Niszczyciele typu Almirante Lynch
![]() „Almirante Condell” | |
Kraj budowy | |
---|---|
Użytkownicy | |
Stocznia | |
Wejście do służby | 1914-1915 |
Wycofanie | 1933-1945 |
Zbudowane okręty | 6 |
Dane taktyczno-techniczne | |
Wyporność | normalna: 1430-1610 ton |
Długość | 100,8 metra całkowita |
Szerokość | 9,9 m |
Zanurzenie | 3,35-3,53 m |
Napęd | 3 zespoły turbin parowych Parsonsa o łącznej mocy 30 000 KM |
Prędkość | 31 węzłów |
Zasięg | 2750 Mm przy prędkości 15 węzłów |
Załoga | 160-197 |
Uzbrojenie | Pierwotnie: |
Niszczyciele typu Almirante Lynch – chilijskie niszczyciele z początku XX wieku. W latach 1912–1915 w stoczni J. Samuel White w Cowes zbudowano sześć okrętów tego typu, jednak tylko dwie jednostki weszły w skład Armada de Chile przed wybuchem I wojny światowej. Pozostałe cztery niszczyciele zostały zarekwirowane przez rząd brytyjski i wcielone do Royal Navy, a trzy z nich po zakończeniu działań wojennych (bez utraconego w bitwa jutlandzkiej HMS „Tipperary”) trafiły do pierwotnego zamawiającego. Okręty te skreślono z listy floty w 1933 roku, a dwa pierwsze służyły do połowy lat 40.
Projekt i budowa
Niszczyciele typu Almirante Lynch zostały zamówione przez rząd Chile w Wielkiej Brytanii na początku 1911 roku[1]. W momencie budowy okręty te należały do największych i najsilniej uzbrojonych jednostek tej klasy na świecie[1][2]. Z zamówionych sześciu niszczycieli tylko dwa zostały ukończone do wybuchu I wojny światowej i odebrane przez Armada de Chile („Almirante Lynch” i „Almirante Condell”); pozostałe cztery zostały zarekwirowane przez rząd brytyjski i wcielone do Royal Navy jako HMS „Faulknor”, HMS „Broke”, HMS „Botha” i HMS „Tipperary”[1][2][a].
Przejęte przez Brytyjczyków niszczyciele (nazwane przewodnikami flotylli typu Faulknor) zostały lekko zmodyfikowane w stosunku do pierwowzoru: zamontowano na nich wyrzutnie torpedowe o kalibrze 533 mm i pojedyncze działko przeciwlotnicze kal. 40 mm (zamiast dwóch karabinów maszynowych kal. 7,7 mm), a większa masa zainstalowanego uzbrojenia spowodowała wzrost wyporności okrętów[3].
Wszystkie jednostki typu Almirante Lynch zostały zbudowane w brytyjskiej stoczni J. Samuel White w Cowes[1][3]. Stępki okrętów położono w latach 1911–1912, a zwodowane zostały w latach 1912–1915[1][3].
Okręt | Stocznia | Początek budowy | Wodowanie | Wejście do służby |
---|---|---|---|---|
„Almirante Lynch” | White | listopad 1911 | 28 września 1912 | 1913 |
„Almirante Condell” | grudzień 1911 | 27 stycznia 1913 | styczeń 1914 | |
„Almirante Simpson” / HMS „Faulknor” | luty 1912 | 26 lutego 1914 | sierpień 1914 (Royal Navy) | |
„Almirante Goñi” / HMS „Broke” | październik 1912 | 25 maja 1914 | październik 1914 (Royal Navy) | |
„Almirante Williams Robellado” / HMS „Botha” | czerwiec 1912 | 2 grudnia 1914 | marzec 1915 (Royal Navy) | |
„Almirante Riveros” / HMS „Tipperary” | 1912 | 5 marca 1915 | maj 1915 (Royal Navy) |
Dane taktyczno-techniczne
Okręty były dużymi niszczycielami o długości całkowitej 100,8 metra (97,5 metra między pionami), szerokości 9,9 metra i zanurzeniu 3,35–3,53 metra[1][3]. Wyporność normalna wynosiła 1430–1610 ton, zaś pełna 1850–2000 ton[1][3]. Siłownie okrętów stanowiły trzy zestawy turbin parowych Parsonsa o łącznej mocy 30 000 KM, do których parę dostarczało sześć kotłów White-Forster[1][3]. Prędkość maksymalna napędzanych trzema śrubami okrętów wynosiła 31 węzłów[1][3]. Okręty zabierał zapas 427–433 tony węgla i 80–83 tony paliwa płynnego, co zapewniało zasięg wynoszący 2750 Mm przy prędkości 15 węzłów[1][3].
Na uzbrojenie artyleryjskie pierwszych dwóch okrętów składało się sześć pojedynczych dział kalibru 102 mm (4 cale) L/40 Armstrong i cztery pojedyncze karabiny maszynowe kal. 7,7 mm L/94[1][2], a broń torpedową stanowiły cztery pojedyncze wyrzutnie kal. 450 mm (18 cali)[1][2][b]. Okręty przejęte przez Brytyjczyków uzbrojone były w sześć pojedynczych dział kalibru 102 mm L/40 Armstrong, pojedyncze działko przeciwlotnicze Vickers kal. 40 mm L/39 Mark II i dwa pojedyncze karabiny maszynowe kal. 7,7 mm L/94[3][5], a ich broń torpedową stanowiły cztery wyrzutnie kal. 533 mm (21 cali)[3][5].
Załoga pojedynczego okrętu składała się ze 160–197 oficerów, podoficerów i marynarzy[2][3].
Służba
„Almirante Lynch” i „Almirante Condell” zostały przyjęte w skład Armada de Chile w latach 1913–1914[1]. 7 lutego 1914 roku oba niszczyciele wypłynęły w rejs do Chile, docierając na miejsce 22 kwietnia 1914 roku[1]. W 1930 roku okręty poddano modernizacji: przystosowano kotły do opalania wyłącznie paliwem płynnym (co powiększyło zasięg do 4200 Mm przy prędkości 15 węzłów), a także zdemontowano pojedyncze wyrzutnie torpedowe kal. 450 mm, instalując w zamian dwa podwójne aparaty kal. 533 mm[1]. Jednostki wycofano ze służby w latach 1944-1945[1][6].
Pozostałe cztery jednostki w trakcie prac wyposażeniowych zostały na początku wojny zakupione przez rząd brytyjski i weszły do służby w Royal Navy w latach 1914-1915, jako „Faulknor” (ex-„Almirante Simpson”), „Broke” (ex-„Almirante Goñi”), „Botha” (ex-„Almirante Williams Robellado”) i „Tipperary” (ex-„Almirante Riveros”)[3][7]. „Faulknor”, „Broke” i „Tipperary” wzięły udział w bitwie jutlandzkiej, podczas której „Broke” doznał ciężkich uszkodzeń, a „Tipperary” został zatopiony[8][9]. W latach 1918-1919 okręty poddano modernizacji: zdemontowano cztery pojedyncze działa kal. 102 mm, instalując w zamian dwie armaty kal. 120 mm L/45 BL Mk I[3].
W 1920 roku trzy ocalałe niszczyciele zostały odsprzedane Chile i w maju tego roku weszły do służby w marynarce tego kraju pod nazwami „Almirante Riveros” (ex-„Faulknor”), „Almirante Uribe” (ex-„Broke”) i „Almirante Williams” (ex-„Botha”), określane od tego momentu typem Almirante Williams[10]. Jednostki zostały skreślone z listy floty z powodu znacznego zużycia w 1933 roku[6][10].
Uwagi
Przypisy
- ↑ a b c d e f g h i j k l m n o p q Gogin 2015A ↓.
- ↑ a b c d e Gardiner i Gray 1985 ↓, s. 409.
- ↑ a b c d e f g h i j k l m Gogin 2015F ↓.
- ↑ DiGiulian 2018 ↓.
- ↑ a b Gardiner i Gray 1985 ↓, s. 77.
- ↑ a b Gardiner i Chesneau 1980 ↓, s. 422.
- ↑ Gardiner i Gray 1985 ↓, s. 78.
- ↑ Gozdawa-Gołębiowski i Wywerka Prekurat 1994 ↓, s. 297.
- ↑ Klimczyk 2007 ↓, s. 93-95.
- ↑ a b Gogin 2015AW ↓.
Bibliografia
- Tony DiGiulian: Torpedoes of the United Kingdom/Britain. www.navweaps.com. [dostęp 2018-12-11]. (ang.).
- Robert Gardiner, Roger Chesneau: Conway’s All the World’s Fighting Ships 1922–1946. London: Conway Maritime Press, 1980. ISBN 0-85177-146-7. (ang.).
- Robert Gardiner, Randal Gray: Conway’s All the World’s Fighting Ships 1906–1921. London: Conway Maritime Press, 1985. ISBN 0-85177-245-5. (ang.).
- Ivan Gogin: ALMIRANTE LYNCH destroyers (1913-1914). Navypedia. [dostęp 2018-12-11]. (ang.).
- Ivan Gogin: ALMIRANTE WILLIAMS destroyers (1914-1915/1920). Navypedia. [dostęp 2018-12-11]. (ang.).
- Ivan Gogin: FAULKNOR flotilla leaders (1914-1915). Navypedia. [dostęp 2018-12-11]. (ang.).
- Jan Gozdawa-Gołębiowski, Tadeusz Wywerka Prekurat: Pierwsza wojna światowa na morzu. Warszawa: Lampart, 1994. ISBN 83-902554-2-1.
- Tadeusz Klimczyk: Największe starcie pancerników. Bitwa jutlandzka. Warszawa: Wydawnictwo Magnum-X, 2007, seria: Biblioteka Magazynu „Morza, Statki i Okręty” nr 15. ISBN 978-83-88920-43-4. OCLC 750110342.
Media użyte na tej stronie
The flag of the United Kingdom (3:5 version). This flag is the Union Flag in the 3:5 ratio exclusively used on land. At sea, the correct ratio is 1:2.
Łatwo można dodać ramkę naokoło tej grafiki
Chilean destroyer Almirante Condell, serving 1914-1945.