OKl27
![]() Parowóz OKl27-41 w skansenie w Chabówce | |
Producent | |
---|---|
Lata budowy | 1928-1933 |
Układ osi | 1'C'1T |
Wymiary | |
Masa pustego parowozu | 67,7 t |
Masa służbowa | 85,1 t |
Długość | 12 863 mm |
Wysokość | 4 450 mm |
Rozstaw osi skrajnych | 9 000 mm |
Średnica kół napędnych | 1 500 mm |
Średnica kół tocznych | 860 mm |
Napęd | |
Trakcja | parowa |
Ciśnienie w kotle | 14 at |
Powierzchnia ogrzewalna kotła | 124,1 m² |
Powierzchnia przegrzewacza | 42,2 m² |
Powierzchnia rusztu | 2,6 m² |
Średnica cylindra | 540 mm |
Skok tłoka | 630 mm |
Parametry eksploatacyjne | |
Moc znamionowa | 930 KM (684 kW) |
Maksymalna siła pociągowa | 13 000 kG |
Prędkość konstrukcyjna | 80 km/h |
Portal ![]() |
OKl27 – polski parowóz – osobowy tendrzak przeznaczony do ruchu lokalnego, skonstruowany w 1927 roku. Była to pierwsza lokomotywa całkowicie zaprojektowana i produkowana w Polsce. W latach 1928-33 H. Cegielski w Poznaniu wyprodukował 122 sztuki tych parowozów.
Zasadniczym przeznaczeniem parowozu była obsługa pociągów osobowych i lekkich towarowych. Prowadziły też pociągi osobowe w ruchu lokalnym (częste zmiany kierunku jazdy). Następcą tego parowozu był powojenny parowóz TKt48.
Historia
Z powodu braków parowozów do obsługi ruchu osobowego w dużych zespołach miejskich i na liniach lokalnych, Ministerstwo Komunikacji zamówiło w zakładach H. Cegielski w Poznaniu skonstruowanie takiego parowozu. Projekt opracowano w 1927, pod kierunkiem inż. Domaniewskiego. W 1928 wykonano pierwsze 4 parowozy, a do 1933 wykonano ich ogółem 122. Poszczególne lokomotywy różniły się szczegółami konstrukcji i obciążeniem osi (16-17,5 t). Po raz pierwszy w tych parowozach wprowadzono znormalizowany osprzęt, typowy dla późniejszych polskich lokomotyw. Do roku 1930 stosowano oświetlenie naftowe, zastąpione następnie elektrycznym. Ogólnie parowóz ten był udaną konstrukcją, używaną w PKP prawie 50 lat. Do nielicznych nieusuniętych wad należał niespokojny bieg występujący przy prędkościach powyżej 50 km/h, co nie przeszkadzało jednak znacząco w eksploatacji[1][2].
W służbie niemieckiej podczas II wojny światowej przejęte parowozy były oznaczone jako seria 7512-13, na 1940 rok było ich 105[3].
Opancerzony parowóz OKl27 walczył podczas kampanii wrześniowej na wybrzeżu w składzie improwizowanego pociągu pancernego Smok Kaszubski.
Po II wojnie światowej w Polsce pozostało 95 parowozów OKl27. Ostatnio używane były w dyrekcjach PKP warszawskiej i katowickiej. Po wycofaniu z PKP, część pracowała nadal w kolejach przemysłowych[1].
Niektóre właściwości trakcyjne
W wypadku parowozów normalnotorowych maksymalna siła pociągowa maszyny jest ograniczona jej przyczepnością. Tak też jest i w przypadku OKl27. Maksymalna siła pociągowa OKl27 przy rozruchu wynosi 13 000 kG. Parowóz opalany lepszym gatunkiem węgla mógł ciągnąć na torze poziomym wagony osobowe (2 i 3-osiowe) o masie 350 t z prędkością 80 km/h. Na wzniesieniu 14‰ składy o masie 130 t mógł ciągnąć z szybkością 60 km/h.
Zachowane
- OKl27-10: Skierniewice - Parowozownia Skierniewice należąca do Polskiego Stowarzyszenia Miłośników Kolei (pomnik przy bramie wjazdowej)
- OKl27-26: Warszawa - Muzeum Kolejnictwa w Warszawie
- OKl27-27: Gdynia-Grabówek (pomnik)
- OKl27-41: Chabówka - Skansen taboru kolejowego w Chabówce
OKl27-10 - Parowozownia Skierniewice
OKl27-26 w Muzeum Kolejnictwa w Warszawie
Przypisy
Bibliografia
- Bogdan Pokropiński: Parowozy normalnotorowe produkcji polskiej dla PKP i przemysłu. Warszawa: Wydawnictwo Komunikacji i Łączności, 1987, s. 29-31. ISBN 83-206-0483-4.
- Józef Fijałkowski, Wiktor Kowalewski: Charakterystyki normalnotorowych pojazdów trakcyjnych. Wyd. I. Warszawa: Wydawnictwa Komunikacyjne, 1959.
Media użyte na tej stronie
Autor: Crusier, Licencja: CC BY-SA 3.0
Lokomotywa OKl27 (#26) w Muzeum Kolejnictwa w Warszawie
Autor: Robert Drózd, Licencja: CC BY-SA 3.0
Ta fotografia została przesłana w ramach projektu Wiki Lubi Zabytki będącego częścią inicjatywy Wiki Loves Monuments 2011.
Autor: Michał Derela, Licencja: CC BY-SA 4.0
Lokomotywa parowa OKl27-41 w skansenie w Chabówce