Monaster Krušedol

Monaster Krušedol
Krušedol
Distinctive emblem for cultural property.svg nr rej. СК 1040
Ilustracja
Widok z lotu ptaka
Państwo Serbia
Miejscowość
KościółSerbski Kościół Prawosławny
Rodzaj klasztorumonaster
Eparchiasremska
Klauzuranie
Typ monasterumęski
Obiekty sakralne
CerkiewZwiastowania
Cerkiewśw. Maksyma
Założyciel klasztoruMaksym Brankowicz
Data budowyXVI w.
Data zburzenia1716
Data reaktywacjiXVIII w.
Położenie na mapie Serbii
45°07′10″N 19°56′43″E/45,119444 19,945278

Monaster Krušedolprawosławny klasztor w kompleksie Fruškiej Gory, w jurysdykcji eparchii sremskiej Serbskiego Kościoła Prawosławnego. Wzniesiony w latach 1509–1516 jako rodowe mauzoleum Brankoviciów, gruntownie przebudowany w stylu barokowym w XVIII w.

Historia

Monaster został ufundowany przez Jerzego Brankovicia (w monasterze – Maksyma[1]) z przeznaczeniem na mauzoleum jego rodziny[2]. Niedaleko niego jego matka Angelina utworzyła klasztor żeński, już nieistniejący, pozostała po nim cerkiew Spotkania Pańskiego[1]. Mnisi na przełomie XVII i XVIII w. schronili się przed wojną turecko-austriacką w Szentendre, następnie powrócili na Frušką Gorę[1].

W 1708 monaster został ogłoszony siedzibą metropolii prawosławnej, której podporządkowane zostały serbskie świątynie w Austrii. Odbyły się w nim dwa sobory cerkiewno-ludowe. Już w 1713 siedzibę metropolii przeniesiono jednak do Sremskich Karlovców. W 1716 monaster został po raz kolejny zniszczony i spalony, groby Brankoviciów zostały splądrowane i spalone[2].

Monaster odbudowano jeszcze w I połowie XVIII w. w stylu barokowym[2]. Nie wznowił natomiast działalności zniszczony w tym samym roku klasztor żeński, którego mieszkanki uciekły przed Turkami do Sremskich Karlovców[1]. W odnowę monasteru Krušedol szczególnie angażował się metropolita belgradzki Wincenty w 1721, następnie znaczne wysiłki na rzecz jego rozbudowy poczynił biskup Nikanor (Melentijević), który pracował przy remoncie głównej cerkwi oraz budowie nowych budynków mieszkalnych dla mnichów. W 1726 podjęto prace przy budowie dzwonnicy, w tym samym czasie nieznany artysta rosyjski wykonał część ikonostasu (rząd Deesis) w mniejszej cerkwi św. Maksyma[1].

Zajmuje honorowe pierwsze miejsce wśród monasterów Fruškiej Gory[2].

W monasterze pochowano m.in. króla Milana Obrenovicia[1], księżnę serbską Ljubicę, patriarchów serbskich Arseniusza III[2] i Arseniusza IV, metropolitów belgradzkiego Wincentego i Piotra[1], biskupów Nikanora (Melentijevicia), Mojżesza (Petrovicia), Jana (Georgijevicia), wojewodę Stevana Šupljikca[1].

Architektura

Monasterska cerkiew nosi wezwanie Zwiastowania. Została zbudowana na planie trójkonchowym, z wydłużoną nawą i przedsionkiem oraz półkoliście zamkniętymi absydami. Nawa obiektu wspiera się na czterech filarach. Od północnego zachodu do świątyni przylega zbudowana po 1726 dzwonnica[2], zbudowana przez braci Nedeljka, Vasilije i Stojicia Bogdanoviciów[1].

Na zachodniej elewacji świątyni znajdują się pozostałości starszej, XVI-wiecznej dekoracji malarskiej. W latach 1750–1756 w nawie, pomieszczeniu ołtarzowym i przedsionku wykonano nowe freski, których autorem był ukraiński malarz Jow Wasylewicz. Z XVIII w. pochodzi również ikonostas zwieńczony krucyfiksem[2].

Przypisy

  1. a b c d e f g h i 500 година манастира Крушедол, www.spc.rs [dostęp 2017-03-25] (serb.).
  2. a b c d e f g Споменици културе у Србији, spomenicikulture.mi.sanu.ac.rs [dostęp 2017-03-25].

Media użyte na tej stronie

Distinctive emblem for cultural property.svg
Blue Shield - the Distinctive emblem for the Protection of Cultural Property. The distinctive emblem is a protective symbol used during armed conflicts. Its use is restricted under international law.
Legenda klasztor.svg
Symbol klasztoru do legendy mapy
Krusedol-2.jpg
Autor: K.Svensson, Licencja: CC0
Krusedol