Muzeum Archeologiczne w Olimpii

Muzeum Archeologiczne w Olimpii
Nowe Muzeum
Αρχαιολογικό Μουσείο Ολυμπίας
Ilustracja
Muzeum Archeologiczne w Olimpii,
wejście do muzeum, 2010
Państwo

 Grecja

Miejscowość

Olimpia

Adres

Τ.Κ. 27 065, Olympia

Data założenia

1982 (otwarcie Nowego Muzeum)

Położenie na mapie Grecji
Ziemia37°38′36,3″N 21°37′45,8″E/37,643417 21,629389
Strona internetowa
Plan Muzeum Archeologicznego w Olimpii

Muzeum Archeologiczne w Olimpii (gr. Αρχαιολογικό Μουσείο Ολυμπίας) – muzeum archeologiczne poświęcone historii sanktuarium w Olimpii w okresie od wczesnej epoki brązu do VI–VII w. n.e. oraz znalezionym tu artefaktom. W zbiorach muzeum znajdują się m.in. fragmenty bogatej dekoracji rzeźbiarskiej ze świątyni Zeusa Olimpijskiego, m.in. metopy przedstawiające dwanaście prac Heraklesa, posąg Nike z Olimpii oraz rzeźba Hermes z małym Dionizosem.

Historia

Stare Muzeum

Początkowo muzeum mieściło się w tzw. „Syngrejonie”[1], na wzgórzu na zachód od Altisu[2]. Budynek ten, sfinansowany przez greckiego bankiera i filantropa Andreasa Syngrosa (1831–1899), został wzniesiony w 1888 roku z zamiarem prezentacji w nim znalezisk ze stanowiska archeologicznego w Olimpii[1]. Projekt gmachu w stylu neoklasycznym sporządzili niemieccy architekci-archeolodzy – Friedrich Adler (1827–1908) i Wilhelm Dörpfeld (1853–1940) – którzy uczestniczyli w niemieckiej ekspedycji archeologicznej w Olimpii w latach 70. XIX wieku[1]. W 1954 roku gmach został mocno uszkodzony podczas trzęsienia ziemi i pozostawał zamknięty[1]. Wobec coraz większej liczby artefaktów znajdowanych w Olimpii podjęto decyzję o budowie nowej siedziby dla muzeum archeologicznego[1][2]. „Syngrejon” stał się magazynem[1]. Jego gmach wyremontowano przed Letnimi Igrzyskami Olimpijskimi w Atenach i w 2004 roku otwarto tu Muzeum Historii Starożytnych Igrzysk Olimpijskich[1].

Nowe Muzeum

Gmach Nowego Muzeum został wzniesiony w latach 1966–1975 według projektu greckiego architekta Pátroklosa Karantinósa (1903–1976)[2]. Eksponaty stopniowo przenoszono ze Starego do Nowego Muzeum, które otwarto uroczyście w 1982 roku w obecności ówczesnej minister kultury Meliny Mercouri (1920–1994)[2].

W 1994 roku udostępniono zwiedzającym posąg Nike z Olimpii dłuta Pajoniosa z Mende[2].

Przed Letnimi Igrzyskami Olimpijskimi w Atenach w 2004 roku wyremontowano wnętrza muzeum a wystawę przeorganizowano[2]. Nowa wystawa została otwarta 24 marca 2004 roku[2]. Obok, na nowo zaaranżowanych kolekcji, zaprezentowano publiczności „warsztat Fidiasza”[2].

Zbiory

Wystawa stała muzeum ukazuje historię sanktuarium w Olimpii w okresie od wczesnej epoki brązu do VI–VII w. n.e.[3]

W muzeum prezentowane są m.in. fragmenty bogatej dekoracji rzeźbiarskiej ze świątyni Zeusa Olimpijskiego, m.in. metopy przedstawiające dwanaście prac Heraklesa[4], posąg Nike z Olimpii oraz rzeźba Hermes z małym Dionizosem – uważana za dzieło Praksytelesa[3]. Prezentowana tu kolekcja artefaktów z epoki brązu należy do najbogatszych zbiorów tego rodzaju na świecie[3].

Zbiory wystawiane są w dwunastu galeriach w porządku chronologicznym[3]:

Galeria 1: okres prehistoryczny

W pierwszej galerii prezentowane są znaleziska z okresu prehistorycznego, m.in. ceramika i narzędzia kamienne wczesnej kultury helladzkiej (2700–2000 p.n.e.) a także znaleziska z grobu legendarnego Pelopsa[3]. Znajdują się tu również obiekty z terakoty, kamienia i brązu, a także biżuteria z grobów odkrytych na terenie Nowego Muzeum z okresu kultury mykeńskiej (1600–1100 p.n.e.)[3].

Galeria 2: styl geometryczny i okres archaiczny

W drugiej galerii znajduje się obszerna kolekcja darów wotywnych z okresów geometrycznego i archaicznego – jeden z najbogatszych zbiorów artefaktów z epoki brązu na świecie[3]. Prezentowane są figurki ludzi i zwierząt, kociołki, trójnogi, naczynia i narzędzia, a także broń: hełmy, nagolenniki, tarcze i kirysy[3]. Znajdują się tu również akroterion ze świątyni Hery i kamienna głowa Hery[3].

Galeria 3: późny okres archaiczny

W trzeciej galerii wystawione są naczynia ceramiczne i biżuteria brązowa oraz kilka dekoracji rzeźbiarskich znalezionych w ruinach Olimpii, m.in. fronton skarbca Megary, gzyms skarbca Geli i rzygacz w formie głowy lwa[3].

Galeria 4: styl surowy

Wystawa w czwartej galerii obejmuje ogromne dekoracje terakotowe z grupą Zeus z Ganimedesem, taran z głową barana oraz hełmy Miltiadesa i Hierona[3]. Hełm Miltiadesa dedykowany jest Zeusowi po zwycięstwie Ateńczyków w bitwie pod Maratonem w 490 roku p.n.e.[5]

Galeria 5: dekoracja rzeźbiarska świątyni Zeusa Olimpijskiego

W tej galerii wystawiane są fragmenty bogatej dekoracji rzeźbiarskiej frontonu świątyni Zeusa Olimpijskiego, m.in. metopy przedstawiające dwanaście prac Heraklesa[4].

Dekoracja rzeźbiarska świątyni Zeusa Olimpijskiego
Dekoracja frontonu wschodniego – scena przed pojedynkiem Pelopsa z Ojnomaosem
Dekoracja frontonu zachodniego – scena walki pomiędzy Lapitami a centaurami

Galeria 6: posąg Nike z Olimpii

Posąg Nike z Olimpii
Kubek z napisem „Fidiasz”
Hermes z małym Dionizosem

W galerii wystawiony jest posąg Nike z Olimpii dłuta Pajoniosa z Mende z ok. 421 r. p.n.e.[3][6], znaleziony w 1875 roku przez ekspedycję niemiecką[7]. Posąg stał na masywnym, dziewięciometrowym piedestale z inskrypcjami: po jednej stronie z dedykacją posągu Zeusowi Olimpijskiemu przez mieszkańców Mesenii i Nafpaktos po ich zwycięstwie nad Lakonią w II wojnie peloponeskiej (ok. 421 p.n.e.) i nazwiskiem artysty, który posąg wykonał[8] oraz drugą inskrypcją Meseńczyków z ok. 135 p.n.e. na prawym boku piedestału, upamiętniającą arbitraż pomiędzy Meseńczykami a Lakończykami w sprawie o sporny teren na górze Tajget – Dentheliatis[8]. Bogini ukazana jest w locie – po raz pierwszy w sztuce greckiej – jak schodzi z Olimpu, by obwieścić tryumf Meseńczyków[6]. Jest to najstarszy znany posąg Nike w sztuce greckiej i charakterystyczny przykład stylu bogatego[6].

Galeria 7: Fidiasz i jego warsztat

Galeria poświęcona jest rzeźbiarzowi Fidiaszowi i jego pracy nad chryzelefantynowym posągiem Zeusa[3]. Na wystawie prezentowane są m.in. pozostałości materiałów używanych do budowy posągu, wiele narzędzi oraz fragment ojnochoe z napisem ΦEIΔIO EIMI „Feidio eimi” – pol. „należę do Fidiasza” znalezione w warsztacie Fidiasza[9][10][11][3].

Galeria 8: rzeźba Hermesa z małym Dionizosem

Galeria dedykowana jest rzeźbie Hermesa z małym Dionizosem uważanej za dzieło Praksytelesa z ok. 330 r. p.n.e.[12] Marmurowa rzeźba została znaleziona w 1877 roku przez ekspedycję niemiecką w ruinach herajonu[13].

Galeria 9: późny okres klasyczny i hellenistyczny

W galerii prezentowane są elementy architektury, rzeźby i ceramiki z późnego okresu klasycznego i okresu hellenistycznego[3].

Galeria 10–11: rzeźba rzymska

Bogata kolekcja rzeźby rzymskiej prezentowana jest w dwóch galeriach, m.in. posągi z nimfajonu, znanego jako eksedra Heroda Attyka[3].

Galeria 12: ostatnie lata działalności sanktuarium

Wystawa prezentuje historię sanktuarium w Olimpii, ostatnich lat jego świetności od II do VI–VII w. n.e., kiedy zostało opuszczone[3].

Przypisy

  1. a b c d e f g Ολυμπία Βικάτου: Μουσείο Ιστορίας των Ολυμπιακών Αγώνων της Αρχαιότητας – Ιστορικό. [w:] Υπουργείο Πολιτισμού και Αθλητισμού [on-line]. [dostęp 2017-12-28]. (gr.).
  2. a b c d e f g h Olympia Vikatou: Archaeological Museum of Olympia: history. odysseus.culture.gr. [dostęp 2017-12-28]. (ang.).
  3. a b c d e f g h i j k l m n o p q Olympia Vikatou: Archaeological Museum of Olympia: Permanent exhibition of the Olympia Archaeological Museum. odysseus.culture.gr. [dostęp 2017-12-28]. (ang.).
  4. a b Olympia Vickatou: Temple of Zeus at Olympia. [w:] Ministry of Culture and Sports of Greece: Odysseus Portal [on-line]. [dostęp 2017-12-28]. (ang.).
  5. Olympia Museum. [w:] ancient-greece.org [on-line]. [dostęp 2017-12-28]. (ang.).
  6. a b c Olympia Vikatou: Archaeological Museum of Olympia: Permanent exhibition of the Olympia Archaeological Museum – Nike of Paionios. odysseus.culture.gr. [dostęp 2017-12-28]. (ang.).
  7. Nike of Paionios. W: (red.) Nancy Thomson de Grummond: Encyclopedia of the History of Classical Archaeology. London: Routledge, 1996. ISBN 1-884964-80-X.
  8. a b Olympia Vickatou: Pedestal of the Nike of Paionios. [w:] Ministry of Culture and Sports of Greece: Odysseus Portal [on-line]. [dostęp 2017-12-28]. (ang.).
  9. Olympia Vickatou: Workshop of Pheidias. [w:] Ministry of Culture and Sports of Greece: Odysseus Portal [on-line]. [dostęp 2017-12-28]. (ang.).
  10. Perseus Digital Library Project: Olympia, Workshop of Pheidias (Building). [dostęp 2017-12-28]. (ang.).
  11. Martin J. Price: The Statue of Zeus at Olimpia. W: Peter A Clayton, Martin Price: The Seven Wonders of the Ancient World. Routledge, 2013, s. 67. ISBN 978-1-136-74810-3. [dostęp 2017-12-28]. (ang.).
  12. Olympia Vikatou: Archaeological Museum of Olympia: Permanent exhibition of the Olympia Archaeological Museum – Hermes of Praxiteles. odysseus.culture.gr. [dostęp 2017-12-28]. (ang.).
  13. Hermes of Praxiteles. W: (red.) Nancy Thomson de Grummond: Encyclopedia of the History of Classical Archaeology. London: Routledge, 1996, s. 588. ISBN 1-884964-80-X.

Media użyte na tej stronie

Tesoro-megara.jpg
Pediment of the Treasury of Megara. 520 B.C. Archaeological Museum of Olympia.
OlympiaDelphin.jpg
Fragment en terre cuite en forme de dauphin bondissant au dessus de vagues. Probablement acrotère d'un trésor. 400 avant J.C.
Lion head,Olympia.JPG
Autor: Muriel Pécastaing-Boissière pour Cédric Boissière, Licencja: CC BY-SA 3.0
Lion head, bronze. Importation from middle-east, neo-hittite (8th century BCE)
Offerings Olympia.JPG
Autor: Muriel Pécastaing-Boissière pour Cédric Boissière, Licencja: CC BY-SA 3.0
Offrandes à Zeus (trouvées dans les cendres de l'autel de Zeus à Olympie) : animaux en bronze et terre cuite. IXe - VIIIe siècles avant notre ère / en : Offerings to Zeus (found in the ashes of the Altar of Zeus in Olympia) : animals in bronze and terracotta 9th-8th centuries BCE
Marco Aurelio Olimpia.jpg
Roman emperor Marcus Aurelius. Roman sculpture in the Archaeological museum of Olympia (Greece). It was part of the Nymphaion built by Herod Atticus in the II c.
Helmet of Miltiades the Younger.jpg
Autor: Ken Russell Salvador, Licencja: CC BY 2.0
This helmet was given as a sacrifice to the temple of Zeus at Olympia by the great Athenian general Miltiades, who engineered the Athenian victory over the Persians in the Battle of Marathon.
Gift from Miltiades
Plan Archaeological Museum of Olympia-en.svg
Autor: Cédric Boissière (original French SVG); Bibi Saint-Pol (English translation), Licencja: CC BY-SA 3.0
Floor plan of archaeological museum of Olympia.
Phidias cup.jpg
Autor: Muriel Pécastaing-Boissière pour Cédric Boissière, Licencja: CC BY-SA 3.0
Phidias cup bearing the inscription ΦEIΔIO EIMI 2nd half of the 5th century BCE
Geryon Olympia Louvre MA720.jpg
Heracles fighting Geryon: third metope over the East porch, temple of Zeus at Olympia. Parian marble, ca. 460 BC.
Mètopa del temple de Zeus d'Olímpia amb representació d'Hèracles i els pardals del llac Estimfal (Museu Arqueològic d'Olímpia).JPG
Autor: Joanbanjo, Licencja: CC BY-SA 3.0
Mètopa del temple de Zeus d'Olímpia amb representació d'Hèracles i els pardals del llac Estimfal (Museu Arqueològic d'Olímpia).
Pediment of Temple of Olympian Zeus Depicting the Battle of Centaurs and Lapiths.jpg
Autor: miriam.mollerus, Licencja: CC BY 2.0
The central figure is Apollo, the god of order. He acts here as the judge and arbitrator of the argument. Obviously, no one is listening to him.
Dancing Nymphs.JPG
Autor: Muriel Pécastaing-Boissière pour Cédric Boissière, Licencja: CC BY-SA 3.0
Seven naked women dancing (nymphs ?), bronze, 8th century BCE
OlympiaGorgo retouched.jpg
Episème en bronze martelé d'un bouclier votif. Décor caractéristique de gorgone entourée de trois ailes. 1ère moitié du VIe siècle avant J.C
OlympiaPferde retouched.jpg
Bronze horse. Start of 7th century BCE / fr: statuette de cheval en bronze (fonte pleine) VIIe siècle avant notre ère.
Estàtua de l'emperador romà Adrià, Museu Arqueològic d'Olímpia.JPG
Autor: Joanbanjo, Licencja: CC BY-SA 3.0
Statue of the Roman emperor Hadrian, Archaeological Museum of Olympia. It was originally part of the nymph erected by Herod Atticus in the 2nd century AD.
Greece-0641.jpg
Autor: Dennis Jarvis from Halifax, Canada, Licencja: CC BY-SA 2.0
Greek Sculpture
Herakles Augean Stables.jpg
metope from the temple of zeus
Mètopa del temple de Zeus d'Olímpia amb representació d'Hèracles i les pomes de les Hespèrides (Museu Arqueològic d'Olímpia).JPG
Autor: Joanbanjo, Licencja: CC BY-SA 3.0
Mètopa del temple de Zeus d'Olímpia amb representació d'Hèracles i les pomes de les Hespèrides (Museu Arqueològic d'Olímpia).
Poppaea Olimpia.jpg
Poppaea Sabina. 2nd wife of emperor Nero. Archaeological Museum of Olympia (Greece)
OlympiaStier.jpg
Taureau en marbre (2ème moitié du deuxième siècle après J. C. Elément de la fontaine exèdre d'Hérode Atticus. Taureau dédié par Régilla femme d'Hérode et prêtresse de Démeter Chamyné
Greece location map.svg
(c) Lencer, CC BY-SA 3.0
Location map of Greece

Equirectangular projection, N/S stretching 120 %. Geographic limits of the map:

  • N: 42.0° N
  • S: 34.6° N
  • W: 19.1° E
  • E: 29.9° E
Mètopa del temple de Zeus d'Olímpia amb representació d'Hèracles i el lleó de Nemea (Museu Arqueològic d'Olímpia).jpg
Autor: Joanbanjo, Licencja: CC BY-SA 3.0
Mètopa del temple de Zeus d'Olímpia amb representació d'Hèracles i el lleó de Nemea (Museu Arqueològic d'Olímpia).
Atena, Olimpia, front.jpg
Autor: Roccuz [1], Licencja: CC BY-SA 2.5 it
Nike di Peonio di Mende, ad Olimpia.
Fronton-zeus2.jpg
Sculptures of the east pediment of the Temple of Zeus at Olympia. Olympia Archaeological Museum.
Olympiamuseum017.jpg
Autor: Made by Numbers, Licencja: CC BY-SA 2.0
Caño en forma de cabeza de león. S. II a.C.
Terra cotta Lion.JPG
Autor: Muriel Pécastaing-Boissière pour Cédric Boissière, Licencja: CC BY 3.0
Lion en terre cuite. Probablement acrotère d'un trésor. Milieu du Ve s avant J. C.
Mètopa del temple de Zeus d'Olímpia amb representació del bou de Creta (Museu Arqueològic d'Olímpia).JPG
Autor: Joanbanjo, Licencja: CC BY-SA 3.0
Mètopa del temple de Zeus d'Olímpia amb representació del bou de Creta (Museu Arqueològic d'Olímpia).
Tresor Gela. Detail.JPG
Autor: Muriel Pécastaing-Boissière pour Cédric Boissière, Licencja: CC BY 3.0
Détail du décor en terre cuite du fronton du Trésor de Géla. Deuxième moitié du VIe siècle avant J.C.
Hermes bearing Dionysos 050911.jpg
Autor: Oren Rozen, Licencja: CC BY-SA 3.0
Hermes bearing the child Dionysos, Archaeological Museum of Olympia