Pałeczki

Chopstick.JPG
Pałeczki
Mandaryński:筷子 kuàizi
Kantoński:筷子 faai3dzi2
Japoński:hashi
Koreański:젓가락 jeokkarak
Wietnamski:đũa
Tajski:ตะเกียบ takiap
Indonezyjski:sumpit
Malajski:sepit
Filipiński:ipit-ipit

Pałeczki – para pałeczek wykonanych zwykle z: drewna, bambusu, plastiku, metalu, czasem zdobione, używane w niektórych krajach Dalekiego Wschodu jako sztućce. Są to najpopularniejsze sztućce na świecie – używają ich ponad dwa miliardy ludzi.

Rodzaje

Pałeczki różnią się następującymi cechami:

  • bardzo długie pałeczki, ok. 30-40-centymetrowe, używane są do przygotowywania posiłków: gotowania, smażenia, a także do nakładania potraw gościom przez obsługę. W Japonii nazywają się saibashi. Krótsze używane są jako sztućce do jedzenia potraw, ale również mogą być używane do gotowania;
  • wytwarzane są z różnych materiałów, m.in. z: bambusa, porcelany, ceramiki, plastiku, drewna, kości, metalu, żadów (nefrytu, jadeitu) czy kości słoniowej;
    • bambusowe i drewniane pałeczki są tanie, wygodne w użyciu, nie przewodzą ciepła. Dzięki matowej powierzchni jedzenie się z nich nie wyślizguje. Jednorazowe pałeczki, które podaje się w większości azjatyckich restauracji oraz te do gotowania są wykonywane z drewna lub bambusa i nie są lakierowane. Te jednorazowe są jak jeden nacięty kawałek drewna – każdy sam musi je rozdzielić do końca. W Japonii nazywane są waribashi;
    • plastikowe pałeczki są tanie, lecz nie nadają się do gotowania z powodu wysokiej temperatury, która może je zniszczyć oraz wywołać toksyczną reakcję chemiczną, cmogą być dekorowane;
    • metalowe są droższe od pozostałych pałeczek. Używane są głównie w Korei. Zapewniają mniejszy komfort w porównaniu z drewnianymi, z powodu swej śliskiej powierzchni;
    • pałeczki wykonane z innych materiałów, np. ze złota, srebra, kości słoniowej, żadów, są towarami luksusowymi.

Sposób używania pałeczek

  1. Jedną pałeczkę opiera się na łuku pomiędzy kciukiem a palcem wskazującym. Podtrzymuje ją palec serdeczny.
  2. Drugą pałeczkę umieszcza się ponad pierwszą, równolegle do niej, przy czym palec wskazujący pełni rolę prowadzącego.
  3. Górna pałeczka jest pałeczką ruchomą i tylko nią się porusza.

Błędy w używaniu pałeczek

Istnieje wiele błędów i nietaktów, które można popełnić, jedząc pałeczkami. W języku japońskim większość z nich ma swoją nazwę[1][2]. Zasady mogą się nieco różnić w kuchni chińskiej, japońskiej i innych krajów Dalekiego Wschodu. Najczęstsze błędy w japońskim savoir-vivrze to (słownictwo w języku japońskim):

  • tsuki-bashi – nabijanie jedzenia na pałeczkę
  • neburi-bashi – oblizywanie pałeczek
  • hotoke-bashi – wbijanie pałeczek w miseczkę ryżu (oznacza to ofiarowanie jedzenia przodkom)
  • utsushi-bashi – podawanie jedzenia innym osobom za pomocą pałeczek (w Chinach można to robić tylko pomiędzy bliskimi osobami, a w Korei w ogóle nie jest to uważane za nietakt[1])
  • kaki-bashi – trzymanie miski przy ustach i wyjadanie pałeczkami resztek dania (ale w Chinach jest to uważane za całkowicie normalne[3])
  • saguri-bashi – mieszanie zupy pałeczkami
  • choku-bashi – nakładanie jedzenia ze wspólnej miski własnymi pałeczkami, zamiast pałeczkami do podawania jedzenia
  • mochi-bashi – trzymanie miseczki i pałeczek w jednej ręce
  • namida-bashi – trzymanie kawałka potrawy w taki sposób, że ścieka z niej sos
  • mayoi-bashi – machanie pałeczkami nad daniem podczas zastanawiania się, co wybrać.

Ponadto pałeczki należy kłaść częścią stykającą się z jedzeniem na specjalnej podstawce – hashioki. Niestosowanie się do powyższych zaleceń może narazić kogoś na śmieszność lub nawet być poczytane za nietakt.

Galeria

Zobacz też

Przypisy

  1. a b Iromegane: Don’t Leave Your Chopsticks Stuck In the Rice – Japanese Table Manners. 29 kwietnia 2011. (ang.).
  2. Uroda i Zdrowie: Jak jeść pałeczkami – instrukcja i ciekawostki. 19 lipca 2011. [dostęp 2013-02-08]. [zarchiwizowane z tego adresu (24 listopada 2013)].
  3. ChinaDaily: Tips on How to use Chinese Chopsticks. 6 listopada 2012. [dostęp 2013-02-08]. [zarchiwizowane z tego adresu (3 lipca 2013)]. (ang.).

Media użyte na tej stronie

Sake bomb foamy single.jpg
Autor: Marcelo Teson, Licencja: CC BY 2.0
Sake bomb using chopsticks
SAKE BOMB
Deep frying pan (8150591328).jpg
Autor: Paul Keller, Licencja: CC BY 2.0
Tonki is a restaurant that specializes in Tonkatsu (breaded pork). The menu consitsts of two different types of Tonkatsu: Hire-katsu (fillet cutlets: all lean meat) and Rohsu-katsu (Loin cutlets: some fat meat). Both are absolutely delicious
Chopstick.JPG
Autor: unknown, Licencja: CC-BY-SA-3.0
Okinawa soba samples by keepon in Okinawa.jpg
Autor: keepon z Okinawa, Licencja: CC BY 2.0
沖縄そばの食品サンプル(沖縄