Nowe dialekty mieszane

Nowe dialekty mieszane na mapie dialektów polskich według Stanisława Urbańczyka

Nowe dialekty mieszane – ogólne określenie na nowsze gwary języka polskiego uformowane w wyniku wymieszania się dialektów przyniesionych przez osadników polskich na ziemie odzyskane po roku 1945[1]. Z powodu odmienności językowej, jaka występowała pomiędzy ludnością nowych terenów Polski, często uniemożliwiającej swobodną komunikację, język ogólnopolski (zwany również literackim), zastępował gwary regionalne wyjątkowo szybko. W rezultacie na terenach tych występuje obecnie właściwie tylko język literacki z niewielkimi naleciałościami regionalnymi, o charakterystyce zależnej od pierwotnej gwary przeniesionej przez nowe grupy ludności. Współcześnie dialekty mieszane obejmują większy obszar niż wskazują na to mapy dialektologiczne i pojawiają się na terenach, na których używa się innych polskich gwar, np. warmińskiej i mazurskiej.

Dialekty mieszane tworzyły:

Mowa polska pojawiła się:

Stanisław Urbańczyk dzieli nowe dialekty mieszane na trzy grupy[2]:

  • południową z dominacją chłopów małopolskich
  • północno-zachodnią z dominacją chłopów wielkopolsko-kujawsko-pomorskich i Polaków z Ukrainy
  • północną z dominacją chłopów mazowieckich i Polaków z Litwy i Białorusi

Zobacz też

Przypisy

  1. Halina Karaś: Nowe dialekty mieszane. W: Dialektologia polska [on-line]. [dostęp 2019-01-02].
  2. Stanisław Urbańczyk: Zarys dialektologii polskiej. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe, 1976, s. 72.

Media użyte na tej stronie

Polska-dialekty wg Urbańczyka.PNG
Autor: Aotearoa, Licencja: CC BY-SA 3.0
Zasięgi dialektów polskich wg S. Urbańczyka (zmodyfikowane), na podstawie Gwary polskie. Przewodnik multimedialny pod redakcją H. Karaś