Ożarów (Ożarów Mazowiecki)
część miasta | |
Państwo | |
---|---|
Województwo | |
Powiat | |
Gmina | |
Miasto | |
W granicach miasta | |
SIMC | |
Populacja (2009) • liczba ludności |
|
Strefa numeracyjna | (+48) 22 |
Tablice rejestracyjne | WZ |
Położenie na mapie Polski (c) Karte: NordNordWest, Lizenz: Creative Commons by-sa-3.0 de | |
![]() | |
Portal ![]() |
Ożarów – wschodnia część miasta Ożarów Mazowiecki w województwie mazowieckim, w powiecie warszawskim zachodnim, w gminie Ożarów Mazowiecki.
Nazwa Ożarów jest niejednoznaczna, ponieważ w wyniku podziału wsi Ożarów po II wojnie światowej, może odnosić się do:
- zachodniej, zurbanizowanej części dawnej wsi Ożarów, która wraz z pobliskim Franciszkowem utworzyła najpierw 1 stycznia 1957 osiedle Ożarów-Franciszków, a 1 stycznia 1967 miasto Ożarów Mazowiecki, które w tych granicach przetrwało do końca 2013 roku. Środek ważkości tej części miasta znajduje się między ulicą Poznańską a Ożarowską; zasięgowi tej części Ożarowa odpowiada obręb ewidencyjny 07 (TERYT 143206_4)[5].
- wschodniej, niezurbanizowanej części dawnej wsi Ożarów, która stanowiła odrębną wieś (sołectwo Ożarów-Wieś) aż do 1 stycznia 2014, kiedy to została włączona do miasta Ożarowa Mazowieckiego[6][7]. Część ta objemuje zabudowania wzdłuż ulicy Poznańskiej od ulicy Strzykulskiej na zachodzie po wschodnie granice miasta[8]; zasięgowi tej części Ożarowa odpowiada obręb ewidencyjny Ożarów (ТЕRYT 143206_4)[9].
Obecnie system TERYT przewiduje SIMC (0005983) dla wiejskiej części, włączonej do Ożarowa Mazowieckiego w 2014 roku (dawny SIMC wsi Ożarów-Wieś), natomiast główna, zurbanizowana część dawnej wsi Ożarów, a za razem centrum obecnego miasta, nie posiada odrębnego SIMC (posiada go natomiast zrośnięty z Ożarowem Franciszków – 0921421)[3].
Historia
Ożarów to dawniej samodzielna wieś. Pierwsze wzmianki na temat Ożarowa pochodzą za czasów Kazimierza Wielkiego. Od 1475 Ożarów był osadą Księcia Mazowieckiego a od 1526 wsią królewską. W 1795 Ożarów znalazł się w zaborze pruskim, a od 1807 w nowo utworzonym Księstwie Warszawskim. Następnie pod zaborem rosyjskm w Królestwie Polskim[10]. Od 1867 w gminy Ożarów w powiecie warszawskim w guberni warszawskiej[11]. W 1901 roku w pobliskim Franciszkowie powstała huta szkła Ożarów, stanowiąca początek rozwoju przemysłu na terenie dzisiejszego Ożarowa Mazowieckiego[10].
Od 1919 w Polsce, w województwie warszawskim. W wyniku parcelacji wsi Ożarów wyrosła sieć osiedli wzdłuż historycznego traktu zachodniego, w tym Mickiewicza, Franciszków, Zientarówka i Balcerówka[10]. 20 października 1933 utworzono gromadę Ożarów w granicach gminy Ożarów, składającą ze wsi Ożarów, kolonii Franciszków i wsi Jarzębówek[12].
Podczas II wojny światowej w Generalnym Gubernatorstwie, w powiecie Warschau w dystrykcie warszawskim. W 1943 liczba mieszkańców Ożarowa wynosiła 3506 mieszkańców[13].
Podział Ożarowa
Po wojnie dokonano podziału Ożarowa[14]:
- zachodnia, zurbanizowana część wsi Ożarów z Franciszkowem utworzyła odrębną gromadę o nazwie Ożarów-Franciszków,
- niezurbanizowana, wschodnia część część wsi Ożarów stanowiła nadal odrębną gromadę o nazwie Ożarów, także nazywaną Ożarowem-Wsią),
- parcele na północ i na południe od wsi Ożarów (obecne obręby ewidencyjne 2, 3, 4, 5, 6 i 10) utworzyły odrębną gromadę o nazwie Ożarów-Parcele.
1 lipca 1952 wszystkie te trzy gromady (należące do gminy Ożarów) włączono do nowo utworzonego powiatu pruszkowskiego w województwie warszawskim[15].
W związku z reformą administracyjną państwa jesienią 1954 zniesiono gminy, w tym gminę Ożarów[16].
- dotychczasowe gromady Ożarów-Franciszków i Ożarów-Parcele (a także enklawa dotychczasowej gromady Ożarów[17]) utworzyły nową gromadę Ożarów Franciszków,
- wiejski Ożarów wszedł natomiast w skład odrębnej gromady Ożarów, która objęła także wsie Duchnice i Konotopę[18].
Ożarów po 1957
Ożarów-Franciszków (część zachodnia)
1 stycznia 1957 gromadę Ożarów-Franciszków zniesiono w związku z nadaniem jej statusu osiedla[19], przez co zachodnia część Ożarowa, Franciszków i Parcele stały się formalnie jednym organizmem osadniczym. 1 stycznia 1958 do osiedla Ożarów-Franciszków przyłączono teren przemysłowy ze wsi Ożarów (obecny obręb ewidencyjny 09[20])[21] a 31 grudnia 1961 wieś Ołtarzew-Kolonia (obecny obręb ewidencyjny 01[22])[23]. 1 stycznia 1967 osiedle Ożarów-Franciszków otrzymało status miasta z równoczesną zmianą nazwy na Ożarów Mazowiecki[24].
Ożarów-Wieś (część wschodnia)
Wschodnia, wiejska część Ożarowa zachowała swoją odrębność względem Ożarowa Mazowieckiego. 1 stycznia 1958 z gromady Ożarów wyłączono część wsi Ożarów (obecny obręb ewidencyjny 09[20]), włączając ją do osiedla Ożarów-Franciszków; granica między osiedlem a gromadą biegła odtąd na zachód od zakładów przemysłowych K3, wzdłuż ulicy Poznańskiej i wzdłuż ulicy Strzykulskiej[25]. Wieś Ożarów przetrwała w gromadzie Ożarów do końca 1972 roku, czyli do kolejnej reformy gminnej[26]. W 1971 roku ludność Ożarowa wynosiła 230 mieszkańców[27]. 1 stycznia 1973 Ożarów wszedł w skład rekatywowanej gminy Ożarów Mazowiecki[28]. W latach 1975–1998 miejscowość położona była w województwie warszawskim. Od 1999 w powiecie warszawskim zachodnim w województwie mazowieckim. Ożarów-Wieś funkcjonował jako samodzielna wieś do końca 2013 wieku (jako sołectwo Ożarów-Wieś o powierzchni 241,98 ha), kiedy to została włączona do Ożarowa Mazowieckiego z dniem 1 stycznia 2014[29][30].
Przypisy
- ↑ Część zachodnia (zurbanizowana); 1957–66 część osiedla Ożarów-Franciszków
- ↑ Część wschodnia (wiejska)
- ↑ a b GUS. Rejestr TERYT
- ↑ SIMC dotyczy wschodniej, wiejskiej części (dawniej nazywanej Ożarów-Wieś
- ↑ Obręb ewidencyjny 07
- ↑ „Ożarów i Nieporęt nieco większe” Życie Warszawy 28 grudnia 2014.
- ↑ Dz.U. z 2013 r. poz. 869
- ↑ Ożarów w Geoportalu
- ↑ Obręb ewidencyjny Ożarów
- ↑ a b c Historia Ożarowa Mazowieckego
- ↑ Ożarów na mapie KP
- ↑ Warszawski Dziennik Wojewódzki: dla obszaru Województwa Warszawskiego. 1933, nr 14, poz. 136
- ↑ Gemeinde- und Dorfverzeichnis für das Generalgouvernement (1943).
- ↑ Wykaz Gromad Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej według stanu z dnia 1.VII 1952 r., PRL, GUS, Warszawa
- ↑ Dz.U. z 1952 r. nr 27, poz. 185
- ↑ Dz.U. z 1954 r. nr 43, poz. 191
- ↑ Przylegająca do zachodniej granicy gromad Ożarów Franciszków i Ożarów Parcele.
- ↑ chwała Nr VI/10/15/54 Wojewódzkiej Rady Narodowej w Warszawie z dnia 5 października 1954 r. w sprawie podziału na gromady powiatu pruszkowskiego; w ramach Zarządzenia Nr Or. V-0/1/54 Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w Warszawie z dnia 29 listopada 1954 r. w sprawie ogłoszenia uchwał Wojewódzkiej Rady Narodowej w Warszawie z dnia 4 października 1954 r., dotyczących reformy podziału administracyjnego wsi (Dziennik Urzędowy Wojewódzkiej Rady Narodowej w Warszawie z dnia 1 grudnia 1954 r., Nr. 11, Poz. 67)
- ↑ Dz.U. z 1956 r. nr 58, poz. 277
- ↑ a b Obręb ewidencyjny 09
- ↑ Dz.U. z 1957 r. nr 59, poz. 316
- ↑ Obręb ewidencyjny 01
- ↑ Dz.U. z 1961 r. nr 59, poz. 323
- ↑ Dz.U. z 1966 r. nr 52, poz. 318
- ↑ Dz.U. z 1957 r. nr 59, poz. 316
- ↑ Wykaz miast, osiedli i gromad: stan z dn. 1 I 1971 r., Cz. 1. Warszawa: Główny Urząd Statystyczny – Biuro Spisów, 1971.
- ↑ Statystyczna charakterystyka miejscowości w gromadach: pow. Łódź, woj. łódzkie /
- ↑ Uchwała Nr XX/93/72 Wojewódzkiej Rady Narodowej w Warszawie z dnia 1 grudnia 1972 w sprawie utworzenia gmin w województwie warszawskim (Dziennik Urzędowy Wojewódzkiej Rady Narodowej w Warszawie z dnia 12 grudnia 1972, Nr 20, Poz. 407).
- ↑ „Ożarów i Nieporęt nieco większe” Życie Warszawy 28 grudnia 2014.
- ↑ Dz.U. z 2013 r. poz. 869
Linki zewnętrzne
- Ożarów (1), [w:] Słownik geograficzny Królestwa Polskiego, t. VII: Netrebka – Perepiat, Warszawa 1886, s. 792 .
Media użyte na tej stronie
(c) Karte: NordNordWest, Lizenz: Creative Commons by-sa-3.0 de
Location map of Poland
Autor: SANtosito, Licencja: CC BY-SA 4.0
Location map of Masovian Voivodeship. Geographic limits of the map:
- N: 53.55N
- S: 50.95 N
- W: 19.15 E
- E: 23.25 E
Autor: OpenStreetMap contributors, Licencja: ODbL
OpenStreetMap location map of Ożarów Mazowiecki, Poland
- top = 52.2271
- bottom = 52.1958
- left = 20.763
- right = 20.8254
Autor:
Mapa gminy Ożarów Mazowiecki, Polska
Autor:
Mapa powiatu warszawskiego zachodniego, Polska