Piłka nożna kobiet w Polsce
Ten artykuł wymaga modyfikacji na podstawie najświeższych informacji. |
Piłka nożna kobiet – zespołowa dyscyplina sportu. W Polsce piłkarskie, kobiece drużyny klubowe rywalizują w Ekstralidze, I lidze (2 grupy), II lidze (4 grupy), III lidze (17 grup), IV lidze (wyłącznie województwa Mazowieckie i Małopolskie) oraz w Pucharze Polski. Uczestniczy w nich 235 drużyn zrzeszonych w 211 klubach[1].
Historia
Na ziemiach polskich kobiety zaczęły uprawiać piłkę nożną już na początku XX wieku. Gra miała wówczas charakter wyłącznie towarzyski i nieoficjalny. Najczęściej były to mecze, rzadziej turnieje, jednak nie miały one charakteru zorganizowanych rozgrywek. We wrześniu 1921 roku utworzono w Poznaniu pierwszy w historii kobiecy zespół piłkarski stanowiący jedną z sekcji Towarzystwa Sportowego Unja Poznań. Z uwagi na braku konkurencji zespół w 1922 r. rozwiązano[2].
Reaktywacja kobiecej piłki nożnej nastąpiła w latach 50. Latem 1957 r. powstała pierwsza w powojennej Polsce kobieca drużyna piłki nożnej. Utworzono ją przy katowickim klubie Kolejarz[3]. W dniu 1 września 1957 r. w Katowicach odbył się pierwszy mecz pomiędzy drużynami Kolejarza Katowice i Kolejarza Szczecin. Katowiczanki wygrały 1:0[4]. Pojedynek anonsowany był jako pierwszy w historii Polski. W kolejnych latach organizowano mecze towarzyskie lub pokazowe. Duża trudnością była mała liczba drużyn. W roku 1971 zorganizowano w Szczecinie mecz o Puchar Polskiej Żeglugi Morskiej, w którym reprezentacja Szczecina pokonała reprezentację Gdańska 5:0. W tym samym roku z okazji Dnia Kobiet tygodnik „Prometej” zorganizował w Rzeszowie turniej, na który zaproszono zespoły reprezentujące Kraków, Lublin, Rzeszów oraz „Express Wieczorny”. Do wzięcia udziału w kolejnej edycji turnieju w 1972 roku zaproszono mistrza Słowacji Duklę Prešov. Turnieje okazały się być przez kilka najbliższych lat najważniejszą imprezą piłkarstwa kobiecego w Polsce.
W roku 1971 w Gdyni z inicjatywy Romana Bieszke powstał TKKF Checz. W tym samym roku w Szczecinie powstał klub TKKF Mors. Trzy lata później w Sosnowcu z inicjatywy redaktora Jana Zielińskiego i działacza OZPN-u Maurycego Wieczorka powstała sekcja piłki nożnej kobiet przy drużynie Czarnych. Opiekunami sekcji piłkarskiej kobiet zostali: Irena Półtorak i Tadeusz Maślak. Pionierami tej kobiecej piłki nożnej były również: Korona Kraków, Garbarnia Kraków, Karolinki Jaworzyna Śląska, Walter Radom, Irena Wrocław, Telpod Kraków oraz Polam Warszawa.
W 1975 roku odbyły się pierwsze nieoficjalne Mistrzostwa Polski kobiet. Zwyciężyła wówczas drużyna Checz Gdynia. Gdynianki zwyciężały także w kolejnych edycjach mistrzostw w latach: 1976, 1978 i 1979. Rok 1979 okazał się przełomowy dla rozwoju piłkarstwa kobiecego w Polsce. Podczas konferencji Głównego Komitetu Kultury Fizycznej i Sportu postanowiono utworzyć Komisję do Spraw Piłki Nożnej Kobiet, a także, począwszy od jesieni, organizować Mistrzostwa Polski. Triumfatorkami pierwszej edycji (tj. sezonu 1979/1980) zostały Czarne Sosnowiec, które pięć lat później wywalczyły również premierowy Puchar Polski.
27 czerwca 1981 roku swoje pierwsze oficjalne spotkanie międzypaństwowe rozegrała żeńska reprezentacja narodowa. Polki uległy w Katanii Włoszkom 0:3. W dniu 12 lipca 1984 Biało-czerwone zadebiutowały przed własną publicznością. W meczu z Czechosłowacją, rozegranym w Piotrkowie Trybunalskim, Polki przegrały 1:4 (1:3). Jedyna bramka była jednocześnie historyczną, pierwszą zdobytą w oficjalnym spotkaniu. Podczas meczu turnieju w Bernie, który rozgrywany był 1 października 2001 r., ówczesne mistrzynie Polski AZS Wrocław pokonały Hapoel Tel Awiw 7:0 (4:0). Był to debiut w nowo utworzonym Pucharze Europy. Trzy lata później akademiczki awansowały do II rundy rozgrywek.
Rozgrywki krajowe
Najbardziej utytułowanym klubem są Czarni Sosnowiec. Zespół z Sosnowca trzynastokrotnie wywalczył Mistrzostwo Polski, trzynastokrotnie Puchar Polski, a ośmiokrotnie zdobył tzw. podwójną koronę.
Sezon | Mistrz | Wicemistrz | Puchar Polski |
---|---|---|---|
1979/80 | Czarni Sosnowiec | Checz Gdynia | – |
1980/81 | Czarni Sosnowiec | Pafawag Wrocław | – |
1981/82 | Pafawag Wrocław | Iskra Szczecin | – |
1982/83 | Pafawag Wrocław | Czarni Sosnowiec | – |
1983/84 | Czarni Sosnowiec | Pafawag Wrocław | – |
1984/85 | Czarni Sosnowiec | Pafawag Wrocław | Czarni Sosnowiec |
1985/86 | Czarni Sosnowiec | Pafawag Wrocław | Pafawag Wrocław |
1986/87 | Czarni Sosnowiec | Pafawag Wrocław | Czarni Sosnowiec |
1987/88 | Zagłębianka Dąbrowa Górn. | Pafawag Wrocław | Pafawag Wrocław |
1988/89 | Czarni Sosnowiec | Zagłębianka Dąbrowa Górn. | Czarni Sosnowiec |
1989/90 | Zagłębianka Dąbrowa Górn. | Pafawag Wrocław | Zagłębianka Dąbrowa Górn. |
1990/91 | Czarni Sosnowiec | Zagłębianka Dąbrowa Górn. | Stilon Gorzów Wlkp. |
1991/92 | Stilon Gorzów Wlkp. | Czarni Sosnowiec | Stilon Gorzów Wlkp. |
1992/93 | Piastunki Gliwice | Stilon Gorzów Wlkp. | Stilon Gorzów Wlkp. |
1993/94 | Piastunki Gliwice | Stilon Gorzów Wlkp. | Sparta Złotów |
1994/95 | Stilon Gorzów Wlkp. | Czarni Sosnowiec | Czarni Sosnowiec |
1995/96 | Stilon Gorzów Wlkp. | Czarni Sosnowiec | Czarni Sosnowiec |
1996/97 | Czarni Sosnowiec | Stilon Gorzów Wlkp. | Czarni Sosnowiec |
1997/98 | Czarni Sosnowiec | Podgórze Kraków | Czarni Sosnowiec |
1998/99 | Czarni Sosnowiec | Podgórze Kraków | Czarni Sosnowiec |
1999/00 | Czarni Sosnowiec | AZS Wrocław | Czarni Sosnowiec |
2000/01 | AZS Wrocław | Czarni Sosnowiec | Czarni Sosnowiec |
2001/02 | AZS Wrocław | Czarni Sosnowiec | Czarni Sosnowiec |
2002/03 | AZS Wrocław | Medyk Konin | AZS Wrocław |
2003/04 | AZS Wrocław | Medyk Konin | AZS Wrocław |
2004/05 | AZS Wrocław | Czarni Sosnowiec | Medyk Konin |
2005/06 | AZS Wrocław | Medyk Konin | Medyk Konin |
2006/07 | AZS Wrocław | Gol Częstochowa | AZS Wrocław |
2007/08 | AZS Wrocław | Medyk Konin | Medyk Konin |
2008/09 | Unia Racibórz | AZS Wrocław | AZS Wrocław |
2009/10 | Unia Racibórz | Medyk Konin | Unia Racibórz |
2010/11 | Unia Racibórz | Medyk Konin | Unia Racibórz |
2011/12 | Unia Racibórz | Medyk Konin | Unia Racibórz |
2012/13 | Unia Racibórz | Medyk Konin | Medyk Konin |
2013/14 | Medyk Konin | Górnik Łęczna | Medyk Konin |
2014/15 | Medyk Konin | Zagłębie Lubin | Medyk Konin |
2015/16 | Medyk Konin | Górnik Łęczna | Medyk Konin |
2016/17 | Medyk Konin | Górnik Łęczna | Medyk Konin |
2017/18 | Górnik Łęczna | Czarni Sosnowiec | Górnik Łęczna |
2018/19 | Górnik Łęczna | Medyk Konin | Medyk Konin |
2019/20 | Górnik Łęczna | Medyk Konin | Górnik Łęczna |
2020/21 | Czarni Sosnowiec | UKS SMS Łódź | Czarni Sosnowiec |
2021/22 | UKS SMS Łódź | Czarni Sosnowiec |
Puchar Europy
W Pucharze Europy, AZS-owi Wrocław dwukrotnie udało się zakwalifikować do drugiej rundy rozgrywek. W tej fazie rywalizuje 16 najlepszych drużyn Europy.
I Edycja (2001)
- 1 października (Berno)
AZS Wrocław –
Hapoel Tel Awiw 7:0 (4:0)
- 3 października (Berno)
AZS Wrocław –
FC Bern Berno 1:3 (0:1)
- 5 października (Berno)
AZS Wrocław –
Arsenal F.C. 1:2 (1:0)
II Edycja (2002)
- 25 września (Wrocław)
AZS Wrocław –
HJK Helsinki 0:2 (0:1)
- 27 września (Wrocław)
AZS Wrocław –
FC Sursee 0:1 (0:0)
- 29 września (Oleśnica)
AZS Wrocław –
Bangor City Girls 6:3 (3:2)
III Edycja (2003)
- 21 sierpnia (Drøbak)
AZS Wrocław –
Kolbotn IF 2:15 (0:4)
- 23 sierpnia (Drøbak)
AZS Wrocław –
FCF Juvisy-sur-Orge 0:3 (0:2)
- 25 sierpnia (Drøbak)
AZS Wrocław –
University College Dublin 3:0 (1:0)
IV Edycja (2004)
- 20 lipca (Wrocław)
AZS Wrocław –
Cardiff City 2:1 (1:1)
- 22 lipca (Wrocław)
AZS Wrocław –
Klaksvikar Itrottarfelag 5:1 (2:0)
- 24 lipca (Wrocław)
AZS Wrocław –
Metalist Charków 2:0 (0:0)
- II runda
- 14 września (Poczdam)
AZS Wrocław –
FC Foroni Verona 0:5 (0:2)
- 16 września (Poczdam)
AZS Wrocław –
1.FFC Turbine Potsdam 1:4 (0:2)
- 18 września (Poczdam)
AZS Wrocław –
Montpellier-Herault S.C. 2:0 (1:0)
V Edycja (2005)
- 9 sierpnia (Wrocław)
AZS Wrocław –
Arsenał Charków 5:0 (1:0)
- 11 sierpnia (Wrocław)
AZS Wrocław –
AÉK Kokkinochovion Famagusta 11:0 (5:0)
- 24 lipca (Wrocław)
AZS Wrocław –
Maccabi Holon 1:0 (1:0)
- II runda
- 13 września (Brøndby)
AZS Wrocław –
Arsenal LFC 1:3 (0:2)
- 15 września (Brøndby)
AZS Wrocław –
Brøndbyernes IF 1:3 (0:0)
- 17 września (Brøndby)
AZS Wrocław –
Łada Togliatti 3:3 (?:?)
VI Edycja (2006)
- 8 sierpnia (Strumica)
AZS Wrocław –
ZFK Šćiponjat Hasanbeg 4:1 (2:0)
- 10 sierpnia (Strumica)
AZS Wrocław –
Helsingin Jalkapalloklubi 0:1 (0:0)
- 12 sierpnia (Strumica)
AZS Wrocław –
Frauen FC Zuchwil 05 2:2 (1:1)
VII Edycja (2007)
- 9 sierpnia (Neulengbach)
Gol Częstochowa –
Mayo FC 4:1
- 11 sierpnia (Neulengbach)
Gol Częstochowa –
Hibernian LFC 1:4
- 14 sierpnia (Neulengbach)
Gol Częstochowa –
SV Neulengbach 1:8
VIII Edycja (2008)
- 4 września (Wrocław)
AZS Wrocław –
Naftochimik Kałusz 0:1
- 6 września (Wrocław)
AZS Wrocław –
FC Levadia Tallin 4:0
- 9 września (Wrocław)
AZS Wrocław –
PAÓK (Saloniki) 4:1
Liga Mistrzyń
W 2009 r. Puchar Europy został przemianowany na Ligę Mistrzów Kobiet (UEFA Women´s Champions League). Modyfikacjom uległ regulamin rozgrywek. Zgodnie z nim, Mistrzynie Polski biorą udział w rozgrywkach od 1/16 finału.
IX Edycja (2009)
- 30 września (Racibórz)
RTP Unia Racibórz –
SV Neulengbach 1:3
- 7 października (Neulengbach)
SV Neulengbach –
RTP Unia Racibórz 0:1
Reprezentacja
W rankingu Międzynarodowej Federacji Piłki Nożnej najlepszych reprezentacji świata z dnia 18 grudnia 2020 r. reprezentacja Polski zajmuje 29 miejsce, klasyfikując się pomiędzy 30. Portugalią i 28. Meksykiem.
Przypisy
- ↑ Mniej w ligach - KobiecaPilka.pl - piłka nożna kobiet, www.kobiecapilka.pl [dostęp 2019-09-28] .
- ↑ Kobiety grają w piłkę nożną, „Sportowiec”, 21 listopada 1946 [dostęp 2021-11-11] , W numerze zdjęcie zespołu. W artykule pojawia się wzmianka o jeszcze jednej drużynie w Polsce, ale bez wskazania miejscowości.
- ↑ Pierwsza w Polsce kobieca drużyna piłkarska, „Gazeta Zielonogórska”, 13 czerwca 1957 [dostęp 2021-02-26] .
- ↑ Kobiety grają w piłkę nożną, „Gazeta Zielonogórska”, 4 września 1957 [dostęp 2021-03-02] , W artykule zdjęcie z meczu.
Bibliografia
- Jarosław Owsiański, Tomasz Siwiński: Historia futbolu wielkopolskiego. WZPN Poznań, 2013. ISBN 978-83-64237-00-3.
Linki zewnętrzne
Media użyte na tej stronie
An outdated clock with a serious icon
Flag of Israel. Shows a Magen David (“Shield of David”) between two stripes. The Shield of David is a traditional Jewish symbol. The stripes symbolize a Jewish prayer shawl (tallit).
Flag of England. Saint George's cross (a red cross on a white background), used as the Flag of England, the Italian city of Genoa and various other places.
Flaga Finlandii
Autor: Justyna Białasek, Licencja: CC-BY-SA-3.0
Reprezentacja Polski w piłkę nożną kobiet w 2004 r. przed meczem z Ukrainą