Strefa czasowa

UTC -6

Języki urzędowe

angielski[1]

Liczba przedstawicieli w parlamencie
Liczba Senat

6

Liczba Izba Gmin

14

Położenie na mapie
Położenie na mapie
Strona internetowa
Portal Kanada

Manitobaprowincja Kanady leżąca w środkowej części kraju. Od wschodu graniczy z Ontario, od zachodu z Saskatchewan, od północy z terytorium Nunavut oraz na południu ze stanami USA Minnesota i Dakota Północna. Największym miastem prowincji i zarazem jej stolicą jest Winnipeg.

Nazwa Manitoba pochodzi od zniekształconych słów w języku odżibwemanito-bah lub języku krimanito-wapow, znaczących „cieśnina duchów”. Odnosi się do przewężeń na jeziorze Manitoba, gdzie wartko przepływający nurt wśród głazów wydawał dudniące dźwięki. Według indiańskich wierzeń miały to być odgłosy magicznego bębna Manitou – ducha Algonkinów.

Struktura polityczna

Gubernator porucznik

Gubernator porucznik jest przedstawicielem głowy państwa w prowincji. Mianuje go Gubernator Generalny na wniosek premiera Kanady złożony zwyczajowo w uzgodnieniu z premierem prowincji. Gubernator posiada szerokie uprawnienia, z których korzysta co do zasady za radą premiera prowincji. W sytuacji kryzysu konstytucyjnego Gubernator ma prawo samodzielnie podjąć wszelkie decyzje niezbędne dla przywrócenia stabilności rządu.

Parlament

Parlament Manitoby składa się z Gubernatora porucznika i Zgromadzenia Legislacyjnego (The Legislative Assembly of Manitoba) składajacego się współcześnie w 57 deputowanych Members of Legislative Assembly w skrócie MLA. Wybierani są oni w 57 jednomandatowych okręgach wyborczych. Partia posiadająca większość w parlamencie tworzy rząd prowincjonalny, a jej przewodniczący zostaje Premierem Manitoby. Druga co do liczebności partia w parlamencie otrzymuje status oficjalnej opozycji.

W 42. kadencji parlamentu podział miejsc jest następujący:

Konserwatywna Partia Manitoby – 36
Nowa Demokratyczna Partia Kanady – 17
Liberalna Partia Manitoby – 3

Zobacz więcej w artykule głównym: Zgromadzenie Legislacyjne Manitoby.

Rząd

  • Ministry of Aboriginal and Northern Affairs – Ministerstwo do spraw Indian i spraw północy
  • Ministry of Advanced Education and Training – Ministerstwo szkolnictwa wyższego
  • Ministry of Agriculture, Food and Rural Initiatives – Ministerstwo rolnictwa, gospodarki żywnościowej i rozwoju terenów wiejskich
  • Ministry of Conservation – Ministerstwo ochrony środowiska
  • Ministry of Culture, Heritage & Tourism – Ministerstwo kultury, spuścizny kulturowej i turystyki
  • Ministry of Energy, Science and Technology – Ministerstwo Energetyki, nauki i technologii
  • Ministry of Education, Citizenship and Youth – Ministerstwo edukacji, obywatelstwa i spraw młodzieży
  • Ministry of Family Services & Housing – Ministerstwo do młodzieży i spraw mieszkaniowych
  • Ministry of Finance – Ministerstwo finansów
  • Ministry of Industry, Economic Development & Mines – Ministerstwo przemysłu, rozwoju gospodarczego i górnictwa
  • Ministry of Health – Ministerstwo zdrowia
  • Ministry of Healthy Living – Ministerstwo zdrowego życia
  • Ministry of Intergovernmental Affairs – Ministerstwa do kontaktów międzyrządowych
  • Ministry of Justice and Attorney General – Ministerstwo sprawiedliwości i prokurator generalny
  • Ministry of Labour and Immigration – Ministerstwo pracy i imigracji
  • Ministry of Transportation & Government Services – Ministerstwo transportu i usług wewnątrz rządowych
  • Ministry of Water Stewardship – Ministerstwo nadzoru wód śródlądowych

Premier

Premier Manitoby jest szefem rządu prowincjonalnego w Manitobie. Posiada on bardzo szerokie uprawnienia, pozwalające prowadzić skuteczne rządy, jeśli tylko ma zapewnione poparcie w parlamencie. Premierem zostaje lider partii zdobywającej większość w parlamencie. Jeśli z jakichś powodów, w czasie trwania sesji parlamentu przewodniczący rządzącej partii zostaje zmieniony, następuje automatyczna zmiana na stanowisku premiera prowincji.

Demografia

Według spisu powszechnego z roku 2001[2] największą grupą narodowościową w Manitobie są Anglicy (22,1%), następnie Niemcy (18,2%), Szkoci (17,7%), Ukraińcy (14,3%), Irlandczycy (13,0%), Indianie (9,9%), Polacy (6,7%), Metysi (5,2%), Frankokanadyjczycy (5,1%), Holendrzy (4,7%), Islandczycy (2,0%). Jako Kanadyjczycy określiło się 22,9% ogółu[3].

Populacja Manitoby od 1871

RokPopulacja[4]Ranking według prowincji
187125 2288
188162 2606
1891152 5065
1901255 2115
1911461 3945
1921610 1184
1931700 1395
1941729 7446
1951776 5416
1956850 0406
1961921 6866
1966963 0665
1971988 2455
19761 021 5055
19811 026 2415
19861 063 0155
19911 091 9425
19961 113 8985
20011 119 5835
20061 177 7655

Religia

Kościół ewangelikalny w Dauphin

Struktura religijna (2011)[5]:

Podział administracyjny

Manitoba podzielona jest na 8 regionów, które dzielą się na drobniejsze jednostki samorządowe: miasta, wsie oraz obszary wiejskie.

Geografia

Ukształtowanie powierzchni

Trzy piąte terenów Manitoby leży na Tarczy Kanadyjskiej. Ten falisty teren, poprzecinany licznymi wąwozami, rzekami i usiany jeziorami jest niemal całkowicie porośnięty lasami, a na północy tundrą. Zawiera także większość złóż mineralnych znajdujących się w prowincji. Jedynym wyższym pasmem górskim są Baldy Mountains z najwyższym szczytem wznoszącym się 831 m n.p.m. Duża część południowej Manitoby jest terenem zalewowym i bagnistym. Pod uprawę nadaje się jej południowo-zachodnia część poniżej Jeziora Winnipeg w trójkącie pomiędzy nim a granicami z Saskatchewan i USA.

Wody śródlądowe

Udział wód śródlądowych w powierzchni Manitoby jest bardzo wysoki i sięga 9%. Obok tysięcy małych jezior rozsianych na całej jej powierzchni dominuje olbrzymie jezioro Winnipeg, które swoją wielkością dorównuje mniejszym z Wielkich Jezior.

Klimat

Ze względu na rozciągłość równoleżnikową Manitoby można wyróżnić w niej dwie strefy klimatyczne. W strefie południowej panuje klimat kontynentalny, z ciepłym latem o średniej temperaturze w czerwcu +18 °C, a dla lipca +18 °C. Mroźne zimy ze średnimi temperaturami stycznia -18 °C i obfitymi opadami śniegu dochodzącymi do 140 cm.

W terenach północnych prowincji panuje klimat subarktyczny z krótkim, chłodnym latem – średnia temperatura czerwca +12 °C i bardzo mroźną zimą ze średnimi temperaturami stycznia -27 °C. W środkowych terenach panuje klimat pośredni.

Zasoby naturalne

Ponad 50% lądowej powierzchni Manitoby stanowią lasy. Drewno należy do podstawowych bogactw naturalnych Manitoby. W prowincji znajdują się także eksploatowane pokłady takich cennych minerałów jak: nikiel, cynk, miedź, srebro, złoto, kadm oraz skały wapienne używane do produkcji cementu. W Manitobie występują także pokłady ropy naftowej. Lasy Manitoby bogate są w zwierzynę łowną, a wody śródlądowe w ryby.

Gospodarka

Głównymi gałęziami gospodarki Manitoby są:

  • rolnictwo, którego zasadniczymi produktami są: jęczmień, żyto, kukurydza i słonecznik, oraz hodowla zwierząt. Całkowita produkcja rolnictwa w Manitobie przekracza 2,7 miliarda dolarów
  • przemysł wytwórczy – głównie drzewny, żywnościowy i lekki. Całkowita produkcja przemysłowa wynosi prawie 10 miliardów dolarów.
  • leśnictwo – w leśnictwie Manitoby zatrudnionych jest blisko 9 tysięcy osób produkujących ponad 2,15 milionów metrów sześciennych surowego drewna.
  • przemysł wydobywczy – głównie minerałów (82% udziału), generuje ponad miliard dolarów.
  • rybołówstwo i łowiectwo – współcześnie głównie sportowe, generuje 32 miliony dolarów dochodu.

Historia

Teren Manitoby od tysiącleci zamieszkany był przez liczne plemiona indiańskie. Pojawienie się Europejczyków po 1670, w związku z rozpoczęciem działalności Kompanii Zatoki Hudsona, wciągnęło Indian tworzony przez nią w system gospodarczy. Pierwsze osiedla powstały na mocy tak zwanej Koncesji Selkirka w dolinie Red River (Rivière Rouge). Z czasem z osiedleńców, głównie pochodzących ze Szkocji i frankofonów z Quebecu, powstała bardzo charakterystyczna, kresowa społeczność, w której najdynamiczniejszą grupą byli Metysi. Kultura ta łączyła w sobie pierwiastki szkockie, frankofońskie i indiańskie. W 1867 r. włączono ten obszar, jako część Terytoriów Północno-Zachodnich, do Kanady, a w roku następnym – wskutek rebelii Metysów nad Red River – utworzono w południowej części jej obecnych terenów nową miniaturową prowincję pod nazwą „Manitoba”. Obszar prowincji został następnie kilkakrotnie powiększony, osiągając ostateczny rozmiar w 1912.

Zobacz więcej w artykule głównym: historia Manitoby.

Przypisy

  1. The legal context of Canada's official languages (ang.). [dostęp 2018-08-30].
  2. Population by selected ethnic origins, by province and territory (2006 Census). [dostęp 2008-11-01]. [zarchiwizowane z tego adresu (2007-10-14)].
  3. Możliwe było wybranie więcej niż jednej narodowości, ilość procentowa jest więc większa niż 100%
  4. Statcan – Manitoba Population trend
  5. 2011 National Household Survey: Data tables, Statistics Canada [dostęp 2019-07-08].

Media użyte na tej stronie

Canadian Coat of Arms Shield.svg
The shield from the en:Coat of arms of Canada. The shield was created by a Royal Warrant in 1921 and updated in 1957, thus out of Canadian Copyright. http://www.pch.gc.ca/pgm/ceem-cced/symbl/arm1-eng.cfm
Coat of arms of Manitoba.svg
Autor: Echando una mano, some elements by Sodacan, Licencja: CC BY-SA 4.0
Coat of arms of the Province of Manitoba (Canada)
Deep Lake - Riding Mountain National Park.JPG
Autor: Norm Andreiw, Licencja: CC BY 3.0
Deep Lake in Riding Mountain National Park, Manitoba
Flag of the Province of Manitoba.svg
Autor: Echando una mano, Licencja: CC BY-SA 4.0
Flag of the Province of Manitoba
Grace Bible Church P6230163.jpg
Autor: Intermedichbo, Licencja: CC BY-SA 4.0
Grace Bible Church, Dauphin, Manitoba
Manitoba, Canada.svg
Manitoba Province within Canada.