Ochota
Dzielnica Warszawy | |
![]() Ochota w rejonie ulic Raszyńskiej i Grójeckiej | |
Państwo | |
---|---|
Województwo | |
Miasto | |
SIMC | 0918643[1] |
Zarządzający | Dorota Stegienka |
Powierzchnia | 9,72 (1.01.2021)[2] km² |
Populacja • liczba ludności |
|
• gęstość | 8438 (1.01.2021)[2] os./km² |
Tablice rejestracyjne | WU |
Plan Ochoty![]() | |
Położenie na mapie Warszawy![]() | |
Strona internetowa | |
Portal ![]() |
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/4/41/Ulica_Gr%C3%B3jecka_w_Warszawie_2018.jpg/220px-Ulica_Gr%C3%B3jecka_w_Warszawie_2018.jpg)
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/3/30/Filtry_Warszawskie_przy_ul._Koszykowej_81_w_Warszawie%2C_Hala_Filtr%C3%B3w_Powolnych.jpg/220px-Filtry_Warszawskie_przy_ul._Koszykowej_81_w_Warszawie%2C_Hala_Filtr%C3%B3w_Powolnych.jpg)
Ochota – dzielnica Warszawy położona w lewobrzeżnej części miasta. Jest jedną z 18 jednostek pomocniczych m.st. Warszawy[3].
Jest najgęściej zaludnioną dzielnicą Warszawy[2].
Nazwa
Nazwa dzielnicy pochodzi od karczmy „Ochota” wzniesionej po 1831 u zbiegu ulic Grójeckiej i Kaliskiej[4].
Położenie
Granice Ochoty stanowią:
- ul. Chałubińskiego i al. Niepodległości (ze Śródmieściem)
- ul. Batorego, ul. Żwirki i Wigury i południowa część Pola Mokotowskiego (z Mokotowem)
- linia kolejowa Warszawa-Radom (z Włochami)
- linia kolejowa Warszawa-Pruszków (z Wolą)
Jej geometryczny środek stanowi skrzyżowanie ulic Bitwy Warszawskiej 1920 r. oraz ulicy Białobrzeskiej.
Podział
- Podział według TERYT
W systemie TERYT Ochota ma status dzielnicy, w skład której wchodzą następujące części miasta[5]:
- Ochota
- Rakowiec
- Szczęśliwice
- Podział według MSI
Miejski System Informacji wyróżnia następujące obszary[6]:
Rada Dzielnicy
Ugrupowania | Kadencja 2002-2006 [7] | Kadencja 2006-2010 [8] | Kadencja 2010-2014 [9] | Kadencja 2014-2018 [10] | Kadencja 2018-2023[11] |
---|---|---|---|---|---|
Sojusz Lewicy Demokratycznej | 9 (SLD-UP) | 6 (LiD) | 4 | 3 (SLD Lewica Razem) | – |
Prawo i Sprawiedliwość | 8 | 7 | 5 | 7 | 6 |
Platforma Obywatelska | 3 | 10 | 9 | 8 | 10 (Koalicja Obywatelska) |
Liga Polskich Rodzin | 3 | – | – | – | – |
Ochocka Wspólnota Samorządowa | – | – | 4 | 3 | 4 |
Ochocianie | – | – | 1 | 2 | 3 |
Historia
Pierwsze pisemne wzmianki o terenie, na którym leży dzisiejsza Ochota, pochodzą z 1238.
Przez długi czas Ochota wchodziła w obręb królewskiej wsi Wielka Wola. Zaczęła się szybko rozwijać ze względu na przechodzenie przez jej teren wielu ważnych dróg. Były to:
- Droga Królewska (m.in. dzisiejsze ulice Nowowiejska i Niemcewicza) od 1768;
- Szosa Krakowska (dzisiejsza ulica Grójecka) od 1817;
- Nowa Droga Jerozolimska (dzisiejsze Aleje Jerozolimskie) od 1817;
- Kolej Warszawsko-Wiedeńska budowana w latach 1840–1848.
Do rozwoju dzielnicy w XIX wieku przyczyniło się też uruchomienie Stacji Filtrów w 1886 i Szpitala Dzieciątka Jezus w 1901.
W okresie międzywojennym powstały kolonie Staszica i Lubeckiego, Dom Studencki „Akademik” przy placu Narutowicza.
W czasie powstania warszawskiego na Ochocie doszło do masakry ludności cywilnej znanej jako Rzeź Ochoty.
11 kwietnia 1945 roku na Ochocie uruchomiono pierwszą po wojnie w Warszawie regularną linię komunikacji miejskiej obsługiwaną przez ciężarówki i łączącą plac Narutowicza i ul. Targową na Pradze[4]. We wrześniu tego samego roku została uruchomiona pierwsza po lewej stronie miasta linia tramwajowa pomiędzy Okęciem a placem Starynkiewicza[12].
Dzielnica Ochota została utworzona w 1951 poprzez wydzielenie części terenów dzielnicy Warszawa Zachodnia i włączenie przyłączonych w tym czasie do Warszawy Włoch i Okęcia[4]. W latach 1952 i 1957 nastąpiły drobne korekty granic dzielnicy, a w 1960 jej obszar rozszerzono w kierunku wschodnim do ul. Chałubińskiego i al. Niepodległości[4]. W 1977 do Ochoty przyłączono Ursus[4]
W okresie PRL-u na Ochocie powstało wiele nowych budynków mieszkalnych i usługowych, a także rozwój przemysłu reprezentowany przez takie przedsiębiorstwa jak Era (przemysł elektroniczny), Warszawska Fabryka Obrabiarek (obrabiarki), Meratronika (urządzenia pomiarowe), Hydomat (przemysł mechaniczny) czy WSK-Okęcie (przemysł lotniczy)[12]. W 1980 otwarto Dworzec Zachodni PKS, który przejął funkcje trzech dworców znajdujących się przy ulicach: Żytniej, Leszno i Banacha[13].
12 kwietnia 1982 z dachu bloku przy ul. Grójeckiej 19/25 nadano pierwszą audycję Radia Solidarność.
Przez większość okresu PRL i kilka lat po przemianach Ochota mając status dzielnicy lub gminy obejmowała całą południowo-zachodnią część Warszawy. W kolejnych rozszerzeniach granic miasta włączano do niej Włochy, Ursus, Okęcie i inne osiedla (tzw. Daleka Ochota). Do Ochoty zaliczono również niektóre fragmenty miasta tradycyjnie związane ze Śródmieściem. W latach 1990–1994 dzielnica ta miała status gminy (gmina Warszawa-Ochota), z której w roku 1993 wyłączono Ursus. Obecne granice Ochoty ustalono w 1994, gdy stała się ona dzielnicą wchodzącą w skład ówczesnej gminy Warszawa-Centrum.
Na zmianę charakteru dzielnicy po 2000 wpłynęło powstanie Kampusu Ochota, grupującego na znacznym obszarze wiele instytucji naukowych i akademickich oraz kompleks Ochota Office Park, gdzie zbudowano nowoczesne biurowce.
Edukacja i oświata
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/f/ff/Projekt_budynku_CeNT_I_Uniwersytetu_Warszawskiego.jpg/220px-Projekt_budynku_CeNT_I_Uniwersytetu_Warszawskiego.jpg)
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/8/85/Pasteura_5.jpg/220px-Pasteura_5.jpg)
Na terenie dzielnicy znajduje się m.in. 8 szkół podstawowych, 6 liceów ogólnokształcących i 5 zespołów szkół[14]. Działają także placówki działalności pozaszkolnej, jak młodzieżowy dom kultury, międzyszkolny ośrodek sportowy czy ogród jordanowski. Prowadzonych jest również kilka środowiskowych ognisk wychowawczych TPD oraz ośrodek wychowawczy księży orionistów.
Na Ochocie mieszczą się siedziby i budynki kilkunastu wydziałów uczelni wyższych, a także rektoraty Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego (WUM), Wyższej Szkoły Ekologii i Zarządzania, Akademii Pedagogiki Specjalnej im. Marii Grzegorzewskiej, Polsko-Japońska Akademia Technik Komputerowych i Wyższej Szkoły Pedagogicznej im. Janusza Korczaka w Warszawie. Znajduje się również tam siedziba Krajowej Szkoły Administracji Publicznej.
Niektóre budynki znajdują się na obszarze Kampusu Ochota, którego trzon stanowią wydziały lub instytuty matematyczno-przyrodnicze Uniwersytetu Warszawskiego oraz Polskiej Akademii Nauk. Budynki WUM są skupione na Kampusie Banacha. Skupienie jednostek naukowo-badawczych jest rozwinięciem międzywojennych koncepcji miasteczka akademickiego.
Z lat 20. i 30. XX w. pochodzi kompleks domów studenckich Politechniki Warszawskiej przy placu Narutowicza, gmach Wolnej Wszechnicy czy Instytutu Radowego. Następne budowle powstawały w latach późniejszych, a najnowsze inwestycje np. kompleks Centrum Nowych Technologii UW powstają od 2010. Niektóre budynki były przejmowane przez kolejne uczelnie, np. gmach Wolnej Wszechnicy był po II wojnie światowej siedzibą Akademii Sztabu Generalnego, a po rozbudowie Wojskowej Akademii Politycznej, następnie zaś kilku jednostek Uniwersytetu Warszawskiego (głównie Wydziału Matematyki, Informatyki i Mechaniki).
Zabytki
- Kolonia Lubeckiego
- Kolonia Staszica
- Zespół Stacji Filtrów
- Zieleniec Wielkopolski
- kościół Niepokalanego Poczęcia Najświętszej Maryi Panny (popularnie nazywany kościołem św. Jakuba od patrona związanej z nim parafii)
- gmach Izb Rzemieślniczych im. św. Antoniego, tzw. Antonin (ul. Barska 4)
- kościół Dzieciątka Jezus przy parafii rzymskokatolickiej św. Alojzego Orione (ul. Lindleya 12)
- budynek XXI Liceum Ogólnokształcącego im. Hugona Kołłątaja (ulica Grójecka 93)
- obelisk przy ulicy Lindleya
- kamienica Mikołaja Szelechowa (Aleje Jerozolimskie 85)
- kamienica Stanisława Rostkowskiego (Aleje Jerozolimskie 99)
- kamienica (ulica Dorotowska 7)
- dom dochodowy Pocztowej Kasy Oszczędności (ulica Filtrowa 68)
- dom administracyjno-mieszkalny Fabryki Wyrobów Tytoniowych Państwowego Monopolu Tytoniowego (ulica Kaliska 1)
- budynek kuchni i pralni szpitalnej (ulica Lindleya 4)
- willa (ulica Mianowskiego 3)
- kamienica (ulica Mianowskiego 15) – Reduta Wawelska
- kamienica (ulica Niemcewicza 5A)
- willa z ogrodem (ulica Raszyńska 48) – Kolonia Lubeckiego
- kamienica (ulica Tarczyńska 8)
- kamienica (ulica Uniwersytecka 1) – Reduta Wawelska
- gmach admiralicji (ulica Wawelska 7)
- dom z ogrodem (ulica Wawelska 32)
- kamienica (ulica Wawelska 60) – Reduta Wawelska
- Reduta nr 54 („Reduta Ordona”), ul. Na Bateryjce
Pomniki i upamiętnienia
- Barykada Września 1939
- Pomnik Lotnika
- Pomnik Gabriela Narutowicza
- Pomnik Marii Skłodowskiej-Curie
- Obrońcom Reduty Ordona 1831 – ul. Mszczonowska, róg ul. Włochowskiej
- Pomnik Lotników Angielskich – rondo Zesłańców Syberyjskich
- Pomnik Alojzego Orione – ul. Barska
- Obelisk przy ulicy Lindleya
- Pomnik Szczęśliwego Psa
- Rzeźba z piaskowca „W hołdzie macierzyństwu” – ul. Białobrzeska, róg ul. Opaczewskiej
- Obelisk Dobrego Maharadży Digvijaysinhji – ul. Opaczewska
- Pomnik pierwszego dyrektora Lasów Państwowych Adama Loreta – ul. Grójecka, róg ul. Racławickiej
Ponadto na terenie dzielnicy znajduje się kilka głazów i kilkadziesiąt tablic, głównie upamiętniających znane osoby mieszkające na Ochocie i ofiary II wojny światowej[15].
Parki
Na terenie Ochoty znajduje się 10 obszarów zieleni miejskiej[16]:
- Forty Rakowiec (pozostałości obszaru umocnionego „Rakowiec”) przy ul. Korotyńskiego – 4,84 ha
- Park im. Zasława Malickiego przy ul. Wiślickiej, ze Stawem Rakowieckim – 5,96 ha
- Park im. Marii Skłodowskiej-Curie przy ul. Wawelskiej – 2,16
- Park Szczęśliwicki przy ul. Włodarzewskiej z trzema gliniankami, Całorocznym Stokiem Narciarskim „Szczęśliwice”, basenem i in. – 30,11 ha
- Pole Mokotowskie przy ul. Żwirki i Wigury, w obrębie Ochoty znajduje się 48,61 ha, tj. ponad ⅔ parku z dwoma zbiornikami wodnymi, pubami i in.
- Zieleniec Wielkopolski przy ul. Filtrowej – 3 ha
- Skwer Dobrego Maharadży[17] (pomiędzy dwiema nitkami ul. Opaczewskiej) – 2,69 ha
- Skwer im. Alfonsa Grotowskiego przy ul. Lindleya – 1,76
- Skwer im. Sue Ryder przy ul. Krzyckiego – 2 ha
- Park Zachodni przy rondzie Zesłańców Syberyjskich – 9 ha.
Poza tym występuje kilka mniejszych skwerów, jak również miejsca zieleni niezorganizowanej (np. Fort Szczęśliwice). Na Ochocie nie zachował się żaden las.
Inne obiekty
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/0/0e/O%C5%9Brodek_Kultury_Muzu%C5%82ma%C5%84skiej_03.jpg/220px-O%C5%9Brodek_Kultury_Muzu%C5%82ma%C5%84skiej_03.jpg)
- Ośrodek Kultury Ochoty – „OKO”
- Biblioteka Narodowa
- Biblioteka Publiczna
- Archiwum Akt Nowych
- Teatr Ochoty
- Och-Teatr
- Ośrodek Kultury Muzułmańskiej
- Hala Kopińska
- Targowisko Banacha
- Centrum Onkologii – Instytut im. Marii Skłodowskiej-Curie
- Centralny Szpital Kliniczny Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego
Zobacz też
Przypisy
- ↑ Wyszukiwarka TERYT, Główny Urząd Statystyczny [dostęp 2022-10-12] .
- ↑ a b c d Powierzchnia i ludność w przekroju terytorialnym w 2021 roku. Tabl. 21 Powierzchnia, ludność oraz lokaty według gmin. [w:] Główny Urząd Statystyczny [on-line]. stat.gov.pl, 22 lipca 2021. [dostęp 2020-08-25].
- ↑ Art. 5 i 14 ustawy z dnia 15 marca 2002 r. o ustroju miasta stołecznego Warszawy (Dz.U. z 2018 r. poz. 1817)
- ↑ a b c d e Encyklopedia Warszawy. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 1994, s. 560. ISBN 83-01-08836-2.
- ↑ Krajowy Rejestr Urzędowego Podziału Terytorialnego Kraju. GUS. [dostęp 2011-03-26]. (pol.).
- ↑ Dzielnica Ochota. [w:] Obszary MSI [on-line]. Zarząd Dróg Miejskich w Warszawie. [dostęp 2011-03-26]. (pol.).
- ↑ Państwowa Komisja Wyborcza: Wybory samorządowe. wybory2002.pkw.gov.pl. [dostęp 2015-10-18].
- ↑ Geografia wyborcza - Wybory samorządowe - Państwowa Komisja Wyborcza. wybory2006.pkw.gov.pl. [dostęp 2015-10-18].
- ↑ Wybory Samorządowe 2010 - Geografia wyborcza - Województwo mazowieckie - miasto st. Warszawa - dz. Ochota. wybory2010.pkw.gov.pl. [dostęp 2015-10-18].
- ↑ Wyborcza.pl. warszawa.wyborcza.pl. [dostęp 2015-10-18].
- ↑ Wybory samorządowe 2018, wybory2018.pkw.gov.pl [dostęp 2018-10-23] .
- ↑ a b Janusz Oleksiewicz. Ochota - bardzo dobry adres. „Stolica”. Nr 1 (1413) (5 stycznia 1975), s. 2-3. WWP RSW "Prasa Książka Ruch".
- ↑ Kronika wydarzeń w Warszawie 1 I–31 III 1980. „Kronika Warszawy”. 3(43). s. 198.
- ↑ Wykaz placówek oświatowych. [w:] Urząd Dzielnicy Ochota [on-line]. urzadochota.waw.pl. [dostęp 2020-06-07].
- ↑ Miejsca pamięci na terenie dzielnicy Ochota. Urząd Dzielnicy Ochota. [dostęp 2011-03-24]. (pol.).
- ↑ Dokąd na Ochocie – informator. W: Jarosław Zieliński: Ochotnicy na spacer. Warszawa: Veda, 2010, s. 108–112. ISBN 978-83-61932-22-2.
- ↑ Jarosław Osowski: Maharadża wyprzedził proboszcza. Nowy skwer na Ochocie. [w:] wyborcza.pl Warszawa [on-line]. Agora, 2012-05-31. [dostęp 2014-12-02]. [zarchiwizowane z tego adresu (2012-07-14)]. (pol.).
Linki zewnętrzne
- Urząd dzielnicy Ochota
- Ochota na Warszawikii
- Ochota, [w:] Słownik geograficzny Królestwa Polskiego, t. VII: Netrebka – Perepiat, Warszawa 1886, s. 366 .
Media użyte na tej stronie
Autor: Adrian Grycuk, Licencja: CC BY-SA 3.0 pl
Ratusz Urzędu Dzielnicy Ochota m.st. Warszawy przy ul. Grójeckiej 17a w Warszawie
Autor: Robert Parma, Licencja: CC BY-SA 3.0
Lindley Water Filters in Warsaw
Autor: Adrian Grycuk, Licencja: CC BY-SA 3.0 pl
Pomnik Lotnika w Warszawie
Autor: Adrian Grycuk, Licencja: CC BY-SA 3.0 pl
Kościół Niepokalanego Poczęcia Najświętszej Maryi Panny przy placu Narutowicza w Warszawie
Autor: Adrian Grycuk, Licencja: CC BY-SA 3.0 pl
Ulica Grójecka w Warszawie, widok ze skrzyżowania z ul. Bitwy Warszawskiej 1920 r. i ul. Banacha
Autor: Adrian Grycuk, Licencja: CC BY-SA 3.0 pl
Staw na Polu Mokotowskim w Warszawie
Autor: Adrian Grycuk, Licencja: CC BY-SA 3.0 pl
Biblioteka Narodowa w Warszawie
Autor: Panek, Licencja: CC BY-SA 3.0
Widok z Millenium Plazy w Warszawie.
Autor: Radek Kołakowski, Licencja: CC BY 4.0
Stacja Kolejowa Warszawa Ochota, zaprojektowana przez Aresniusza Romanowicza i Piotra Szymaniaka, zbudowana w 1962
Autor: Andrzej Błaszczak, Licencja: CC BY-SA 4.0
Ośrodek Kultury Muzułmańskiej w Warszawie
Autor: Wydział Fizyki Uniwersytetu Warszawskiego (FUWWiki), Licencja: CC BY 3.0
Budynek Wydziału Fizyki UW ul. Pasteura 5
Autor: Paweł W. Graliński, Licencja: CC BY-SA 3.0
projekt CENT I UW
Autor: Adrian Grycuk, Licencja: CC BY-SA 3.0 pl
Park im Zasława Malickiego w Warszawie
Autor: Hiuppo, Licencja: CC-BY-SA-3.0
Podział Ochoty na rejony wg MSI (Miejski System Informacji)