Pęd (botanika)

Pędy sosny zwyczajnej Pinus sylvestris z pąkami na szczycie. Liście (igły) zebrane są po dwa w krótkopędzie, z kolei krótkopędy siedzą na długopędzie.

Pęd – część rośliny składająca się z łodygi, liści, pączków, kwiatów i owoców. Często termin pęd jest nieprawidłowo utożsamiany z pojęciem łodyga.

Typowy pęd to nadziemna część rośliny złożona z łodygi, będącej osią pędu, oraz osadzonych na niej organów bocznych – liści. Liście osadzone są na łodydze w regularnych odstępach. Miejsca, z których wyrastają, są często węźlasto zgrubiałe (np. u traw) i nazywają się węzłami. Dzielą one łodygę na odcinki – międzywęźla. W fazie rozmnażania rośliny pęd wytwarza również kwiaty i owoce.

Typologia

Wyróżnia się pędy nadziemne oraz pędy podziemne. Ze względu na sposób i tempo wzrostu wyróżnić można dwa rodzaje pędów:

Pędy podziemne

Rola pędu podziemnego:

  • pozwala przetrwać roślinie niekorzystne warunki
  • magazynuje substancje odżywcze
  • służą do rozmnażania

Rodzaje pędów podziemnych:

  • bulwy (np. ziemniaki)
  • kłącza (np. tataraku)
  • cebula (np. tulipan)
  • rozłogi nadziemne (np. poziomki) i podziemne (np. wierzbownicy)

Pędy nadziemne

Rolą pędu nadziemnego jest:

  • odżywianie przez fotosyntezę
  • rozmnażanie

W skład pędu nadziemnego wchodzą:

Typy rozgałęzień pędów

Wyróżnia się następujące podstawowe typy rozgałęzień pędów[1]:

  • rozgałęzienia typu monopodialnego – pędy o silnie rosnącej osi głównej i słabiej rosnących odgałęzieniach dalszych rzędów,
  • rozgałęzienia typu dichotomicznego – pędy rozwidlające się w wyniku podziału pąka szczytowego,
  • rozgałęzienia typu sympodialnego – pędy, których prowadzenie przejmują kolejne odgałęzienia boczne.

Zobacz też

  • fitomer

Przypisy

  1. Alicja Szweykowska, Jerzy Szweykowski: Botanika Morfologia. Wyd. t. 1. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 2006, s. 167-170. ISBN 83-01-10951-3.

Media użyte na tej stronie

Pinus sylvestris stożki wzrostu 611.jpg
Autor: Pleple2000, Licencja: CC-BY-SA-3.0
Pinus sylvestris stożki wzrostu sosny zwyczajnej