Piaskowiec (ptak)
Calidris alba[1] | |||
(Pallas, 1764) | |||
![]() Szata godowa | |||
![]() Szata spoczynkowa | |||
Systematyka | |||
Domena | |||
---|---|---|---|
Królestwo | |||
Typ | |||
Podtyp | |||
Gromada | |||
Podgromada | |||
Infragromada | |||
Rząd | |||
Podrząd | |||
Rodzina | |||
Podrodzina | |||
Plemię | |||
Rodzaj | |||
Gatunek | piaskowiec | ||
Synonimy | |||
| |||
Podgatunki | |||
| |||
Kategoria zagrożenia (CKGZ)[3] | |||
![]() | |||
Zasięg występowania | |||
![]() Zasięg występowania w sezonie lęgowym. Czarna linia wyznacza południową granicę |
Piaskowiec[4] (Calidris alba) – gatunek średniej wielkości ptaka wędrownego z rodziny bekasowatych (Scolopacidae). Nie jest zagrożony wyginięciem.
Podgatunki i zasięg występowania
Piaskowiec zamieszkuje w zależności od podgatunku[2][5]:
- C. alba alba – północny skraj Kanady (Wyspa Ellesmere’a), północna i wschodnia Grenlandia, Svalbard, Ziemia Północna, Półwysep Tajmyr; zimuje na wybrzeżach Europy Zachodniej i Południowej, Afryki, południowej Azji oraz Australii i niektórych wysp Oceanii. W Polsce podczas przelotów spotykany licznie na wybrzeżu, w głębi kraju nieregularnie i nielicznie.
- C. alba rubida – północno-wschodnia Syberia (Wyspy Nowosyberyjskie, ujście Leny), Alaska (nielicznie) i północna Kanada (oprócz Wyspy Ellesmere’a); zimuje na wschodnich wybrzeżach Azji oraz wybrzeżach amerykańskich począwszy od środkowej części Ameryki Północnej po południowe krańce Ameryki Południowej.
Morfologia
- Cechy gatunku
- Brak wyraźnego dymorfizmu płciowego. W upierzeniu godowym wierzch ciała rdzawy z ciemnymi plamkami, które są większe na grzbiecie i pokrywach skrzydłowych. Spód ciała i podgardle białe. Prosty dziób i nogi czarne. W szacie spoczynkowej wierzch ciała popielatoszary, a czoło, brew i spód białe. W przedniej części pokrywy skrzydłowej charakterystyczna czarna plama. Osobniki młodociane podobne do dorosłych w upierzeniu spoczynkowym, jednak wierzch ich ciała pokrywają czarne plamy.
- Wymiary średnie
- dł. ciała ok. 19–21 cm
rozpiętość skrzydeł ok. 34–40 cm
masa ciała ok. 35–110 g
Ekologia i zachowanie
- Biotop
- Tundra, poza okresem lęgowym głównie morskie wybrzeża.
- Gniazdo
- Na ziemi.
- Jaja
- W ciągu roku wyprowadza jeden lęg lub dwa, w krótkim odstępie czasu (zdarzają się sporadyczne przypadki poliandrii), składając w czerwcu–lipcu 4 jaja.
- Wysiadywanie
- Jaja wysiadywane są przez okres 24–32 dni przez obydwoje rodziców, lub jeśli złożone zostały dwa lęgi, każde z rodziców wysiaduje tylko jeden z nich.
- Pożywienie
- Bezkręgowce i nasiona roślin.
Status i ochrona
Międzynarodowa Unia Ochrony Przyrody (IUCN) uznaje piaskowca za gatunek najmniejszej troski (LC, Least Concern) nieprzerwanie od 1988 roku. Organizacja Wetlands International w 2015 roku szacowała liczebność światowej populacji na 620–700 tysięcy osobników. Trend liczebności populacji nie jest znany[3].
W Polsce podlega ścisłej ochronie gatunkowej[6].
Zobacz też
Przypisy
- ↑ Calidris alba, [w:] Integrated Taxonomic Information System [online] (ang.).
- ↑ a b Van Gils, J., Wiersma, P. & Boesman, P.: Sanderling (Calidris alba). [w:] del Hoyo, J., Elliott, A., Sargatal, J., Christie, D.A. & de Juana, E. (eds.). Handbook of the Birds of the World Alive [on-line]. 2019. [dostęp 2019-11-18].
- ↑ a b Calidris alba, [w:] The IUCN Red List of Threatened Species [online] (ang.).
- ↑ Systematyka i nazwy polskie za: P. Mielczarek & M. Kuziemko: Podrodzina: Arenariinae Stejneger, 1885 (1840) - biegusy (wersja: 2020-11-15). [w:] Kompletna lista ptaków świata [on-line]. Instytut Nauk o Środowisku Uniwersytetu Jagiellońskiego. [dostęp 2021-04-13].
- ↑ F. Gill, D. Donsker (red.): Sandpipers, snipes, coursers. IOC World Bird List: Version 9.2. [dostęp 2019-11-18]. (ang.).
- ↑ Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 16 grudnia 2016 r. w sprawie ochrony gatunkowej zwierząt (Dz.U. z 2016 r. poz. 2183).
Linki zewnętrzne
- Zdjęcia i nagrania audiowizualne. [w:] eBird [on-line]. Cornell Lab of Ornithology. (ang.).
- Calidris alba (Piaskowiec). W: M. Gromadzki (red.): Poradniki ochrony siedlisk i gatunków Natura 2000 – podręcznik metodyczny. T. 8: Ptaki (część II). Warszawa: Ministerstwo Środowiska, 2004, s. 57–60. ISBN 83-86564-43-1.
Media użyte na tej stronie
Autor: (of code) -xfi-, Licencja: CC BY-SA 3.0
The Wikispecies logo created by Zephram Stark based on a concept design by Jeremykemp.
Autor: Original photo by Mdf, Licencja: CC-BY-SA-3.0
Yürüyüşü sırasında adımını atarken görüntülenen bir ak kum kuşu (Calidris alba)
Breeding range of the Sanderling Calidris alba
Autor: Charles J Sharp , Licencja: CC BY-SA 4.0
Sanderling (Calidris alba) breeding plumage, Farmoor Reservoir, Oxfordshire