Operacja Husky

Operacja Husky
II wojna światowa, kampania włoska
Ilustracja
Amerykański czołg M4 Sherman po wylądowaniu na Red Beach 2, 10 lipca 1943 r.
Czas10 lipca–17 sierpnia 1943
MiejsceSycylia
TerytoriumWłochy
Przyczynapotrzeba zajęcia strategicznie położonej wyspy Sycylia przed główną inwazją na Włochy kontynentalne
Wynikzwycięstwo aliantów
Strony konfliktu
 III Rzesza
 Włochy
 Stany Zjednoczone
 Wielka Brytania
 Kanada
 Wolna Francja
Dowódcy
Albert Kesselring
Frido von Senger
Alfredo Guzzoni
Dwight Eisenhower
George S. Patton
Harold Alexander
Bernard Montgomery
Arthur Tedder
Siły
230 tys. Włochów
40 tys. Niemców
160 tys. żołnierzy
600 czołgów
1,8 tys. dział
Straty
10 tys. Niemców
132 tys. Włochów
22 tys. żołnierzy
Położenie na mapie Włoch
Mapa konturowa Włoch, na dole znajduje się punkt z opisem „miejsce bitwy”
Ziemia38°07′N 13°22′E/38,116667 13,366667

Operacja Husky – kryptonim inwazji na Sycylię, dokonanej przez wojska aliantów w czasie II wojny światowej.

Planowanie

Na początku 1943 roku najwyższe dowództwo aliantów zdało sobie sprawę, że nie zdoła już otworzyć „drugiego frontu” w tym roku, przeprowadzając inwazję na Francję. Postanowiono więc wykorzystać jednostki, które uczestniczyły w kampanii północnoafrykańskiej do wykonania inwazji na Sycylię. Celem strategicznym tej inwazji było pozbawienie państw Osi Sycylii jako bazy wypadowej dla lotnictwa i marynarki i tym samym otwarcie dla aliantów całego Morza Śródziemnego. Drugim celem było wciągnięcie do działań wojennych większej ilości sił włoskich, z nadzieją na ewentualne wyeliminowanie tego państwa z wojny. Sama inwazja na Sycylię miała też służyć jako próba generalna przed atakiem na same Włochy, choć to ostatnie nie było jeszcze uzgodnione, a Stany Zjednoczone były raczej przeciwko temu przedsięwzięciu, gdyż uważały, że może ono tylko opóźnić inwazję na Francję.

Dowódcą całej operacji został gen. Dwight Eisenhower, gen. Harold Alexander został dowódcą wojsk lądowych, które otrzymały nazwę 15 Grupy Armii i składały się z brytyjskiej 8 Armii pod dowództwem generała Montgomery’ego i amerykańskiej 7 Armii dowodzonej przez generała George'a Pattona. Siły obrońców pod dowództwem włoskiego generała Alfreda Guzzoniego składały się z 200-300 tys. żołnierzy włoskich i 30 tys. niemieckich.

Początek inwazji

Lądowania nastąpiły w bardzo niesprzyjających warunkach, przy silnym wietrze, który z jednej strony utrudnił operację desantową, ale równocześnie umożliwił zaskoczenie obrońców. Miejsce desantu wyznaczono w południowej i wschodniej części wyspy. Wojska brytyjskie stworzyły wschodnie skrzydło frontu, a amerykańskie jego zachodnią część. W ramach inwazji przeprowadzono też cztery operacje powietrznodesantowe w nocy z 9 na 10 lipca. Dwa zrzuty były amerykańskie, a dwa brytyjskie. Dla amerykańskiej 82 dywizji spadochronowej był to chrzest ogniowy. Silne wiatry sprawiły, że zrzut nie był udany. Zaledwie połowa żołnierzy trafiła na zaplanowane miejsca. Nie lepiej powiodło się Brytyjczykom. Zaledwie 12 ze 144 szybowców wylądowało we właściwych miejscach, a część nawet wodowała na morzu. Część spadochroniarzy zginęła jeszcze, zanim dotarła do miejsca zrzutu, część okrętów i statków biorących udział w inwazji otworzyła ogień w kierunku własnych samolotów, zestrzeliwując część z nich.

Desant morski, pomimo niesprzyjającej pogody, odniósł sukces, głównie dlatego że stacjonujący na wybrzeżu obrońcy byli źle wyposażeni i brakowało im środków transportu. Jeden z kontrataków wojsk Osi prawie zepchnął do morza atakujące oddziały amerykańskie, które jednak zostały uratowane w ostatniej chwili przez celny ostrzał okrętów osłaniających lądowanie.

Brytyjczycy zdobyli Syrakuzy praktycznie bez walki, jedynie Amerykanie natrafili na opór wroga, dokładnie w tych miejscach, które miały zająć oddziały spadochronowe. 11 lipca po silnych namowach Eisenhowera i dowódców wojsk spadochronowych Patton zgodził się na następny desant spadochroniarzy, tym razem w środku własnego frontu w celu jego wzmocnienia. Niestety, raz jeszcze wskutek złej komunikacji wewnętrznej, część okrętów otworzyła ogień do własnych samolotów, strącając 37 ze 144 biorących udział w ataku.

Przebieg kampanii

Największym problemem postawionym przed Pattonem i Montgomerym był fakt, iż nie istniały praktycznie żadne plany zajęcia wyspy. Już samo planowanie inwazji było zajęciem bardzo trudnym, a wybrany ostatecznie plan autorstwa Montgomery’ego był kompromisem politycznym ze strony Eisenhowera, który odrzucił znacznie lepszy plan Pattona, aby zaspokoić ambicje brytyjskich aliantów. Założono po prostu, że po lądowaniu obie armie będą się posuwały do przodu, wyzwalając rejony, które im zostały przydzielone. Aby uniknąć sporów pomiędzy Pattonem a Montgomerym ustalono nieprzekraczalne granice dla obu armii.

Początek inwazji był bardzo obiecujący, szybko zdobyto Vizzini na zachodzie i Augustę na wschodzie.

Wkrótce jednak wojska brytyjskie trafiły na silny opór wojsk Osi i Montgomery przekonał generała Alexandra do zmiany granic między armiami. Miało mu to pozwolić na szybsze przełamanie oporu wroga, ale z drugiej strony, zabranie Amerykanom ważnych dróg zaopatrzeniowych pozbawiało ich możliwości prowadzenia dalszej ofensywy.

Niezadowolony z takiego przebiegu spraw Patton postanowił zdobyć stolicę Sycylii, Palermo, choć nie przewidywały tego żadne uprzednie plany (według których „Monty” miał wyzwolić Messynę w ciągu kilku dni).

Patton wysłał silny zwiad w kierunku miasta Agrigento, wyzwalając je, i za zgodą Alexandra kontynuował atak w kierunku Palermo. Alexander wkrótce zmienił jednak zdanie i zakazał Pattonowi dalszego ataku, ten jednak, po otrzymaniu zmienionego rozkazu odpowiedział, iż informacja nie została zrozumiana z powodów zniekształceń transmisji i zanim Alexander przesłał rozkaz ponownie, wojska Pattona wkroczyły do Palermo.

Upadek Palermo zainspirował zamach stanu przeciwko Benito Mussoliniemu, który został odsunięty od władzy. I chociaż wyłączenie Włoch z wojny było jednym z celów ataku na Sycylię, ten zamach stanu całkowicie zaskoczył aliantów, którzy nie spodziewali się takiego przebiegu zdarzeń.

Pomimo upadku Palermo Brytyjczykom nadal nie udało się przełamać frontu nieprzyjaciela i Patton zmienił kierunek ataku, posuwając się północnym wybrzeżem w kierunku Messyny, która stała się jego nowym celem. Wojska osi, którymi dowodził teraz niemiecki generał Hans Hube, przygotowały silną linię obrony (tzw. linia Etny) dookoła Messyny, która miała umożliwić stopniowe wycofywanie i ewakuowanie sił włoskich i niemieckich. Patton rozpoczął swój atak na wysokości miasta Troina i po ciężkich walkach, przy pomocy desantu morskiego za linią frontu, udało mu się w końcu przełamać opór przeciwnika.

Wojska osi wygrały dość czasu, aby ewakuować większość swoich sił do Włoch. Elementy amerykańskiej 3 Dywizji Piechoty wkroczyły do Messyny kilka godzin po tym, jak wyspę opuściły ostatnie oddziały niemieckie.

Warto zauważyć, że według pierwotnego planu zaproponowanego przez Pattona, wojska amerykańskie miały wylądować niedaleko Messyny i ją zdobyć pierwszą, uniemożliwiając przy tym ucieczkę i ewakuację obrońców.

Konsekwencje inwazji

Straty po stronie sił Osi wyniosły 29 tys. żołnierzy zabitych i zaginionych oraz 140 tys. jeńców. Po zdobyciu przez Amerykanów lotniska pod Santo Pietro doszło do tzw. masakry w Biscari, w której amerykańscy żołnierze zamordowali 73 jeńców, tłumacząc się później, że zostali do tego zainspirowani płomiennymi przemówieniami Pattona. Straty sił amerykańskich wyniosły 2237 zabitych i zaginionych oraz 6544 rannych i jeńców. Brytyjczycy stracili 2721 zabitych i 10 122 rannych i jeńców. Niewątpliwą klęską aliantów był fakt, że obrońcom udało się ewakuować z wyspy ponad 100 tys. żołnierzy i ponad 10 tys. pojazdów różnego typu.

Inwazja miała też poważne konsekwencje na froncie wschodnim. Po rozpoczęciu operacji „Husky” Niemcy byli zmuszeni zakończyć bitwę na łuku kurskim, gdyż zdecydowali się wysłać część jednostek biorących w niej udział do Włoch.

„Husky” była największą operacją amfibijną II wojny światowej, pod względem liczby żołnierzy i długości frontu. W momencie lądowania przyćmiła ona nawet późniejszą operację Overlord. Strategiczne cele inwazji, jakimi było otwarcie Morza Śródziemnego i wyeliminowanie Włoch z wojny, zostały częściowo osiągnięte. Powodzenie operacji umożliwiło także następne posunięcie, jakim była inwazja na Włochy (operacja Baytown).

Galeria

Linki zewnętrzne

Media użyte na tej stronie

Flag of Germany (1935–1945).svg
National flag and merchant ensign of Germany from 1935 to 1945.
Flag of Italy (1861–1946).svg
Autor: F l a n k e r, Licencja: CC BY-SA 2.5
Łatwo można dodać ramkę naokoło tej grafiki
Flag of the United States (1912-1959).svg
US Flag with 48 stars. In use for 47 years from July 4, 1912, to July 3, 1959.
Battle icon active (rifles).svg
Autor: , Licencja: CC BY-SA 3.0
Abstract crossed rifles symbol on sunburst
Troops from 51st Highland Division unloading stores from tank landing craft on the opening day of the Allied invasion of Sicily, 10 July 1943. A17916.jpg
Troops from 51st Highland Division unloading stores from tank landing craft on the opening day of the Allied invasion of Sicily, 10 July 1943.
Just after dawn, men of the Highland Division up to their waists in water unloading stores on a landing beach on the opening day of the invasion of Sicily. Meanwhile beach roads are being prepared for heavy and light traffic. Several landing craft tank can be seen just of the beach (including LCT 622).
10 Luglio 1943 Sbarco in Sicilia degli Alleati a Licata Settore Joss Spiaggia di Mollarella e Poliscia.jpg
Autor: Santoliva, Licencja: CC BY-SA 4.0
10 Luglio 1943 Sbarco in Sicilia degli alleati a Licata settore Joss spiaggia di Mollarella e Poliscia
Flag of Free France (1940-1944).svg
Flag used by the Free French Forces during the Second World War.
Prigionieri 206a Divisione Costiera.JPG
Italian soldiers of the 206th Coastal Division, taken prisoner by British forces after the landing in Sicily. Typical of the second-rate equipment issued to the Coastal Divisions, they are wearing Adrian helmets, rather than the more modern M33 helmets.
SC180455t.jpg

Sicily Invasion.
Crew from the tank "Eternity" check their vehicle after landing at Red Beach 2, Sicily.

(10 Jul 43) Signal Corps Photo: MM-43-01-32 (Osborne)
The British Army in Sicily 1943 NA4614.jpg
The British Army in Sicily 1943
Men of the 6th Durham Light Infantry chat with an American paratrooper in Avola, 11 July 1943.
SC180476.jpg

During the Allied invasion of Sicily the Liberty ship Robert Rowan (K-40) explodes after being hit by a German Ju 88 bomber off of Gela, Sicily (Italy), on (11 July 1943).

Robert Rowan was built at the North Carolina Shipbuilding Company, Wilmington, North Carolina (USA). She was laid down on 3 March 1943, launched 6 April, and delivered to the Isthmain Steamship Company on 13 April. Her maiden voyage started on 14 May 1943 at Hampton Roads, Virginia (USA) to Oran (Algeria) as part of convoy UGS-8A. She was sent on to Gela, Sicily (Italy) to support the invasion of Sicily ("Operation Husky"). She arrived at Gela 11 July 1943 with a cargo of ammunition and 334 soldiers of the 18th Infantry. She also carried 14 U.S. Navy personnel, 32 U.S. Navy armed guards, and 41 crewmen. Just before 14:00 hrs German Junkers Ju 88 bombers appeared overhead and attacked the ships in the bay. During the attack the Rowan was hit by three 500 kg bombs. One bomb passed through the ship, but the other two exploded in the holds. Because of the nature of the cargo the ship was abandoned without any attempt to put the fire out. All 421 men on board safely evacuated the ship and were picked up by PT boats and transferred to nearby destroyers. Within twenty minutes the fire reached her munitions with a tremendous explosion tearing the ship in half. The burning ship came to rest on an even keel and burned for two days. The destroyer USS McLanahan (DD-615) tried to sink the ship because the fires lit up the area during the night, but this failed as the water was too shallow. The hulk lay in the waters off Gela until 1948 when it was sold and scrapped.
Loyal Edmonton Regiment soldiers entering Modica Sicily July 1943.jpg
Troops of The Loyal Edmonton Regiment entered Modica marching in a relaxed manner, but rifles are close to hand and bayonets are fixed, ready for sudden action.
Italy relief location map.jpg
Autor: Eric Gaba (Sting - fr:Sting) and NordNordWest, Licencja: CC BY-SA 3.0
Blank physical map of Italy including the 08-2009 modification of the boundary between Emilia-Romagna and Marche regions, for geo-location purpose.
Flag of Canada (1921–1957).svg
The Canadian Red Ensign used between 1921 and 1957.

This image has compared for accuracy (mainly colors) using an image from World Statesmen. The only change is making the maple leaves green from red. This image has compared for accuracy (mainly colors) using an image from World Statesmen. The most recent version of this image has changed the harp into one with a female figure; see [http://flagspot.net/flags/ca-1921.html FOTW