Partie polityczne Liechtensteinu
LiechtensteinTen artykuł jest częścią serii: Ustrój i polityka Liechtensteinu Ustrój polityczny Konstytucja Władza ustawodawcza Monarcha Władza wykonawcza Władza sądownicza Kontrola państwowa Samorząd terytorialny Partie polityczne Wybory Polityka zagraniczna Wikiprojekt Polityka |
Partie polityczne Liechtensteinu – ugrupowania polityczne funkcjonujące w liechtensteińskim[1] systemie wielopartyjnym.
Od lat w system polityczny Liechtensteinu zdominowany był przez dwie, założone w okresie międzywojennym, partie: Postępową Partię Obywatelską i Unię Patriotyczną[2], które przez lata jako jedyne dostawały się do Landtagu. Dopiero w połowie lat 80. XX wieku do pewnego znaczenia doszła tutejsza partia proekologiczna Wolna Lista[3], która złamała ten duopol dostając się do parlamentu w 1986 roku[4].
Landtag
W aktualnej kadencji Landtagu (2021-2025) wśród deputowanych, znaleźli się przedstawiciele czterech z pięciu partii, które startowały w wyborach w 2021 roku.
Partia polityczna | Lider | Ideologia | Liczba deputowanych | |||
---|---|---|---|---|---|---|
![]() | Postępowa Partia Obywatelska Fortschrittliche Bürgerpartei | Marcus Vogt | narodowy konserwatyzm, chrześcijańska demokracja, liberalizm gospodarczy, monarchizm, eurosceptycyzm | |||
![]() | Unia Patriotyczna Vaterländische Union | Günther Fritz | liberalny konserwatyzm, chrześcijańska demokracja, liberalizm gospodarczy | |||
![]() | Wolna Lista Freie Liste | Pepo Frick | zielona polityka, socjaldemokracja | |||
![]() | Demokraci Liechtenstein Demokraten pro Liechtenstein | Thomas Rehak | eurosceptycyzm, prawicowy populizm |
Partie poza parlamentem
Partia polityczna | Lider | Ideologia | |||
---|---|---|---|---|---|
![]() | Niezależni Die Unabhängigen | Harry Quaderer | eurosceptycyzm, prawicowy populizm |
Nieistniejące partie polityczne
- Chrześcijańsko-Społeczna Partia Ludowa (niem. Christlich-Soziale Volkspartei, VP) – najstarsza partia polityczna w Liechtensteinie, powstała w roku 1918, sprawowała władzę w latach 1922-1928. Członkowie partii byli zamieszani w Sparkasseaffäre, która doprowadziła do zmniejszenia poparcia dla Partii Ludowej, wskutek czego partia w 1930 nie dostała się do Landtagu. W 1936 roku partia połączyła się z Liechtensteińską Służbą Ojczyźnie w 1936 roku, tworząc Unię Patriotyczną[5].
- Liechtensteińska Służba Ojczyźnie (niem. Liechtensteiner Hiematdienst, LHD) – trzecia powstała w Liechtensteinie partia polityczne, założona w 1933 roku. Nie wzięła udziału w żadnych wyborach, ponieważ mimo zupełnie różnych poglądów połączyła się z Partią Ludową w 1936r. Liechtensteińska Służba Ojczyźnie głosiła poglądy antysemickie i proniemieckie, przyjmując wzorce faszystowskie.
- Ruch Narodowoniemiecki w Liechtensteinie (niem. Volksdeutsche Bewegung in Liechtenstein, VDBL) – partia nazistowska, która powstała na bazie dawnych struktur LHD. Powstała w 1938 roku i została zlikwidowana po zakończeniu II wojny światowej. Partia startowała w jednych wyborach, ale nie wprowadziła żadnego deputowanego do Landtagu[6].
- Partia Pracowników Najemnych i Drobnych Rolników (niem. Partei der Unselbständig Erwerbenden und Kleinbauern, UEK) – pierwsza powojenna partia Liechtensteinu, została założona w 1953 roku, z powodu braku reprezentacji klasy robotniczej w Landtagu. W wyborach w lutym w 1953 roku, UEK zdobyła 6,1% głosów i nie weszła do parlamentu. W ponownych wyborach w październiku 1953 roku partia nie wzięła już udziału i została rozwiązana[7].
- Ponadpartyjna Lista Liechtenstein (niem. Überparteiliche Liste Liechtenstein, ÜLL) – partia polityczna założona w 1987 roku. W wyborach w 1989 roku zdobyła zaledwie 3,1% głosów i rok po tych wyborach, w 1990 roku została zlikwidowana[8].
- Partia Chrześcijańsko-Społeczna (niem. Christlich-Soziale Partei, CSP) – partia została założona w 1962 roku. Miała być alternatywą dla dwóch dominujących od lat partii. W wyborach w 1962 roku zdobyła aż 10,1% głosów, ale nie znalazła się w parlamencie, bo wówczas próg wyborczy wynosił aż 18%. CSP startowała jeszcze w trzech kolejnych elekcjach, zdobywając zdecydowanie gorsze wyniki. To właśnie dzięki Partii Chrześcijańsko-Społecznej zmieniono próg wyborczy do 8%, co pozwoliło w latach 90. wejść Wolnej Liście do Landtagu[9].
Przypisy
- ↑ Przymiotnik od Liechtenstein
- ↑ Tłumaczona czasem nieprawidłowo jako „Unia Ojczyźniana”
- ↑ Liechtenstein. Partie polityczne, [w:] Encyklopedia PWN [online] [dostęp 2020-03-03] .
- ↑ Wyniki wyborów do Landstagu w 1989 na stronie Unii Międzyparlamentarnej
- ↑ Christlich-soziale Volkspartei (VP)
- ↑ Volksdeutsche Bewegung in Liechtenstein (VDBL)
- ↑ Parteienlandschaft nach 1945
- ↑ Wyniki wyborów do Landstagu w 1989 na stronie Unii Międzyparlamentarnej
- ↑ Wyniki wyborów do Landstagu w 1974 na stronie Unii Międzyparlamentarnej
Bibliografia
- Parties and Elections in Europe: Liechtenstein (ang.)
- Historia partii politycznych Liechtensteinu do 1945 i po 1945 na Liechtensteinische Staatskunde (niem.).
- Encyklopedia.com – Liechtenstein (ang.)
- Strona landtagswahlen.li – wyniki wyborów parlamentarnych od 2001 roku (niem.).
Linki zewnętrzne
- Strona internetowa Postępowej Partii Obywatelskiej
- Strona internetowa Unii Patriotycznej
- Strona internetowa Wolnej Listy
- Strona internetowa Niezależnych
Media użyte na tej stronie
Flag of Liechtenstein
Logo of The Independents, a political party in Liechtenstein
Freie liste logotype
Coat of arms of Liechtenstein
Logo of Democrats for Liechtenstein, a political party