Parafia św. Michała Archanioła w Brodowych Łąkach
![]() kościół parafialny | |
Państwo | |
---|---|
Siedziba | |
Adres | Brodowe Łąki 36 |
Data powołania | 1864 |
Wyznanie | |
Kościół | |
Diecezja | |
Dekanat | |
Kościół | św. Michała Archanioła |
Proboszcz | ks. Jerzy Ciak |
Wezwanie | św. Michała Archanioła |
Wspomnienie liturgiczne | 29 września |
Położenie na mapie Polski (c) Karte: NordNordWest, Lizenz: Creative Commons by-sa-3.0 de | |
![]() |
Parafia pw. Świętego Michała Archanioła w Brodowych Łąkach – parafia rzymskokatolicka należąca do dekanatu Chorzele, diecezji łomżyńskiej, metropolii białostockiej.
Historia
Erygowana w 1864 przez biskupa płockiego Wincentego Teofila Popiela. Objęła wsie: Kopaczyska, Zawady, Błędowo, Guzowatka, Ostrówek, Brodowe Łąki i Wola Błędowska[1]. Parafia jest prowadzona przez księży diecezjalnych[2].
Papież Jan Paweł II bullą Totus Tuus Poloniae Populus z 25 marca 1992 przeniósł parafię Brodowe Łąki w dekanacie przasnyskim i diecezji płockiej do dekanatu chorzelskiego w diecezji łomżyńskiej[2][3].
W parafii są trzy odpusty: 29 września na św. Michała Archanioła – patrona parafii (odpust przekłada się na najbliższą niedzielę), 6 sierpnia na Przemienienie Pańskie oraz 14 lutego na św. Walentego[1].
Kościół jest wpisany do rejestru zabytków[4].
Zabudowania parafialne
Kościół
Drewniany kościół pw. św. Michała Archanioła w Brodowych Łąkach został zbudowany w 1884[2]. W czasie I wojny światowej kościół został częściowo zniszczony. Zginęły niektóre utensylia, zniszczono organy, a plebania i zabudowania kościelne zostały spalone[5]. Kościół był remontowany etapami: w latach 1995–2000, 2006–2009 i 2013–2016[1]. Kościół jest wpisany do rejestru zabytków (nr rej. A-625 z 29 września 1998)[4].
Dzwonnica
Zbudowana w 1884, podobnie jak kościół. Stoi przy północno-zachodnim narożniku ogrodzenia cmentarza przykościelnego. Jest dwukondygnacyjna, wolnostojąca, drewniana na podmurówce, oszalowana deskami. Pokrywa ją czterospadowy dach. Na wschodniej ścianie jednoskrzydłowe drzwi obite drewnianymi listwami. Kondygnacje oddziela daszek. W drugiej kondygnacji ściany przeprute proskokątnymi otworami. Na zwieńczeniu dzwonnicy umieszczono metalowy krzyż[6].
Dzwonnica jest wpisana do rejestru zabytków (nr rej. A-984 z 22 września 2010)[4].
Cmentarz grzebalny
Założony w II połowie XIX wieku, znajduje się na granicy wsi Brodowe Łąki, ok. 450 m od kościoła. Ma kształt regularnego czworoboku, a aleje wyznaczono w kształcie krzyża łacińskiego[7].
Plebania
Została zbudowana w 1914. Jest drewniana w konstrukcji ścian sumikowo-łętkowa, szalowana deskami, z krokwiowo-jętkową więźbą dachową. Plebania została zbudowana na planie prostokąta z gankiem na poprzecznej osi, ma dwutraktowy układ. Od południa i północy do budynku przylegają ganki, od zachodu sień. Budynek jest szerokofrontowy, partretowy, podpiwniczony, na podwalinie dębowej i fundamencie z kamienia polnego. Elewacja jest pięcioosiowa, szalowana deskami: do okien pionowo, powyżej poziomo. Ganek stoi na sześciu słupach, jest szalowany do wysokości okien, przykryty dwuspadowym dachem z szalowanym szczytem. Facjata oszalowana jest pionowo, między oknami poziomo. Szczyt trójkątny, łamany, szalowany prosto i na zakład, z jętką i stolcem. Ganek od północy jest wsparty na czterech słupach, na wysokości pionowego szalowania ogrodzony tralkami. Pokrywa go dwuspadowy dach z dekoracyjnym szczytem. W plebanii zamontowano dwustrzydłowe trójdzielne okna (w części parterowej z okiennicami), a facjatach dwuskrzydłowe czterodzielne. Kubatura budynku to 900 m³, powierzchnia użytkowa – 150 m²[8].
Inne
Na terenie cmentarza przykościelnego stoi figura Matki Bożej z Niepokalanym Sercem z 1958. Jest identyczna jak figura z 1955 w Jednorożcu stojąca obok kościoła parafialnego[9].
Zwyczaje
To jedyna parafia w Polsce, w których zachował się zwyczaj lepienia woskowych wot i obnoszenia ich wokół ołtarza w dniu odpustu parafialnego w Przemienienie Pańskie[10]. Wota składano w intencji zdrowia i powodzenia w gospodarstwie. Na dziedzińcu kościelnym stawiano stragan, na którym można było wybrać woskowe figurki zgodnie z intencją (np. proszący o szczęście w hodowli bydła wybierał przedstawienie krowy). Przeważały figurki koni, krów, owiec oraz kur i kogutów. Brastewnemu (kościelnemu), który pilnował wotów, zostawiano drobną pieniężną ofiarę[11]. Gdy zabrakło brastewnych, stół ze świecami i wotami przeniesiono do prezbiterium kościoła. Wierni samodzielnie wybierają wota z koszyka, zostawiają ofiarę, a następnie z wotami i zapaloną świecą obchodzą ołtarz. Powinno się to robić trzy razy (tak było dawniej), współcześnie jednak częściej obchodzi się ołtarz raz[10].
W 1958 Jacek Olędzki udokumentował zwyczaj w czarno-białym filmie Ofiara[10]. W 2021 etnografowie Małgorzata Jaszczołt i Mariusz Raniszewski z Państwowego Muzeum Etnograficznego nakręcili film Ofiara wotywna. O potrzebie cudu w Brodowych Łąkach. Oba filmy zostały pokazane w Brodowych Łąkach 6 sierpnia 2022[12].
Od 2019 kultywowaniem zwyczaju zajmuje się Kurpiowskie Bractwo Bartne. Dzień przed odpustem organizowane są warsztaty lepienia woskowych wot. Od 2021 współorganizatorem warsztatów jest Fundacja Splot Pamięci z Ostrołęki[10].
Duchowieństwo
Lista proboszczów
Księża pochodzący z parafii
- ks. Jan Stanisław Pieńkosz[15]
Przypisy
- ↑ a b c Kościół pw. św. Michała Archanioła w Brodowych Łąkach wraz z dzwonnicą | Mazowiecki Szlak Tradycji, www.mazowieckiszlaktradycji.com [dostęp 2022-08-17] .
- ↑ a b c d Brodowe Łąki – Parafia pw. św. Michała Archanioła, diecezja.lomza.pl [dostęp 2021-02-11] (pol.).
- ↑ Maria Weronika Kmoch, Na skraju Kurpiowszczyzny. Parafia pw. św. Floriana w Jednorożcu, Jednorożec: Stowarzyszenie „Przyjaciele Ziemi Jednorożeckiej”, 2020, ISBN 978-83-927409-7-1, OCLC 1225226389 [dostęp 2022-07-21] .
- ↑ a b c Rejestr zabytków nieruchomych – województwo mazowieckie, Narodowy Instytut Dziedzictwa, 30 września 2021 [dostęp 2019-02-27] .
- ↑ Tadeusz Świecki , Franciszek Wybult , Mazowsze Płockie w czasach wojny światowej i powstania państwa polskiego, Toruń: Czcionkami Drukarni Toruńskiej, 1933 [dostęp 2022-08-18] .
- ↑ Dzwonnica, zabytek.pl [dostęp 2022-08-18] (pol.).
- ↑ Cmentarz rzymskokatolicki, zabytek.pl [dostęp 2022-08-18] (pol.).
- ↑ Plebania, zabytek.pl [dostęp 2022-08-18] (pol.).
- ↑ Maria Weronika Kmoch, Na skraju Kurpiowszczyzny. Parafia pw. św. Floriana w Jednorożcu, Jednorożec: Stowarzyszenie "Przyjaciele Ziemi Jednorożeckiej", 2020, ISBN 978-83-927409-7-1, OCLC 1225226389 [dostęp 2022-08-02] .
- ↑ a b c d Maria Weronika Kmoch, MAŁA OJCZYZNA: woskowe figurki wotywne [dostęp 2022-08-16] .
- ↑ Jacek Olędzki, Wota woskowe ze wsi Brodowe Łąki i Krzynowłoga Wielka, „Konteksty. Polska Sztuka Ludowa”, 14 (1), 1960, s. 3–22 [dostęp 2022-08-16] .
- ↑ Przemienienie Pańskie w Brodowych Łąkach, www.eostroleka.pl [dostęp 2022-08-16] .
- ↑ Zmarł ks. Stanisław Drozd, wieloletni proboszcz parafii Brodowe Łąki, www.eostroleka.pl [dostęp 2022-08-17] (pol.).
- ↑ Zmarł ks. Tadeusz Zalewski, były proboszcz parafii Brodowe Łąki, gm. Baranowo, Tygodnik Ostrołęcki, 12 listopada 2019 [dostęp 2022-08-17] (pol.).
- ↑ Kapłani – aktualnie, sanktuariummalyplock.pl [dostęp 2022-08-17] .
Media użyte na tej stronie
(c) Karte: NordNordWest, Lizenz: Creative Commons by-sa-3.0 de
Location map of Poland
Autor: SANtosito, Licencja: CC BY-SA 4.0
Location map of Masovian Voivodeship. Geographic limits of the map:
- N: 53.55N
- S: 50.95 N
- W: 19.15 E
- E: 23.25 E
Japanese map symbol "Church". U+26EA
Autor: Maria Weronika Kmoch, Licencja: CC BY-SA 4.0
Figura Matki Bożej (1958) w Brodowych Łąkach, powiat ostrołęcki
Autor:
Mapa gminy Baranowo, Polska
Autor: Maria Weronika Kmoch, Licencja: CC BY-SA 4.0
Wota woskowe i świece w kościele w Brodowych Łąkach, powiat ostrołęcki
Autor: Maria Weronika Kmoch, Licencja: CC BY-SA 4.0
Zapalenie świecy przed obejściem ołtarza w dniu odpustu parafialnego na Przemienienie Pańskie w kościele w Brodowych Łąkach, powiat ostrołęcki
Autor: Maria Weronika Kmoch, Licencja: CC BY-SA 4.0
Wybór wot do modlitwy w postaci obejścia ołtarza w dniu odpustu parafialnego na Przemienienie Pańskie w kościele w Brodowych Łąkach, powiat ostrołęcki
Autor:
Mapa powiatu ostrołęckiego, Polska
Autor: Maria Weronika Kmoch, Licencja: CC BY-SA 4.0
Obejście ołtarza ze świecami i wotami woskowymi w dniu odpustu parafialnego na Przemienienie Pańskie w kościele w Brodowych Łąkach, powiat ostrołęcki
Autor: Maria Weronika Kmoch, Licencja: CC BY-SA 4.0
Warsztaty lepienia woskowych wot w Brodowych Łąkach w przeddzień odpustu parafialnego na Przemienienie Pańskie. Warsztaty zorganizowało Kurpiowskie Bractwo Bartne i Fundacja Splot Pamięci
Autor: Maria Weronika Kmoch, Licencja: CC BY-SA 4.0
Woskowe wota wykonane podczas warsztatów w Brodowych Łąkach w przeddzień odpustu parafialnego na Przemienienie Pańskie. Formy tradycyjne: koń, noga, serce
Autor: PanSG, Licencja: CC BY-SA 4.0
Kościół pw. św. Michała Archanioła w Brodowych Łąkach