Marina Abramović
![]() Marina Abramović, 2012 | |
Data i miejsce urodzenia | |
---|---|
Narodowość | serbska |
Alma Mater | Akademia Sztuk w Belgradzie |
Małżeństwo | Neša Paripović (1971–1976) |
Partner | Uwe Laysiepen (1976–1988) |
Krewni i powinowaci | Barnaba (patriarcha Serbii) (brat dziadka) |
Odznaczenia | |
![]() | |
Strona internetowa |
Marina Abramović, sr. Марина Абрамовић (ur. 30 listopada 1946 w Belgradzie)[1] – serbska artystka intermedialna.
Twórczość Mariny Abramović jest związana w dużej mierze z miejscem jej pochodzenia, sytuacją na Bałkanach i z doświadczeniem XX wieku. Prace wideo często połączone są z aktywnością performance, w którym ciało artystki jest podstawowym medium i jednocześnie częstym tematem (body art).
Życiorys
Rodzice Mariny byli małżeństwem mieszanym serbsko-czarnogórskim, odgrywali ważną rolę w opozycji podczas II wojny światowej.
Początki twórczości
W latach 1965–70 Abramović studiowała na Akademii Sztuk Pięknych w Belgradzie, a w 1972 ukończyła studia na Akademii w Zagrzebiu. Zaczynała od malarstwa, ale już jako studentka wykonywała instalacje i swoje pierwsze, prowokacyjne performance. W latach 1973–1975 zrealizowała jedne z najbardziej radykalnych prac: eksperymenty związane z bólem, obrzydzeniem, reakcjami ciała na ingerencje fizyczne – akcje artystyczne, podczas których artystka dochodziła do granic wytrzymałości fizycznych i psychicznych. Na przykład akcja zatytułowana Art Must Be Beautiful/Artist Must Be Beautiful (1975) polegała na czesaniu włosów, aż do utworzenia krwawiącej rany na głowie[2].
Współpraca z Ulayem
W 1975 spotkała w Amsterdamie niemieckiego artystę Ulaya, z którym przez dwanaście lat dzieliła życie i pracę. Ich działania były znaczące dla rozwoju performance o tematyce ciała, body artu. Od początku swojej współpracy artyści uważali się za jedność powstałą w wyniku połączenia „męskości” i „kobiecości”. Nie przez przypadek ich pierwszy performance Relation Work mówił o ważnej dwojakości: mężczyzna/kobieta, dźwięk/cisza, inercja/energia. Przez lata Marina i Ulay podróżowali swoim starym citroenem napotykając różne kultury i realizując wiele działań w Europie i Stanach Zjednoczonych.
Po 1980 ich performance stały się mniej intensywne. W tych właśnie latach powstał Night Sea Crossing, w którym obydwoje siedzieli przy jednym stole naprzeciw siebie w ciszy, najpierw przez siedem godzin, potem przez trzy dni, potem prawie dwa tygodnie. W 1988 The Lovers/The Great Wall był zwiastunem nadchodzącego końca współpracy artystów: oboje przemierzali Mur Chiński – on z zachodu, ona ze wschodu. Kiedy po dziewięćdziesięciu dniach spotkali się w połowie drogi, zdecydowali się na rozstanie[3].
Współczesne realizacje
Od 1989 „Babcia performance’u”, jak ironicznie się autodefiniuje, Marina Abramović działa sama wykonując interwencje artystyczne, z których najbardziej znane są Cleaning the mirror (Czyszczenie lustra)[4], The onion (Cebula), Cleaning the house (Porządki domowe), Delusional. We współpracy z Charlesem Atlas artystka zdecydowała się na swoją biografię. Biography, to jeden wielki otwarty spektakl, ciągle aktualizowany w relacji z dziejącymi się wydarzeniami.
W 1997 zrealizowała Balkan Baroque, który tak jak Cleaning the house i Delusional był bezpośrednio inspirowany wojną w byłej Jugosławii. Balkan Baroque zrodził się podczas polemik dotyczących wcielenia dzieła Mariny do Narodowych podczas Biennale w Wenecji biorąc pod uwagę fakt, iż artystka mieszkała w Holandii. Kurator sztuki Germano Celant gościł artystkę na swojej własnej wystawie. Praca ta została nagrodzona Złotym Lwem za głęboką symbolikę w relacji z kroniką. Oprócz dwóch video, które transmitują obrazy przedstawiające rodziców, Abramović tłumaczy historię powstania dziwnych bałkańskich zwierząt podobnych do wilków. Zwierzęta te kiedy znajdują się w nieprzewidzianej i trudnej sytuacji ulegają autozniszczeniu. Podczas dni inauguracji Biennale w Wenecji Abramović, ubrana w biel, na środku sali czyści godzinami stos kości zwierzęcych śpiewając melodię bolesnego rytuału puryfikacji.
W 1997 Kunsthalle w Bernie zorganizowała wystawę Marina Abramović Artist Body – Public Body, która została wystawiana w różnych miejscach w Europie.
W 2010 roku odbyła się wystawa retrospektywna Abramović w nowojorskim Museum of Modern Art, gdzie artystka zaprezentowała performance – The Artist Is Present[5]. W ramach jego dzieliła chwilę ciszy z przypadkowymi osobami, które usiadły naprzeciwko niej przy stole[6]. Mimo że wówczas rano widziała się z Ulayem, jej głęboko emocjonalna reakcja na jego pojawienie się przy stole stała się viralem[7].
Zasiadała w jury konkursu głównego na 69. MFF w Wenecji (2012).
Wybrane realizacje
- 1973: Rhythm 10[8]
- 1974: Rhythm 5[9]
- 1975: Art Must Be Beautiful/Artist Must Be Beautiful (Sztuka musi być piękna/Artysta musi być piękny), performance[2];
- 1977: Breathing In/Breathing Out, performance z udziałem Ulaya, Belgrad;
- 1981–87: Night Sea Crossing (Przeprawa przez morze nocy);
- 1988: The Lovers (Kochankowie), performance[3];
- Transitory Objects (Obiekty przejściowe);
- 1995: Cleaning the Mirror, wideo-instalacja/performance[4];
- The Onion (Cebula);
- 1995: Cleaning the house (Porządki domowe);
- Delusional;
- 1997: Balkan Baroque;
- 1998: The Expiring Body;
- 2002: The House with the Ocean View, Sean Kelly Gallery;
- 2004: Warrior and Virgin Mary (Wojownik i Madonna), performance z udziałem Jana Fabre;
- 2010: The Artist Is Present, MoMA, New York;
- 2014: 512 Hours, Serpentine Gallery, Londyn[10].
Filmografia
- „Opowieści z bezsennych nocy” (2011, film dokumentalny, reżyseria: Jonas Mekas)
- „Marina Abramović: artystka obecna” (2012, film dokumentalny, reżyseria: Matthew Akers)
- „Mademoiselle C” (2013, film dokumentalny, reżyseria: Fabien Constant)
- „A Portrait of Marina Abramović” (2014, film dokumentalny, reżyseria: Matthu Placek)
Przypisy
- ↑ Marina Abramović | MoMA.
- ↑ a b Art must be beautiful w serwisie Medien Kunst Netz (niem. • ang.).
- ↑ a b The Lovers – The Great Wall Walk w serwisie Media Kunst Netz (niem. • ang.).
- ↑ a b Cleaning the Mirror #1. guggenheim.org. [zarchiwizowane z tego adresu (2015-09-24)]. (ang.) na stronie Guggenheim Museum.
- ↑ Marina Abramović: The Artist Is Present (ang.). MoMA. [dostęp 2013-01-21].
- ↑ Klaus Biesenbach on the AbramovicUlay Reunion, www.blouinartinfo.com, 16 marca 2010 [dostęp 2019-03-09] [zarchiwizowane z adresu 2018-11-30] .
- ↑ Marina Abramović e Ulay – MoMA 2010. MiticoMazz 2012-12-15. [dostęp 2019-03-09].
- ↑ Rhythm 10 w serwisie Medien Kunst Netz (niem. • ang.).
- ↑ Rhythm 5. guggenheim.org. [zarchiwizowane z tego adresu (2015-09-24)]. na stronie Guggenheim Museum (ang.)Rhythm 5 w serwisie Medien Kunst Netz (niem. • ang.).
- ↑ Mark Savage: Marina Abramovic: Audience in tears at ‘empty space’ show (ang.). www.bbc.com, 2014-06-11. [dostęp 2014-08-17].
Linki zewnętrzne
- Sztuka myślenia. Marina Abramović – biografia na portalu NiezlaSztuka.net
- Marina Abramović w serwisie Artnet (ang.)
- Pierre Coulibeuf, Balkan Baroque, adaptacja performance’u Mariny Abramović w serwisie UbuWeb (ang.)
- Seven Easy Pieces (Siedem łatwych utworów) (ang.)
- Stanisław Błaszczyna, Artystka obecna – krew, pot i łzy Mariny Abramović
- ISNI: 0000 0001 2278 3921
- VIAF: 37035899
- ULAN: 500115967
- LCCN: n88060401
- GND: 11908273X
- NDL: 00754086
- LIBRIS: b8nrxrjv5fvhfqd
- BnF: 12573764n
- SUDOC: 035055677
- SBN: CFIV136500
- NLA: 36100331
- NKC: xx0116193
- BNE: XX1317544
- NTA: 069801347
- BIBSYS: 90843188
- CiNii: DA11954749
- Open Library: OL89151A
- PLWABN: 9810644584505606
- NUKAT: n02020874
- J9U: 987007257490005171
- CANTIC: a10916283
- LNB: 000009696
- NSK: 000355630
- CONOR: 28790115
- ΕΒΕ: 342992
- BLBNB: 001277329
- LIH: LNB:BOQ6;=BE
- WorldCat: lccn-n88060401
Media użyte na tej stronie
Baretka: Austriacka Odznaka Honorowa za Naukę i Sztukę – Austria.
Autor: Maria Ioveva, Licencja: CC-BY-SA-3.0
Marina Abramovic - Guggenheim - Seven Easy Pieces - 1st Night
Autor: Manfred Werner / Tsui, Licencja: CC BY-SA 3.0
Marina Abramović (with the Austrian Decoration for Science and Art she recieved in 2008) at the screening of Marina Abramović: The Artist Is Present during the Vienna International Film Festival 2012, Gartenbaukino.