Order Imperium Brytyjskiego

Order Imperium Brytyjskiego
Order of the British Empire
Awers
Awers i rewers V klasy cywilnej od 1936
Awers
(c) Auckland Museum, CC BY 4.0

Awers IV klasy wojskowej do 1935
Awers
(c) Auckland Museum, CC BY 4.0

Awers III klasy wojskowej od 1936
Rewers
(c) Auckland Museum, CC BY 4.0

Rewers
Gwiazda
(c) Auckland Museum, CC BY 4.0

Gwiazda II klasy
Gwiazda
Gwiazda I klasy (haftowana na płaszczu orderu)
Baretka
Baretka cywilna od 1936
Baretka
Baretka wojskowa od 1936
Baretka
Baretka cywilna do 1935
Baretka
Baretka wojskowa do 1935
Ustanowiono4 czerwca 1917
DewizaFOR GOD AND THE EMPIRE
(DLA BOGA I IMPERIUM)
PowyżejI klasy: GCVO
PoniżejV klasy: CGC
PowiązaneBEM

Order Imperium Brytyjskiego (pełna nazwa ang.: The Most Excellent Order of the British Empire, pol. Wielce Wspaniały Order Imperium Brytyjskiego[1], daw. Order Wielce Wspaniały Cesarstwa Brytańskiego[2]) – brytyjski order ustanowiony 4 czerwca 1917 przez Jerzego V.

Order jest przyznawany za działanie we wszystkich dziedzinach życia publicznego – otrzymało go także wielu sportowców, aktorów i muzyków.

Motto orderu brzmi: FOR GOD AND THE EMPIRE (pol. DLA BOGA I IMPERIUM).

Klasy orderu

Order dzieli się na dwie kategorie – cywilną i wojskową, a każda z nich na pięć klas:

  • I klasa: Rycerz lub Dama Krzyża Wielkiego (Knight/Dame Grand Cross – GBE),
  • II klasa: Rycerz lub Dama Komandor (Knight/Dame Commander – KBE lub DBE)
  • III klasa: Komandor (Commander – CBE),
  • IV klasa: Oficer (Officer – OBE),
  • V klasa: Kawaler (Member – MBE),

z dodatkowo afiliowanym do orderu Medalem Imperium Brytyjskiego[1].

Osoby odznaczone mają prawo do używania skrótu odpowiedniej klasy orderu po nazwisku (GBE, KBE / DBE, CBE, OBE lub MBE). Osoby odznaczone orderem dwóch najwyższych klas mają prawo do tytułu szlacheckiego i używania słów "Sir" lub "Dame" (Dama)[1] przed imieniem i nazwiskiem (tytułów tych używa się zawsze z imieniem i nazwiskiem lub z samym imieniem, nigdy z samym nazwiskiem odznaczonej osoby) – pod warunkiem że są obywatelami kraju, w którym brytyjski monarcha jest uznawany za głowę państwa.

Kolejność starszeństwa

W kolejności starszeństwa brytyjskich odznaczeń państwowych poszczególne klasy są wymieszane z innymi klasami różnych orderów w kolejności[3]:
...

  • Krzyż Wielki Orderu Wiktoriańskiego
  • Krzyż Wielki Orderu Imperium Brytyjskiego
  • Order Towarzyszy Honoru
  • Rycerz/Dama Komandor Orderu Łaźni
  • Rycerz/Dama Komandor Orderu św. Michała i św. Jerzego
  • Rycerz/Dama Komandor Orderu Wiktoriańskiego
  • Rycerz/Dama Komandor Orderu Imperium Brytyjskiego
  • Komandor Orderu Łaźni
  • Komandor Orderu św. Michała i św. Jerzego
  • Komandor Orderu Wiktoriańskiego
  • Komandor Orderu Imperium Brytyjskiego
  • Order Wybitnej Służby
  • Oficer Orderu Wiktoriańskiego
  • Oficer Orderu Imperium Brytyjskiego
  • Kawaler Orderu Wiktoriańskiego
  • Kawaler Orderu Imperium Brytyjskiego
  • Krzyż Dzielności Znamienitej

...

Odznaczeni

Spośród Polaków uhonorowani tym odznaczeniem zostali m.in. Ignacy Jan Paderewski, Jerzy Limon, Władysław Bobiński, Zbigniew Pełczyński, Jan Leśniak, Mieczysław "Rygor" Słowikowski, Krystyna Skarbek oraz Jerzy Szmajdziński[4].

Przypisy

  1. a b c Imperium Brytyjskiego, Wielce Wspaniały Order, [w:] Encyklopedia PWN [online] [dostęp 2019-10-29].
  2. Wiesław Bończa-Tomaszewski: Kodeks orderowy. Przepisy obowiązujące posiadaczy orderów, odznaczeń, medali i odznak, Warszawa 1939, s. 540
  3. Part 13: Instructions for the Wearing of the Insignia of Orders, Decorations and Medals (ang.). W: Army Dress Regulations (All Ranks) [on-line]. Ministry of Defence. PS12(A) January 2017. s. 30 (Part 13 Sect 5 - 1 ). [dostęp 2019-10-29].
  4. Honorary knighthoods awarded 1997–2006 (ang.). parlament.uk. s. 10. [dostęp 30 września 2015].

Linki zewnętrzne

Media użyte na tej stronie

Order BritEmp (civil) rib.PNG
Baretka Orderu Imperium Brytyjskiego (cywilnego; od 1936).
Medal, order (AM 2012.13.1-8).jpg
(c) Auckland Museum, CC BY 4.0
Knight Commander of the Most Honourable Order of the British Empire- Neck Badge on ribbon awarded to Donald Petrie Simson in 1939 enamel and silver cross; ring suspension; with ribbon obverse- light blue enamel cross with gold centre showing King George V and Queen Mary, red band around this with FOR GOD AND THE EMPIRE reverse- Royal Cypher ribbon- maroon with white edges
Commons-logo.svg
The Wikimedia Commons logo, SVG version.
Medal, order (AM 2001.25.423-1).jpg
(c) Auckland Museum, CC BY 4.0
The Most Excellent Order of the British Empire - Commander (Mil) - CBE - neck badge Awarded to Air Vice Marshal (AVM) Charles M Gibbs, CB CBE, RNZAF RAF metal and enamel cross shaped medal; 64mm wide; ring suspension; with ribbon obverse- pale blue enamelled cross with crimson ring with motto FOR GOD AND COUNTRY with George V and Queen Mary reverse- Royal Cypher ribbon- grosgrain ribbon; 44mm wide; crimson with white striped edges and white stripe down centre
Medal, order (AM 2012.13.2-1).jpg
(c) Auckland Museum, CC BY 4.0
Knight Commander of the Most Honourable Order of the British Empire- Breast Star Awarded to Donald Petrie Simson in 1939 an eight-pointed silver star with four large points and four smaller points, it bears a crimson ring with the motto of the Order inscribed. Within the ring are busts of George V and Mary of Teck are shown
The Order of the White Eagle.png
Autor: Jakubkaja, Licencja: CC BY 3.0
Order Orła Białego – szkic
Medal, order (AM 609796-1).jpg
(c) Auckland Museum, CC BY 4.0
Officer of the Order of the British Empire (Military) medal (OBE) silver gilt cross patonce with crown above; Britannia to right; legend- F0R GOD AND EMPIRE; reverse- crown and royal cipher G.R.I. markings- hallmarks verso on lower arm of cross ribbon- purple - red - purple ribbon (first type) .2 box- oblong box with hinged lid; dark maroon leather covering with initials "O.B.E." in gilt lettering on lid; cream silk lining inside lid with printed label- (crown) - GARRARD and CO. LTD - By special Appointment - TO HIS MAJESTY THE KING - 24, ALBEMARLE ST. LONDON - and - DALHOUSIE SQ. CALCUTTA
Information icon4.svg
An i icon for templates and the like
GBE star.jpg
Autor: Nicholas Jackson, Licencja: CC BY-SA 3.0
Star of a Knight or Dame Grand Cross of the Most Excellent Order of the British Empire.
UK OBE 1917 military BAR.svg
Baretka Orderu Imperium Brytyjskiego (wojskowego; 1917-1935).
UK OBE 1917 civil BAR.svg
Baretka Orderu Imperium Brytyjskiego (cywilnego; 1917-1935).