Zwiahel
(c) Oleksandr Kaktus, CC BY 3.0 | |||||
| |||||
Państwo | |||||
---|---|---|---|---|---|
Obwód | |||||
Rejon | |||||
Burmistrz | Wołodymyr Zahrywy | ||||
Powierzchnia | 26,67 km² | ||||
Wysokość | 218 m n.p.m. | ||||
Populacja (2018) • liczba ludności |
| ||||
Nr kierunkowy | 1811000000 | ||||
Kod pocztowy | od 11700 do 11709 | ||||
Tablice rejestracyjne | AM | ||||
Położenie na mapie Ukrainy (c) Karte: NordNordWest, Lizenz: Creative Commons by-sa-3.0 de | |||||
![]() | |||||
Strona internetowa | |||||
Portal ![]() |
Zwiahel (ukr. Звягель; w latach 1795–1941 oraz 1944–2022 — Nowogród Wołyński, ukr. Новоград-Волинський) – miasto na Ukrainie, w obwodzie żytomierskim, stolica rejonu nowogrodzkiego, nad rzeką Słucz.
W pierwszy weekend sierpnia co roku odbywa się święto miasta.
Historia
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/7/7e/Zwiahel.jpg/220px-Zwiahel.jpg)
Najstarsza wzmianka o Zwiahlu jako o grodzie należącym do księstwa halicko-włodzimierskiego pochodzi z XIII wieku[2]. Za rządów Aleksandra Jagiellończyka miastem władał książę Andrzej Zwiahelski[2]. W 1507 król Zygmunt I Stary nadał Zwiahel Konstantemu Ostrogskiemu[2], który wzniósł tu zamek. Od 1566 miasto leżało w nowo utworzonym województwie wołyńskim. Po Ostrogskich właścicielami miasta byli Chodkiewiczowie, a następnie Lubomirscy (do 1796)[2]. Miasto zostało zajęte przez Imperium Rosyjskie w 1793 w II rozbiorze Polski. Pod panowaniem rosyjskim Zwiahel został przemianowany na Nowogród Wołyński i był siedzibą powiatu nowogródzkiego w guberni wołyńskiej.
W czasie wojny polsko-bolszewickiej w kwietniu 1920 miasto zostało zajęte przez Wojsko Polskie, które zostały wyparte 27 czerwca 1920 przez kontrofensywę Armii Czerwonej. Zgodnie z ustaleniami ryskiego traktatu pokojowego miasto wraz ze wschodnimi krańcami Wołynia znalazło się w granicach Ukraińskiej SRR, od grudnia 1922 republiki związkowej ZSRR. Po ataku III Rzeszy na ZSRR od 7 lipca 1941 do 3 stycznia 1944 Nowogród Wołyński był okupowany przez wojska niemieckie i wszedł w skład Komisariatu Rzeszy Ukraina, okupanci przywrócili historyczną nazwę miasta - Zwiahel. 3 stycznia 1944 roku został odbity przez Armię Czerwoną. Miasto zostało zniszczone w wyniku działań wojennych.
Od 1991 miasto rejonowe niepodległej Ukrainy.
16 listopada 2022 roku, w trakcie inwazji Rosji na Ukrainę, miasto wróciło do nazwy historycznej Zwiahel[3].
Zabytki
- zamek Ostrogskich, Chodkiewiczów i Lubomirskich[4]
- dzwon, który informował o wpłynięciu do miasta statku oraz o tym, że będzie od niego pobierane cło, współcześnie główna atrakcja turystyczna. Dzwon znajduje się obok resztek twierdzy.
- pałac
- dworzec kolejowy
Pozostałości zamku
Ludność
Liczba ludności
1897 | 1959 | 1979 | 1989 | 2001 | 2016 |
---|---|---|---|---|---|
16 904 | 27 580 | 48 544 | 55 238 | 56 259 | 56 155 |
Podział ludności wg języka ojczystego (2001)
ukraiński | rosyjski |
---|---|
89,37% | 10,01% |
Urodzeni w mieście
- Łesia Ukrainka – ukraińska poetka; w mieście znajduje się jej muzeum
- Jelena Jakowlewa – rosyjska aktorka
- Jan Olechowski – polski poeta i dziennikarz
- Wałerij Załużny – ukraiński dowódca wojskowy, naczelny dowódca w wojnie rosyjsko-ukraińskiej
Miasta partnerskie
Łomża
Bełchatów[5]
Rzeżyca
Surami
Dolina
Rohaczów
Suomussalmi
Kursk (21 lipca 2016 członkowie Rady Miasta Nowogrodu Wołyńskiego podjęli decyzję o zakończeniu partnerstwa)[6]
Przypisy
- ↑ Чисельність населення (за оцінкою) на 1 квiтня 2018 року // Головне управління статистики у Житомирській області
- ↑ a b c d ::Zwiahel :: Rzecz-pospolita.com :: RZECZPOSPOLITA WIRTUALNA ::Zwiahel, rzecz-pospolita.com [dostęp 2017-11-25] [zarchiwizowane z adresu 2005-10-25] .
- ↑ Проект Постанови про перейменування міста Новоград-Волинський Новоград-Волинського району Житомирської області. itd.rada.gov.ua, 2022-11-16. [dostęp 2022-11-16]. (ukr.).
- ↑ Zwiahel - Nowogród Wołyński. [dostęp 2013-09-17].
- ↑ REDAKCJA, Nowograd Wołyński - Ukraina, www.belchatow.pl [dostęp 2018-03-27] (pol.).
- ↑ Про припинення дії угоди між містом Курськ Курської області (Російська Федерація) та містом Новоград-Волинський Житомирської області (Україна) про дружбу і співробітництво.
Bibliografia
- Filip Sulimierski, Bronisław Chlebowski, Władysław Walewski, Słownik geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich, t. VII, Warszawa, 1880–1902, s. 248.
Linki zewnętrzne
- Nowogród Wołyński, [w:] Słownik geograficzny Królestwa Polskiego, t. VII: Netrebka – Perepiat, Warszawa 1886, s. 248 .
- Zamek w Nowogrodzie Wołyńskim
- Gazetteer
Media użyte na tej stronie
(c) Karte: NordNordWest, Lizenz: Creative Commons by-sa-3.0 de
Location map of Ukraine
Flaga Finlandii
Autor: Oleksandr Malyon, Licencja: CC BY-SA 4.0
To jest zdjęcie miejsca lub budynku wpisanego do Państwowego Rejestru Zabytków Nieruchomych Ukrainy pod numerem: 18-110-0088
Герб Новограда-Волинського
Autor: Мокрицький Павло, Licencja: CC BY-SA 4.0
To jest zdjęcie miejsca lub budynku wpisanego do Państwowego Rejestru Zabytków Nieruchomych Ukrainy pod numerem: 18-110-0087
Autor: Мокрицький Павло, Licencja: CC BY-SA 4.0
To jest zdjęcie miejsca lub budynku wpisanego do Państwowego Rejestru Zabytków Nieruchomych Ukrainy pod numerem: 18-110-0089
Zwiahel (Volyn)
Прапор Новограда-Волинського
Coat of arms of Zhytomyr Oblast, Ukraine
Flag of Zhytomyr Oblast, Ukraine
(c) Oleksandr Kaktus, CC BY 3.0
Храм Христа Царя Всесвіту РКЦ
Autor: RosssW, Licencja: CC BY-SA 4.0
Districts of the Zhytomyr region, from July 17, 2020