Osiedle Borsiga
Zabudowa przy ul. Głowackiego | |
Państwo | |
---|---|
Miejscowość | |
Adres | ul. Stefana Okrzei |
Typ budynku | |
Położenie na mapie Polski (c) Karte: NordNordWest, Lizenz: Creative Commons by-sa-3.0 de | |
![]() |
Osiedle Borsiga, Kolonia robotnicza Borsigwerk[1] (niem: Siedlung Borsigwerk, śl: Bozywerk) – osiedle robotnicze (należące do grupy śląskich osiedli patronackich) dla pracowników Kombinatu górniczo-hutniczego, należącego do niemieckiego fabrykanta, Augusta Borsiga. Wybudowane zostało w latach 1863–1871, pomiędzy doliną Bytomki a trasą łączącą Bytom z Zabrzem, na południe od pobliskich kopalni Hedwigswünsch („Życzenie Jadwigi”) i Ludwigsglück („Szczęście Ludwika”) i uruchomionej w 1863 roku huty. Obecnie jest częścią dzisiejszej dzielnicy Biskupice w Zabrzu.
Opis
Równocześnie z podobnymi do siebie domami robotniczymi i pomieszczeniami gospodarskimi w postaci komórek i piwnic, powstała także szkoła, domy dla nauczycieli, park, sala gimnastyczna oraz kaplica ewangelicka i cmentarz, który mieści się przy południowych granicach osiedla. W późniejszych latach dobudowane zostały dwa przedszkola, jedno dla dzieci robotników i jedno dla dzieci pracowników zarządu oraz wyższych rangą inżynierów.
Na ówczesne czasy standard wszystkich mieszkań był bardzo wysoki. Liczyły one średnio 55 metrów kwadratowych, posiadały pomieszczenia kuchni i maksymalnie nawet 3 izby, na zewnątrz mieszkania – na klatce schodowej znajdowały się ubikacje i dostęp do bieżącej wody. Na zabudowania osiedla składało się ponad 50 dwupiętrowych domów, wykonanych tradycyjnie z czerwonej cegły familoków. Kształt osiedla wyznaczony był przez geometryczny układ zabudowań i ulic, zaprojektowany w sposób symetryczny i harmonijny.
Północna część osiedla, powyżej ul. Okrzei, charakteryzowała się lepszym standardem i inną formą, gdyż przeznaczona była dla pracowników wyższego szczebla. W północnej i środkowej części osiedla znajdują się zabytkowe, prawie stuletnie aleje kasztanowców.
Obecnie osiedle należy do najbardziej unikatowych założeń patronackich na Górnym Śląsku.
Zobacz też
Przypisy
- ↑ Osiedle robotnicze „Borsigwerk” w Zabrzu. [dostęp 2015-11-15]. [zarchiwizowane z tego adresu (2015-11-17)].
Bibliografia
- Tomasz Wagner: Zabrze. Nieznane oblicza śląskiej architektury. T. 1. Katowice: Śląskie Centrum Dziedzictwa Kulturowego, 2003, s. 29-31. ISBN 83-85871-37-3.
Linki zewnętrzne
- Borsigwerk, [w:] Słownik geograficzny Królestwa Polskiego, t. I: Aa – Dereneczna, Warszawa 1880, s. 323 .
Media użyte na tej stronie
(c) Karte: NordNordWest, Lizenz: Creative Commons by-sa-3.0 de
Location map of Poland
Autor: SANtosito, Licencja: CC BY-SA 4.0
Location map of en:Silesian Voivodeship with counties (powiats) and municipalities (gminas). Geographic limits of the map:
- N: 51.1617 N
- S: 49.2956 N
- W: 17.8872 E
- E: 20.0559 E
(c) Emenefix at pl.wikipedia, CC BY-SA 3.0
Ulica Głowackiego na terenie osiedla Borgisa w Zabrzu
Autor: Nieznany , Licencja: CC BY-SA 4.0
interior of the evengelical chapel on borsig settlement in Zabrze, Poland
Autor: Pan weterynarz, Licencja: CC BY-SA 4.0
Schematyczna mapa Zabrza z zaznaczeniem dzielnic, osiedli, głównych ulic oraz linii kolejowych.