Miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego

Część graficzna miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego – północne dzielnice Tarnowskich Gór
Część graficzna miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obejmującego głównie tereny produkcyjno-składowe

Miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego (pot. plan miejscowy, MPZP) – akt prawa miejscowego[1] przyjmowany w formie uchwały rady gminy, określający przeznaczenie, warunki zagospodarowania i zabudowy terenu, a także rozmieszczenie inwestycji celu publicznego[2]. Składa się z części tekstowej (uchwała) oraz graficznej (załącznik do uchwały)[3].

Ustalenia planu miejscowego, wraz z innymi przepisami, kształtują sposób wykonywania prawa własności nieruchomości[4].

Funkcja i miejsce w systemie planistycznym

Plan miejscowy stanowi podstawę planowania przestrzennego w gminie. Ustanawia przepisy powszechnie obowiązujące na danym terenie, będące podstawą wydawania decyzji administracyjnych (w przeciwieństwie do studium, które wyraża jedynie politykę przestrzenną gminy). W planie miejscowym dokonuje się również zmiany przeznaczenia gruntów rolnych i leśnych na cele nierolnicze i nieleśne[5] (nie mylić z wyłączeniem gruntu z produkcji rolnej i leśnej, tzw. odrolnieniem).

Miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego nie może wykraczać poza granice administracyjne gminy, może za to obejmować tylko część jej obszaru. Na terenie gminy może obowiązywać więcej planów miejscowych, ich granice jednak nie mogą się nakładać[6]. Plan nie może naruszać ustaleń studium, co stwierdza rada gminy przed jego uchwaleniem[7].

Organem sporządzającym plan miejscowy jest odpowiednio:

  • wójt (w gminach wiejskich),
  • burmistrz (w gminach miejskich lub miejsko-wiejskich, w miastach poniżej 100 000),
  • prezydent miasta (w miastach liczących powyżej 100 000 mieszkańców lub będących siedzibą województwa przed 1 stycznia 1999 roku).

Miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego uchwalany jest przez radę gminy (radę miasta) i ogłaszany przez wojewodę w wojewódzkim dzienniku urzędowym.

Planowanie miejscowe w Polsce

Według danych na koniec 2012 roku, na terenie kraju obowiązywało 41 625 planów miejscowych, które obejmowały w sumie 27,9% powierzchni kraju. 19 695 z nich to plany sporządzone na podstawie ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym[8], pozostałe opracowano wcześniej, na podstawie ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym[9].

Pod względem przeznaczenia terenu, w skali kraju dominuje użytkowanie rolnicze (50,4%) oraz zieleń i wody (22%), zaś przeznaczenie pod zabudowę mieszkaniową jednorodzinną obejmuje 13,4% terenów objętych planami[10].

RokLiczba planówPowierzchnia [tys ha]% powierzchni kraju
200428 5675 390,817,2
200529 642616719
200631 6206 872,422,0
200733 3607 557,124,2
200835 8858 007,925,6
200936 1938 003,37425,6
201037 9058 278,15826,5
201139 9948 512,85727,2
201241 7488 744,27628,0
201343 6838 990,52428,8
201445 7039 140,80029,2
201547 4789 282,67929,7
201649 4409 426,54530,1
201751 5569 528,54430,5
201853 5829 643,99830,8
201955 6539 769,87831,2
202057 2529 834,55031,4

Treść i forma planu miejscowego

Miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego składa się z części:

  • tekstowej – stanowiącej treść uchwały,
  • graficznej – stanowiącej załącznik do uchwały.

Część graficzna (rysunek) jest graficznym odzwierciedleniem uchwały i obowiązuje jedynie w takim zakresie, w jakim jest to określone w części tekstowej. Obecnie[11], „środek ciężkości” planu przeniesiony jest na tekst uchwały, nie jest więc aktualne postrzeganie go jako „rysunku z częścią opisową”[12].

Część tekstowa

Tekst planu ma formę uchwały rady gminy, musi więc odpowiadać wymogom zasad techniki prawodawczej, czyli zawierać m.in.: tytuł, podstawę prawną, przepisy merytoryczne ogólne i szczegółowe, przepisy o wejściu w życie, a także podział na jednostki redakcyjne (paragraf, ustęp, punkt, litera, tiret)[13].

Część graficzna

Rysunek planu wykonywany jest na kopii mapy zasadniczej w skali 1:1000, a w przypadku jej braku, dopuszcza się stosowanie map katastralnych. W określonych przypadkach możliwe jest stosowanie innej skali[14][15]:

  • dla obszarów intensywnej zabudowy lub przestrzeni publicznej – 1:500,
  • dla inwestycji liniowych lub obszarów o znacznej powierzchni – 1:2000,
  • w przypadku wprowadzenia zakazu zabudowy lub przeznaczenie gruntów do zalesienia – 1:5000.

Skala musi być określona na rysunku w formie liczbowej i graficznej (podziałka liniowa)[16].

Podstawowe oznaczenia graficzne występujące na rysunku planu[17]:

  • nazwę planu miejscowego
  • określenie skali w formie liczbowej i liniowej
  • informację o układzie współrzędnych zgodnym z obowiązującym państwowym systemem odniesień przestrzennych

oraz wskazanie kierunku północy

  • informację o źródle pochodzenia użytego materiału państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, o której mowa w art. 40c ust. 3 Prawa geodezyjnego i kartograficznego
  • wyrys ze studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy z oznaczeniem granic obszaru objętego projektem planu miejscowego wraz z legendą zawierającą oznaczenia występujące na tym wyrysie
  • legendę
  • granice obszaru objętego planem miejscowym
  • określenie przeznaczenia terenów oraz linie rozgraniczające tereny o różnym przeznaczeniu lub różnych zasadach zagospodarowania oraz ich symbole i oznaczenia graficzne wraz z numeracją wyróżniającą je spośród innych terenów
  • linie zabudowy
  • granice i oznaczenia terenów lub obiektów, o których mowa w art. 15 ust. 2 pkt 7 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym.

Podstawowe oznaczenia graficzne i literowe, odnoszące się do przeznaczenia terenu zostały umieszczone w tabeli[18]. W zależności od potrzeb, możliwe jest też stosowanie oznaczeń mieszanych[19].

Przedmiot oznaczeniaOznaczenie literoweKolorOpis wypełnienia
Tereny zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnejMNkolor jasnobrązowy
Tereny zabudowy mieszkaniowej wielorodzinnejMWkolor ciemnobrązowy
Tereny zabudowy usługowejUkolor czerwony
Tereny usług sportu i rekreacjiUSSzrafy c-z.svgkreskowanie zielono-czerwone
Tereny rozmieszczenia obiektów handlowych o powierzchni sprzedaży powyżej 2000 m²UCSzrafy c-s.svgkreskowanie czerwono-ciemnoszare
Tereny rolniczeRkolor żółty
Tereny obsługi produkcji w gospodarstwach rolnych, hodowlanych, ogrodniczych oraz gospodarstwach leśnych i rybackichRUSzrafy z-c.svgkreskowanie żółto-czerwone
Tereny zabudowy zagrodowej w gospodarstwach rolnych, hodowlanych i ogrodniczychRMSzrafy z-b.svgkreskowanie żółto-jasnobrązowe
Tereny obiektów produkcyjnych, składów i magazynówPkolor fioletowy
Obszary i tereny górniczePGkolor fioletowy
Tereny zieleni objęte formami ochrony przyrody zgodnie z przepisami o ochronie przyrodyZNkolor ciemnozielony
LasyZLkolor ciemnozielony
Tereny zieleni urządzonej, takie jak: parki, ogrody, zieleń towarzysząca obiektom budowlanym, zieleńce, arboreta, alpinaria, grodziska, kurhany, zabytkowe fortyfikacjeZPkolor zielony
Tereny ogrodów działkowychZDkolor zielony
CmentarzeZCkolor zielony
Obszary zagrożone powodziąZZSzrafy ziel.svgkreskowanie jasnozielone na tle w kolorze odpowiednim do przeznaczenia
Tereny wód powierzchniowych morskichWMkolor jasnoniebieski
Tereny wód powierzchniowych śródlądowych (rzeki, jeziora, stawy, strumienie, kanały)WSkolor jasnoniebieski
Tereny dróg publicznychKDkolor biały
Tereny dróg wewnętrznychKDWkolor jasnoszary
Tereny komunikacji wodnej, szlaki wodneKWkolor ciemnoniebieski
Tereny infrastruktury technicznej: elektroenergetyka, gazownictwo, wodociągi, kanalizacja, telekomunikacja, gospodarka odpadami, ciepłownictwoodpowiednio:

E, G, W, K, T, O, C

kolor ciemnoszary

Obowiązkowym elementem rysunku planu jest również wyrys ze studium, z oznaczeniem granic obszaru objętego planem[20]. Umożliwia on porównanie ustaleń studium i planu.

Procedura sporządzania planu miejscowego

Procedura planistyczna:

  1. Rada gminy podejmuje uchwałę o przystąpieniu do sporządzenia MPZP.
  2. Ukazuje się w prasie ogłoszenie wójta, burmistrza lub prezydenta miasta o przystąpieniu do planu i możliwości składania wniosków do planu.
  3. Wójt, burmistrz lub prezydent miasta zwraca się z do organów i instytucji zewnętrznych z prośbą o przesyłanie wniosków do projektu planu.
  4. Dla danego terenu zostaje opracowana dokładna, wielobranżowa analiza stanu istniejącego oraz zebrane zostają uwarunkowania.
  5. Przygotowanie projektu planu.
  6. Opracowanie prognozy wpływu ustaleń planu na środowisko przyrodnicze.
  7. Akceptacja wójta, burmistrza lub prezydenta miasta i skierowanie projektu planu do opiniowania i uzgodnień.
  8. Opinie – władz gmin sąsiednich oraz gminnej (miejskiej) komisji urbanistyczno-architektonicznej.
  9. Uzgodnienia – m.in. urząd wojewódzki, właściwy zarządca dróg, konserwator zabytków, policja, wojsko, straż pożarna[21].
  10. Opracowanie analizy skutków ekonomicznych realizacji planu.
  11. Wyłożenie planu do publicznego wglądu na okres co najmniej 21 dni. Zainteresowani zawiadamiani są poprzez ogłoszenie w prasie lokalnej i krajowej. W czasie wyłożenia organizowana jest dyskusja publiczna nad rozwiązaniami przyjętymi w projekcie.
  12. W terminie do 14 dni od zakończenia wyłożenia można składać uwagi do planu.
  13. Wójt, burmistrz lub prezydent miasta rozpatruje uwagi do planu, które wpłynęły w trakcie wyłożenia, a następnie przekazuje do rady gminy (miasta) projekt planu wraz z nieuwzględnionymi uwagami. Jeżeli w wyniku uwzględnienia uwag, do projektu wprowadzono zmiany, ponawia się uzgodnienia w niezbędnym zakresie.
  14. Rada gminy (miasta) stwierdza, że projekt planu nie narusza ustaleń studium.
  15. Rada gminy (miasta) uchwala MPZP.
  16. Wójt, burmistrz lub prezydent przedstawia wojewodzie plan wraz z dokumentacją w celu oceny ich zgodności podjętej z prawem.
  17. MPZP zostaje ogłoszony w dzienniku urzędowym właściwego województwa. Uchwała w sprawie uchwalenia MPZP obowiązuje od dnia wejścia w życie w niej określonego, jednak nie wcześniej niż po upływie 14 od dnia ogłoszenia[22]. Najpóźniej w dniu wejścia w życie, kopia planu musi być przekazana staroście[23].

Od listopada 2008 roku dla planu miejscowego konieczne jest również przeprowadzenie, równolegle do procedury planistycznej, strategicznej oceny oddziaływania na środowisko[24].

Zobacz też

Przypisy

  1. Art. 14 ust. 4 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
  2. Art. 4 ust. 1 ustawy
  3. Art. 15 ust. 1 ustawy
  4. Art. 6 ust. 1 ustawy
  5. Art. 7 ust 1 ustawy z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych
  6. Zgodnie z art. 34 ust. 1 ustawy: Wejście w życie planu miejscowego powoduje utratę mocy obowiązującej innych planów zagospodarowania przestrzennego lub ich części odnoszących się do objętego nim terenu.
  7. Art. 20 ust. 1 ustawy
  8. GUS, Bank Danych Lokalnych, https://bdl.stat.gov.pl/
  9. Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. z 1999 r. nr 15, poz. 139)
  10. Dane na koniec 2009 r. dla 80% gmin i 81% powierzchni – Analiza stanu i uwarunkowań prac planistycznych w gminach na koniec 2009 roku kraju, str. 23
  11. Od 1 stycznia 1995 r. tj. od wejścia w życie ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym
  12. P. Kwaśniak, "Plan miejscowy...", str. 178
  13. Rozporządzenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 20 czerwca 2002 r. w sprawie „Zasad techniki prawodawczej”
  14. Art. 16 ustawy
  15. § 6 rozporządzenia z dnia 17 grudnia 2021 r. w sprawie wymaganego zakresu projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego
  16. § 7 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia
  17. Pełna lista wymaganych elementów rysunku planu określona jest w § 7 rozporządzenia
  18. Zgodnie załącznikiem nr 2 do rozporządzenia Ministra Rozwoju i Technologii z dnia 17 grudnia 2021 r. w sprawie wymaganego zakresu projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego
  19. § 7 ust. 2 rozporządzenia z dnia 17 grudnia 2021 r. w sprawie wymaganego zakresu projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego
  20. § 7 ust. 1 pkt 5 rozporządzenia
  21. dokładna lista i liczba instytucji uzgadniających zależy od specyfiki terenu, którego dotyczy projekt planu miejscowego (np. występowania dróg poszczególnych kategorii)
  22. Art. 29 ust. 1 ustawy
  23. Art. 31 ust. 2 ustawy
  24. Art. 46 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko

Bibliografia

Scale of justice gold.png Zapoznaj się z zastrzeżeniami dotyczącymi pojęć prawnych w Wikipedii.

Media użyte na tej stronie

Szrafy c-s.svg
Autor: Chrochodyl, Licencja: CC BY-SA 3.0
kreskowanie czerwono-ciemnoszare
Elblag Modrzewina-plan zagospodarowania.jpg
Miejscowy Plan Zagospodarowania Przestrzennego terenu Modrzewina-Północ
Szrafy z-b.svg
Autor: Chrochodyl, Licencja: CC BY-SA 3.0
kreskowanie żółto-jasnobrązowe
Szrafy c-z.svg
Autor: Chrochodyl, Licencja: CC BY-SA 3.0
kreskowanie czerwono-zielone
Tarnowskie Góry - MPZP północnych dzielnic miasta.jpg
Miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego północnych dzielnic miasta Tarnowskie Góry – Opatowice, Rybna, Strzybnica, Pniowiec, Sowice, części Lasowic na północ od ulicy Częstochowskiej i terenów leśnych.
Szrafy ziel.svg
Autor: Chrochodyl, Licencja: CC BY-SA 3.0
kreskowanie zielono-białe
Szrafy z-c.svg
Autor: Chrochodyl, Licencja: CC BY-SA 3.0
kreskowanie żółto-czerwone