Mexipedium xerophyticum
![]() | |
Systematyka[1][2] | |
Domena | eukarionty |
---|---|
Królestwo | rośliny |
Podkrólestwo | rośliny zielone |
Nadgromada | rośliny telomowe |
Gromada | rośliny naczyniowe |
Podgromada | rośliny nasienne |
Nadklasa | okrytonasienne |
Klasa | Magnoliopsida |
Nadrząd | liliopodobne (≡ jednoliścienne) |
Rząd | szparagowce |
Rodzina | storczykowate |
Podrodzina | obuwikowe |
Rodzaj | Mexipedium |
Gatunek | Mexipedium xerophyticum |
Nazwa systematyczna | |
Mexipedium xerophyticum (Soto Arenas, Salazar & Hágsater) V.A.Albert & M.W.Chase Lindleyana 7: 174 1992[3] | |
Kategoria zagrożenia (CKGZ)[4] | |
![]() |
Mexipedium xerophyticum – gatunek rośliny z monotypowego rodzaju Mexipedium z rodziny storczykowatych (Orchidaceae). Rośliny tego gatunku zebrane zostały po raz pierwszy na terenie stanu Oaxaca w południowym Meksyku w 1985 roku. W 1988 wyprawa na stanowisko potwierdziła istnienie zaledwie 7 roślin tego gatunku[5], który jako Phragmipedium xerophyticum opisany został w 1990 roku[3][6]. Rośliny rosną na wychodni skał wapiennych w lesie tropikalnym, gdzie towarzyszą im kserofity z rodzajów beaucarnea (Beaucarnea), agawa (Agave) i kaktusy[7]. Później odnaleziono trochę więcej roślin doliczając się w dwóch miejscach w sumie 30 i 11 roślin[8]. W 1990 roku zebrano materiał do namnożenia, uzyskano z niego dwa klony, które stały się roślinami macierzystymi wszystkich okazów spotykanych w kolekcjach[5]. W 1992 roku takson został wyodrębniony jako osobny rodzaj wyróżniany w podrodzinie obuwikowych[3].
Morfologia
- Pokrój
- Bylina (litofit) z ulistnionymi pędami wyrastającymi na końcach wydłużonych, mięsistych kłączy okrytych licznymi łuskami i zawierających po 5–12 węzłów między ulistnionymi pędami. Za sprawą kłączowego wzrostu rośliny tworzą luźne kolonie na powierzchni skał. Korzenie wyrastają z dolnej części ulistnionych pędów (brak ich na kłączu)[5][9].
- Liście
- Na nagich pędach znajdują się 2–3 łuski u dołu i 5–8 sztywnych liści osiągających długość 12–18 cm i szerokość 1–3 cm. Z wierzchu liście są żywozielone, od spodu jaśniejsze[5][9].
- Kwiaty
- Białe i nieco zaróżowione, delikatne, osiągają 2–2,5 cm średnicy i mają charakterystyczną dla innych obuwikowych rozdętą warżkę, z brzegami zawiniętymi do jej wnętrza. Płatki zewnętrznego okółka są od zewnątrz pokryte gęstymi, brązowymi włoskami. Górny płatek jest eliptyczny, zaostrzony i pochylony nad warżką. Pozostałe dwa płatki zewnętrznego okółka połączone są za warżką. Boczne listki wewnętrznego okółka są równowąsko-lancetowate, wygięte, na szczycie zaostrzone. Prętosłup jest krótki, zwieńczony jest okazałym znamieniem i tarczowatym prątniczkiem, za którym znajdują się dwa płodne pręciki. Zalążnia jest jednokomorowa, częściowo podzielona. Kwiaty wyrastają sukcesywnie w kwiatostanie składającym się z 1–4 skróconych gron, zawierających po kilka kwiatów. Okwiat zachowuje się podczas kwitnienia przez ok. 2 tygodnie[5][6][9].
- Owoce
- Cylindryczne torebki[9].
Systematyka
- Pozycja systematyczna według Angiosperm Phylogeny Website (aktualizowany system APG III z 2009)
Jeden z pięciu rodzajów podrodziny obuwikowych Cypripedioideae stanowiącej grupę siostrzaną dla kladu obejmującego storczykowe (Orchidoideae) i epidendronowe (Epidendroideae) w obrębie storczykowatych (Orchidaceae), będących kladem bazalnym w rzędzie szparagowców Asparagales w obrębie jednoliściennych[2].
Przypisy
- ↑ Michael A. Ruggiero i inni, A Higher Level Classification of All Living Organisms, „PLOS ONE”, 10 (4), 2015, e0119248, DOI: 10.1371/journal.pone.0119248, PMID: 25923521, PMCID: PMC4418965 [dostęp 2020-02-20] (ang.).
- ↑ a b Peter F. Stevens , Angiosperm Phylogeny Website, Missouri Botanical Garden, 2001– [dostęp 2012-07-22] (ang.).
- ↑ a b c The Plant List (ang.). [dostęp 2012-07-22].
- ↑ Mexipedium xerophyticum, [w:] The IUCN Red List of Threatened Species [online] (ang.).
- ↑ a b c d e Stephen Manza: Mexipedium xerophyticum (ang.). W: slipperorchids.info [on-line]. [dostęp 2012-07-22].
- ↑ a b Miguel Angel Soto, Gerardo A. Sala zar, Eric Hágsater. Phragmipedium xerophyticum, una nueva especie del sureste de Mexico. „Orquidea (Méx.)”. 12, s. 1–10, 1990 (hiszp.).
- ↑ Eric Hágsater, Vinciane Dumont, Alec M. Pridgeon, IUCN/SSC Orchid Specialist Group: Orchids: Status Survey and Conservation Action Plan. IUCN, 1996, s. 6.
- ↑ Kingsley W. Dixon: Orchid conservation. Natural History Publications (Borneo), 2003, s. 2.
- ↑ a b c d Mexipedium (ang.). W: Cypripedioideae [on-line]. eMonocot Team Mexipedium. [dostęp 2012-07-22]. [zarchiwizowane z tego adresu (2012-06-21)].
Media użyte na tej stronie
Autor: (of code) -xfi-, Licencja: CC BY-SA 3.0
The Wikispecies logo created by Zephram Stark based on a concept design by Jeremykemp.