Pałac Alexandrów w Samotworze
![]() | |
Pałac Alexandrów w Samotworze (2010) | |
Państwo | |
---|---|
Miejscowość | |
Typ budynku | |
Architekt | |
Inwestor | Gottlob von Saurma |
Rozpoczęcie budowy | 1776 |
Ukończenie budowy | 1781 |
Pierwszy właściciel | Gottlob Albrecht von Saurma-Zülzendorf |
Kolejni właściciele | Zedlitz-Trützschler von Falkenstein, Julius von Richthofen, Manfred von Richthofen, Jesdinscy |
Położenie na mapie Polski (c) Karte: NordNordWest, Lizenz: Creative Commons by-sa-3.0 de | |
![]() |
Pałac Alexandrów w Samotworze – pałac we wsi Samotwór (gm. Kąty Wrocławskie, pow. wrocławski, woj. dolnośląskie). Zlokalizowany jest przy zachodniej granicy Wrocławia, w centrum Dolnośląskiego Parku Krajobrazowego Doliny Bystrzycy.
Historia
Za datę narodzin pałacu można uznać rok 1776, kiedy Freiherr Gottlob von Saurma nabył mienie w miejscowości Romberg (obecnie Samotwór) położonej około 16 kilometrów na zachód od Wrocławia. Na zakupionym terenie, na jednym ze wzniesień znajdujących się przy rzece Bystrzycy, zlecił wybudowanie pałacu. Prace budowlane zostały przeprowadzone na podstawie projektu oraz pod nadzorem znanego architekta Carla Gottharda Langhansa (m.in. architekta Bramy Brandenburskiej w Berlinie) i trwały wraz z wystawnym wykończeniem wnętrz (warsztat wrocławskiego rzeźbiarza i sztukatora Johanna Petera Echtlera) do roku 1781.
W 1846 roku kolejny właściciel pałacu – graf Zedlitz-Trützschler von Falkenstein – sprzedał go Juliusowi Freiherr von Richthofenowi. W rodzinie von Richthofen pałac Romberg pozostawał przez trzy pokolenia, aż do roku 1920 r. Manfred von Richthofen „Czerwony Baron” spędzał w pałacu wiele swojego wolnego czasu. W latach 1919/1920 obiekt został przebudowany przez wrocławskiego architekta Ericha Graua. Do 1945 roku pałac był własnością rodziny Jesdinskich. Po II wojnie światowej stał się zaś częścią Wrocławskiej Akademii Rolniczej.
W roku 1995 pałac wystawiono na sprzedaż i rok później został zakupiony przez osobę prywatną. Przez następne 11 lat stał pusty, bez dokonania żadnych prac remontowych. W 2007 roku pałac został nabyty przez polsko-niemieckie małżeństwo Aleksandrę i Alexandra Watin, którzy podjęli się zadania przekształcenia go w obiekt hotelarsko-gastronomiczno-konferencyjny przy jednoczesnym zachowaniu jego zabytkowego charakteru.
Architektura
Budynek klasycystyczny, wzniesiony na planie prostokąta, murowany z cegły i otynkowany, dwutraktowy, trzykondygnacyjny, przekryty dachem mansardowym z lukarnami, kryty częściowo dachówką, częściowo papą.
Główna elewacja zwrócona jest na południowy wschód w stronę folwarku. Na osiach dłuższych elewacji znajdują się płytkie, trójosiowe portyki ryzalitowi o czterech kolumnach wgłębionych podtrzymujących belkowanie i fronton z kartuszami herbowymi hrabiego Karla Moritza von Zedlitz-Trützschler od frontu, a od ogrodu Gottloba Albrechta von Saürma. Całość ogólnej kompozycji architektonicznej nawiązuje do wzorów palladiańskich i angielskich. Między oknami pierwszego i drugiego piętra w elewacji frontowej znajdują się prostokątne płyciny z laurowymi festonami i panopliami.
Nad głównym wejściem znajduje się stiukowa dekoracja w postaci głowy lwa, wyżej natomiast półkoliste nadświetlne. Wejściem w elewacji ogrodowej ozdabia stiukowa supraporta ze scenami mitologicznymi, przedstawiającymi czyny Herkulesa. We wnętrzu, w północnej części budynku zachował się owalny salon jońskimi kolumnami dźwigającymi belkowanie i płaską kopułę. Jego ściany zdobi bogata klasycystyczna sztukateria przypuszczalnie autorstwa Hansa Petera Echtlera z Wrocławia. Medaliony i supraporty ukazują personifikacje m.in.: Siły, Wierności, Męstwa, Zdrowia, Pokoju oraz sceny symboliczne.
W salonie zachował się także neoklasycystyczny kominek z 1919 r. oraz XVIII-wieczna podłoga, mozaika drewniana. W pozostałych pomieszczeniach znajdują się sklepienia z fasetami ze stiukowymi rozetami.
Po północno-zachodniej stronie pałacu rozciąga się park w stylu angielskim o powierzchni ok. 3 ha, założony pod koniec XVIII w., ale również ze znacznie starszym drzewostanem.
Bibliografia
- Friedhelm Grundmann, Carl Gotthard Langhans, Lebensbild und Architektenführer, Bergstadtverlag
- Jerzy Krzysztof Kos, Carl Gotthard Langhans, Architekt z Kamiennej Góry
- Samotwór
Linki zewnętrzne
Media użyte na tej stronie
(c) Karte: NordNordWest, Lizenz: Creative Commons by-sa-3.0 de
Location map of Poland
Autor: SANtosito, Licencja: CC BY-SA 4.0
Location map of [[:en:Lower Silesian Voivodeship]Lower Silesian Voivodeship]], Poland. Geographic limits of the map:
- N: 51.9134 N
- S: 49.9809 N
- W: 14.7603 E
- E: 17.9091 E
Blue Shield - the Distinctive emblem for the Protection of Cultural Property. The distinctive emblem is a protective symbol used during armed conflicts. Its use is restricted under international law.
Autor: Margorzata, Licencja: CC BY-SA 3.0 pl
Bogate zdobienia w Sali Owalnej pałacu w Samotworze.
Autor: Margorzata, Licencja: CC BY-SA 3.0 pl
Pałac w Samotworze.
Autor: Margorzata, Licencja: CC BY-SA 3.0 pl
Pałac w Samotworze. Herb von Saurma od ogrodu
Autor: Margorzata, Licencja: CC BY-SA 3.0 pl
Pałac w Samotworze.
Autor: Marko62, Licencja: CC BY-SA 3.0 pl
Samotwór, pałac, 1776-1781
Wappen derer von Saurma-Ruppersdorf