Ordnungspolizei

Proporczyk dowódcy Ordnungspolizei
Flaga Ordnungspolizei
(c) Bundesarchiv, Bild 146-1985-054-07 / Hoffmann, Herbert / CC-BY-SA 3.0
Szef Ordnungspolizei, SS-Oberstgruppenführer i Generaloberst policji Kurt Daluege w mundurze generała policji
(c) Bundesarchiv, Bild 121-1395 / CC-BY-SA 3.0
(c) Bundesarchiv, Bild 121-0286 / CC-BY-SA 3.0
Gmach Najwyższej Izby Kontroli, w latach 1939–1945 warszawska siedziba Orpo

Ordnungspolizei (w skrócie OrPo, pol. Policja Porządkowa) – formacja istniejąca w III Rzeszy w latach 1936–1945, podporządkowana bezpośrednio Heinrichowi Himmlerowi, zwierzchnikowi policji w Niemczech (niem. Chef der Deutschen Polizei). Na czele OrPo stał komendant główny (niem. Chef der Ordnungspolizei), zaś centralą OrPo był Główny Urząd Policji Porządkowej (niem. Hauptamt Ordungspolizei).

Szefem Ordnungspolizei był do 31 sierpnia 1943 SS-Oberstgruppenführer i Generaloberst policji Kurt Daluege, następnie do 8 maja 1945 SS-Obergruppenführer i generał policji Alfred Wünnenberg.

Obok OrPo drugim filarem narodowo-socjalistycznej struktury policyjnej była Policja Bezpieczeństwa (niem. Sicherheitspolizei, Sipo), składająca się z policji kryminalnej (niem. Kriminalpolizei, Kripo) i policji politycznej (niem. Gestapo) wraz ze Służbą Bezpieczeństwa (niem. Sicherheitsdienst, SD). 27 września 1939 z połączonych Sipo i SD utworzono RSHA (pol. Główny Urząd Bezpieczeństwa Rzeszy).

Stopnie

Stopnie generalskie

Nazwa stopniaOdpowiednik w SSNaramiennikInsygnia
1936-42
Insygnia
1942-45
Chef der Deutschen PolizeiReichsführer-SSHH-SS-Reichsfuhrer-Shoulder Strap.jpgReichsfuehrer-SS collar.jpgReichsfuehrer-SS collar.jpg
Generaloberst der PolizeiSS-OberstgruppenführerGeneraloberst der Polizei shoulderboard.gifGenObst d. Polizei Kragenspiegel 1942-45.gif
General der PolizeiObergruppenführerGeneral der Polizei shoulderboard.gifGen d. Polizei Kragenspiegel 1942-45.gif
Generalleutnant der PolizeiGruppenführerGeneralleutnant der Polizei Shoulderboard.gifGenLeut d. Polizei Kragenspiegel 1942-45.gif
Generalmajor der PolizeiBrigadeführerGeneralmajor der Polizei shoulderboard.gifGenMaj d. Polizei Kragenspiegel1942-45.gif

Stopnie oficerskie

Nazwa stopniaOdpowiednik w SSNaramiennik
Oberst der PolizeiStandartenführerOberst der Polizei shoulderboard.gif
Oberstleutnant der PolizeiObersturmbannführerOberstleutnant der Polizei shoulderboard.gif
Major der PolizeiSturmbannführerMajor der Polizei shoulderboard.gif
Hauptmann der PolizeiHauptsturmführerHauptmann der Polizei shoulderboard.gif
Oberleutnant der PolizeiObersturmführerOberleutnant der Polizei schoulderboard.gif
Leutnant der PolizeiUntersturmführer
Leutnant Epaulette.jpg

Stopnie podoficerskie

Nazwa stopniaTłumaczenieOdpowiednik w SSNaramiennik
MeisterMistrzSturmscharführer7
HauptwachtmeisterSzef-wachmistrzHauptscharführer6
Revier-oberwachtmeister
(Schupo)
Bezirks-oberwachtmeister
(Gendarmerie)
Zugwachtmeister
(Kasernierte Polizei)
Starszy wachmistrz dzielnicowy

Starszy wachmistrz rejonowy

Wachmistrz-plutonowy
Oberscharführer5
OberwachtmeisterStarszy wachmistrzScharführer4
WachtmeisterWachmistrzUnterscharführer3
RottmeisterMistrz drużynowyRottenführer
UnterwachtmeisterMłodszy wachmistrzSturmmann
AnwärterKandydatMann


Formacje podległe

W skład Policji Porządkowej OrPo w III Rzeszy, jak i w Generalnym Gubernatorstwie wchodziły:

  • Schutzpolizei (Schupo, Policja Prewencyjna dosł. Policja Ochronna) w miastach powyżej 5000 mieszkańców i Kasernierte Polizei zwarte skoszarowane jednostki policyjne (bataliony i pułki policyjne por. Pułk Policji Krakau). Zwarte oddziały Schupo były używane także poza macierzystymi garnizonami, w tym na obszarze tyłowym frontu (m.i. z Einsatzgruppen) i w krajach okupowanych przez III Rzeszę, w tym na ziemiach polskich[1].
  • Gendarmerie (Żandarmeria) w mniejszych miejscowościach – policja ochronna w mniejszych miejscowościach,
  • Bahnschutzpolizei (Policja Kolejowa) – straż kolejowa,
  • Feuerschutzpolizei (Policja Przeciwpożarowa) – zawodowa straż pożarna,
  • Funkschutz (Straż Radiowa) – ochrona obiektów nadawczych,
  • Luftschutzpolizei (Policja Przeciwlotnicza) – obrona przeciwlotnicza,
  • Postschutz (Straż Pocztowa) – ochrona urzędów pocztowych, a także linii telegraficznych i telefonicznych,
  • Technische Nothilfe (Wsparcie Techniczne) – zwarte oddziały inżynieryjno-saperskie,
  • Verkehrspolizei (Policja Drogowa) – policja drogowa,
  • Verwaltungspolizei (Policja Administracyjna) – odpowiadała za postępowania administracyjne,
  • Wasserschutzpolizei (Policja Wodna) – policja rzeczna,
  • Werkschutzpolizei (Policja Zakładowa) – straż w zakładach pracy.

Poza terenem Rzeszy w skład Policji Porządkowej wchodziły jeszcze inne struktury o charakterze policyjnym:

Bibliografia

  • Christopher R. Browning, Jürgen Peter Krause: Ganz normale Männer. 3. Aufl., Rowohlt, Hamburg 1999. ​ISBN 3-499-60800-6​.
  • Hans Buchheim: SS und Polizei im NS-Staat. Staatspolitische Schriftenreihe 13 (Sammlung über Recht des Nationalsozialismus), Studiengesellschaft für Zeitprobleme, Duisdorf bei Bonn, 1964. ASIN B0000BGX84
  • Wolfgang Curilla: Die deutsche Ordnungspolizei und der Holocaust im Baltikum und in Weißrußland 1941–1944. 2. Aufl., Schöningh, Paderborn 2006. ​ISBN 3-506-71787-1​.
  • Friedrich Wilhelm: Die Polizei im NS-Staat. Die Geschichte ihrer Organisation im Überblick. 2. Aufl., Schöningh, Paderborn 1999. ​ISBN 3-506-77513-8​.
  • Mała encyklopedia wojskowa. R-Ż. Wyd. 1. Warszawa: Wydawnictwo Ministerstwa Obrony Narodowej, 1971.
  1. Mała encyklopedia 1971 ↓, s. 130.

Media użyte na tej stronie

Gen d. Polizei Kragenspiegel 1942-45.gif
Autor: , Licencja: CC BY-SA 3.0
Collar tab, General of Polizei, 1942-45
Leutnant Epaulette.jpg
Rang insignia of the German Wehrmacht, here shoulder strap “Lieutenant” Heer.
HH-SS-Reichsfuhrer-Shoulder Strap.jpg
Autor: Marcus Wendel, Licencja: CC BY-SA 3.0
Rang insignia shoulder strap, here “Reichsführer-SS” (today comparable to NATO OF-10) until 1945.
General der Polizei shoulderboard.gif
Autor: , Licencja: CC BY 3.0
Rang insignia, here epaulet of the General (Three-star rank OF-8) of the police until 1945
Reichsfuehrer-SS collar.jpg
Autor: Marcus Wendel - http://www.axishistory.com, Licencja: CC BY-SA 3.0
Rank insignia of the SS, here collar patches to „Reichsführer-SS“ until 1945.
Abteilungsleiter der OrPo.svg
Abteilungsleiter der Ordnungspolizei, Kommunaler Polizeidirektor, Deutsches Reich
Bundesarchiv Bild 121-1395, Alfred Wünnenberg.jpg
(c) Bundesarchiv, Bild 121-1395 / CC-BY-SA 3.0
Dla celów dokumentacyjnych Niemieckie Archiwum Federalne często zachowywało oryginalny opis fotografii, który może być błędny, tendencyjny, przestarzały bądź politycznie skrajny. Info non-talk.svg
Eichenlaubträger

Generalmajor Wünnenberg

Berlin, 15.5.42
WSS Offiziere.jpg
Rang insignia of the Waffen-SS until 1945 – shoulder straps
8 Untersturmführer (OF1b), weapon colour medow green to SS-Mountain troops
9 Obersturmführer (OF1a), weapon colour light blue to SS-Supply logistics, field postal
10 Hauptsturmführer (OF2), weapon colour bright blue to SS-Administration
11 Sturmbannführer (OF3), weapon colour white to SS-Infantry troops
12 Obersturmbannführer (OF4), weapon colour cornflower blue to SS-Medical service
13 Standartenführer und Oberführer (OF-5), weapon colour kupferbraun to SS-Reconnaissance.
Bundesarchiv Bild 121-0286, Warschau, Stabsgebäude der Kdo. der Schutzpolizei.jpg
(c) Bundesarchiv, Bild 121-0286 / CC-BY-SA 3.0
Dla celów dokumentacyjnych Niemieckie Archiwum Federalne często zachowywało oryginalny opis fotografii, który może być błędny, tendencyjny, przestarzały bądź politycznie skrajny. Info non-talk.svg
Kdo. d. Sch. Pol. Warschau, Stabsgebäude des Kdo. d. Sch. P. Warschau, Nov. 1939
Generalmajor der Polizei shoulderboard.gif
Autor: , Licencja: CC BY 3.0
Rang insignia shoulderboard, Generalmajor of the police until 1945
Ordnungspolizei flag.svg
Flag of the Nazi Ordnungspolizei (Orpo) "Order Police", the name for the uniformed regular German police force in existence during the period of Nazi Germany 1936–1945. Based on image at [1] and the [Image:Ordnungspolizei_Flag.jpg] on wikipedia
Oberstleutnant der Polizei shoulderboard.gif
Autor: , Licencja: CC BY 3.0
Rang insignia shoulderboard, Oberstleutnant (lieutentant colonel rank OF-4) of the police until 1945
Generalleutnant der Polizei Shoulderboard.gif
Autor: , Licencja: CC BY 3.0
Rang insignia shoulderboard, Generalleutnant (Two-star rank OF-7) of the police until 1945
Major der Polizei shoulderboard.gif
Autor: , Licencja: CC BY 3.0
Rang insignia shoulderboard, Major (rank OF-3) of the police until 1945
GenObst d. Polizei Kragenspiegel 1942-45.gif
Autor: , Licencja: CC BY-SA 3.0
Collar tab, Colonel-general of Polizei, 1942-45
Hauptmann der Polizei shoulderboard.gif
Autor:

Hauptmann Epaulette.jpg

, Licencja: CC BY-SA 4.0
Rang insignia shoulderboard, Hauptmann (OF-2) of the police until 1945
GenMaj d. Polizei Kragenspiegel1942-45.gif
Autor: , Licencja: CC BY-SA 3.0
Collar tab, Major-general of Polizei, 1942-45
Bundesarchiv Bild 146-1985-054-07, Kurt Daluege.jpg
(c) Bundesarchiv, Bild 146-1985-054-07 / Hoffmann, Herbert / CC-BY-SA 3.0
GenLeut d. Polizei Kragenspiegel 1942-45.gif
Autor: , Licencja: CC BY-SA 3.0
Collar tab, Lieutenant-general of Polizei, 1942-45
Generaloberst der Polizei shoulderboard.gif
Autor: , Licencja: CC BY 3.0
Rang insignia shoulderboard, Generaloberst (Three-star rank OF-9) of the police until 1945
Oberleutnant der Polizei schoulderboard.gif
Autor:

Heer_Rank_Insig_from_War_Dept_Handbook.jpg

, Licencja: CC BY-SA 4.0
Rang insignia shoulderboard, Oberleutnant (OF-1a) of the police until 1945
Oberst der Polizei shoulderboard.gif
Autor: , Licencja: CC BY 3.0
Rang insignia shoulderboard, Oberst (colonel rank OF-5) of the police until 1945
Police ranks EN-NCOs until 1945.jpg
Rang insignias of the Third Reich until 1945, here shoulder straps of the regular police – enlisted ranks and NCOs

without picture: Police-Aspirant

  1. Police-Unterwachtmeister
  2. Rottwachtmeister
  3. Police-Wachtmeister
  4. Police-Oberwachtmeister respective Junker (Officer aspirant)
  5. Revier-Oberwachtmeister, District´s-Oberwachtmeister and Platoon-Oberwachtmeister
  6. Police-Hauptwachtmeister and/or Oberjunker (Officer aspirant)
  7. Police-Meister
without picture: Police-Obermeister (1star, silver), Police-Inspector (2 stars, silver), Police-Oberinspector (2 stars, golden).