Modlitwa w chrześcijaństwie

Modlitwa w chrześcijaństwie – dla chrześcijan wierzących w istnienie Boga osobowego modlitwa jest to rozmowa z Nim, zwrócenie się do Boga w prośbie, dziękczynieniu czy uwielbieniu.

Ręce na Biblii, Albrecht Dürer, XVI w.

W Piśmie Świętym

W Piśmie Świętym istnieje zawartych bardzo wiele fragmentów, gdy ludzie zwracali się na modlitwie do Boga. Najważniejszy dla chrześcijan jest przykład Jezusa, który "modlił się nie tylko modlitwami liturgicznymi Synagogi; Ewangelie ukazują nam, jak wypowiadał głośno swoją modlitwę osobistą, od wzniosłego błogosławieństwa Ojca (Por. Mt 11, 25–26) aż do trwogi w Getsemani (Por. Mk 14, 36)"[1].

  • Czuwajcie więc i módlcie się w każdym czasie. (Łk 21, 36)
  • Ty zaś, gdy chcesz się modlić, wejdź do swej izdebki, zamknij drzwi i módl się do Ojca twego, który jest w ukryciu. A Ojciec twój, który widzi w ukryciu, odda tobie. (Mt 6, 6)

Kościół katolicki

(c) Adam Kliczek / Wikipedia, CC BY-SA 3.0
Kobieta modląca się w polskim kościele.

Definicja modlitwy

Teresa z Lisieux: „Modlitwa jest dla mnie wzniesieniem serca, prostym spojrzeniem ku Niebu, okrzykiem wdzięczności i miłości zarówno w cierpieniu, jak i radości”[2]. Św. Jan Damasceński: „Modlitwa jest wzniesieniem duszy do Boga lub prośbą skierowaną do Niego o stosowne dobra”[3].

Cel modlitwy

  • Modlitwa usposabia rozum i wolę, aby żyć blisko Boga[4].
  • Bez życia modlitwy sakramenty mają ograniczoną skuteczność w duszy człowieka[5].

Rodzaje modlitwy

Istnieje wiele sposobów modlitwy w chrześcijaństwie.

Ze względu na cel wyróżniamy następujące typy modlitwy:

  • pochwalne
  • żałobne
  • dziękczynne
  • błagalne

Rozważanie

Medytacja, zwana też rozważaniem czy rozmyślaniem, to rodzaj modlitwy polegający na kierowaniu do Boga swoich myśli, zwracania się do Niego w ciszy, bez używania wyuczonych formuł.

Różaniec

Różaniec to połączenie modlitwy ustnej oraz kontemplacji tajemnic życia Jezusa i Maryi.

Modlitwy ustne

Istnieje szereg modlitw, które są odmawiane w ciągu dnia przez wielu chrześcijan. Kościół nie nakazuje jednak odmawiania żadnej z nich.

Przykłady popularnych chrześcijańskich modlitw ustnych:

Katechizm Kościoła mówi: Modlitwa ustna jest niezbędnym elementem życia chrześcijańskiego. Uczniów, przyciąganych cichą modlitwą Nauczyciela, uczy On modlitwy ustnej : „Ojcze nasz”[1].

Czas i miejsce modlitwy

Katolicka publicystka Teresa Tyszkiewicz radzi[6]:

"Aby żyć życiem godnym człowieka koniecznie trzeba wygospodarować codziennie przynajmniej 15 minut rano i wieczorem na osobiste spotkanie z Bogiem."

Osoby żyjące w celibacie powinny modlić się ok. 1 h dziennie[7].

Teoretycznie modlić się można wszędzie. Najbardziej polecane miejsca na modlitwę to:

Dobrze jednak przygotować w domu specjalne miejsce modlitwy, które stanie się przestrzenią twojego spotkania z Bogiem: otwarte Pismo Święte, zapalona świeczka, krucyfiks, święty obrazek, ikona. Możesz usiąść na poduszce lub na dywanie. Ważne jest, żeby przyjąć stabilną pozycję ciała, która pomoże ci się spotkać z Bogiem.[8]

Cechy dobrej modlitwy

Biskup Józef Sebastian Pelczar w swojej książce wymienia następujące cechy dobrej modlitwy[9]:

  • powinna być kierowana "w imię Jezusa";
  • wykonywana „sercem czystym lub skruszonym”;
  • z szacunkiem;
  • pokorna;
  • „z ufnością wytrwałą”;
  • w skupieniu.

Jacques Philippe w książce Czas dla Boga opisuje cztery zasady, które mają pomóc lepiej się modlić:

  • pierwszeństwo działania Bożego (modlitwa ma mniej polegać na ludzkich staraniach, a bardziej na oddaniu się Bogu)
  • pierwszeństwo miłości
  • zwracanie się do Jezusa-człowieka, który zbliża człowieka do Boga
  • odkrywanie istnienia Boga w sercu modlącego się człowieka[10]

Prawosławie

Protestantyzm

Jak podaje śpiewnik ewangelicki Biblia zachęca nas do codziennej modlitwy o różnych porach. Rolę najstarszego modlitewnika i śpiewnika ludu Bożego pełniła Księga Psalmów. Wykorzystywali je w swojej modlitwie zarówno Żydzi jak i pierwsi chrześcijanie. W kościele codzienna modlitwa liturgiczna znalazła szczególne miejsce najpierw w klasztorach 7 razy w ciągu dnia. Reformacja wprowadziła ją także do innych form społecznego życia religijnego a szczególnie rozwinęła się ewangelickich diakonatach powstałych w dziewiętnastym wieku. Ta modlitwa liturgiczna przeznaczona jest przede wszystkim dla pewnych grup takich jak duchowni siostry diakonisy studenci teologii i na szczególne okoliczności takie jak konferencje rekolekcje zebrania modlitewne Ale równie dobrze może być odmawiana codziennie w każdym ewangelickim domu przez całą rodzinę. Modlitwa ta choć zawarta była w agendzie warszawskiej z roku 1889 w starych agendach mazurskich i Śląskich oraz w Starych śpiewnikach ewangelickich to jednak w ostatnim półwieczu zanikła. Jest ona jednak nadal używana zwłaszcza po drugiej wojnie światowej w kościołach luterańskich i reformowanych całego świata. Z tego powodu uznano że warto przywrócić jej właściwe miejsce w obecnym śpiewniku i w codziennym życiu modlitewnym kościołów Tym bardziej że jej treść wyrasta z Biblii i przesycona jest Biblią. Na tak zwaną liturgię godzin składają się psalmy czytania biblijne modlitwy antyfony. Może być ona zmawiana lub śpiewana. Zwłaszcza modlitwy śpiewane są pełne życia i prowadzą w szczególny sposób do wspólnotowego Uwielbienia Boga. W kościele wybrano szczególnie cztery pory dnia na codzienną modlitwę liturgiczną rano modlitwa poranna południe modlitwa Południowa modlitwa wieczorna i modlitwa na koniec dnia.

Świadkowie Jehowy

Świadkowie Jehowy modlą się wyłącznie do Boga Jehowy[11], nie recytują modlitw z pamięci, ani nie odczytują z np. modlitewnika. Regularnie modlą się swoimi słowami zgodnie ze wzorem modlitwy „Ojcze nasz[12]. Modlą się osobiście oraz publicznie np. w gronie rodzinnym, przed spożywaniem posiłków, na zebraniach zborowych i większych zgromadzeniach (wówczas w imieniu obecnych modli się na głos wyznaczony wcześniej ochrzczony mężczyzna)[13]. Nie modlą się do Jezusa, lecz w jego imię – uznając jego władzę[14][15], utożsamiając się z jego uczniami i złożoną przez niego ofiarę, dzięki której mogą przystępować do Jehowy Boga[16]. Nie kierują modlitw także do ducha świętego, świętych, Marii czy też do aniołów[17][18][15]. Każdą modlitwę kończą słowem amen[19].

Przypisy

  1. a b KKK, 2701
  2. Św. Teresa od Dzieciątka Jezus, Rękopisy autobiograficzne, C 25 r. cyt. za: KKK, 2558
  3. Św. Jan Damasceński, De fide orthodoxa, 3, 24: PG 94, 1089 D. cyt. za: KKK, 2559
  4. Józef Sebastian Pelczar, Życie duchowe czyli doskonałość chrześcijańska, tom 1. Wydawnictwo św. Stanisława BM, Kraków 2003. s. 82
  5. Jacques Philippe, Czas dla Boga. Wydawnictwo M, 1993.
  6. Moja codzienna modlitwa - Modlitwy - Adonai.pl, adonai.pl [dostęp 2020-03-13].
  7. Rozproszenia na modlitwie (adonai.pl)
  8. Jacques Gauthier Gdzie się modlić? (zarch.)
  9. Józef Sebastian Pelczar, Życie duchowe czyli doskonałość chrześcijańska, tom 1. Wydawnictwo św. Stanisława BM, Kraków 2003. s. 98
  10. Jacques Philippe, Czas dla Boga. Wydawnictwo M, 1993. s. 58
  11. Modlitwa przybliża nas do Boga, [w:] Już zawsze ciesz się życiem! — interaktywny kurs biblijny [online], jw.org, 8 września 2002, s. 37.
  12. Jak się modlić? Czy powtarzanie Modlitwy Pańskiej to najlepszy sposób?, jw.org.
  13. Zbliż się do Boga przez modlitwę, [w:] Czego naprawdę uczy Biblia [online], jw.org, s. 164–173.
  14. Dlaczego trzeba się modlić w imię Jezusa?, jw.org.
  15. a b Czy należy modlić się do „świętych”?, [w:] Przebudźcie się! [online], jw.org, listopad 2010, s. 20, 21.
  16. Modlitwy, które Bóg wysłuchuje, [w:] Przebudźcie się! [online], jw.org, 8 września 2002, s. 26, 27.
  17. * Czy należy modlić się do „świętych”?, [w:] Strażnica Zwiastująca Królestwo Jehowy [online], jw.org, 1 października 2010, s. 4, 5.
  18. Czy modlić się do świętych?, jw.org.
  19. Czy o tym wiedziałeś?, [w:] Strażnica Zwiastująca Królestwo Jehowy [online], 1 czerwca 2009, s. 27.

Media użyte na tej stronie

Ramsowo, kościół, modlitwa.jpg
(c) Adam Kliczek / Wikipedia, CC BY-SA 3.0
Modląca się kobieta w kościele pw. św. Andrzeja w Ramsowie.