Pierre Ramus
![]() | |
Data i miejsce urodzenia | 15 kwietnia 1882 |
---|---|
Data i miejsce śmierci | 27 maja 1942 |
Pierre Ramus (właśc. Rudolf Großmann[a]; ur. 15 kwietnia 1882 w Wiedniu, zm. 27 maja 1942 na statku w drodze do Veracruz w Meksyku) – teoretyk anarchizmu, dziennikarz, publicysta, aktywny działacz ruchów antywojennych, propagator kontroli urodzeń.
Życie i działalność
Od 1898 aktywny w ruchu robotniczym w Nowym Jorku, tamteż w 1900 założył gazetę "Der Zeitgeist"; do 1904 współpracował z Johannem Mostem w redakcji pisma "Die Freiheit". Oskarżony o podżeganie do strajków, uciekł w 1903 do Londynu. W latach 1906–1908 wydawał "Die freie Generation", początkowo w Londynie, następnie w Berlinie oraz w latach 1910–1914 "Jahrbüch der Freien Generation". W 1907 wrócił do Wiednia gdzie rozpoczął wydawanie anarchosyndykalistycznego dwutygodnika "Wohlstand für Alle", z czasem stając się głównym animatorem ruchu anarchistycznego w Austrii. Jeszcze w tym samym roku został austriackim delegatem na Kongres Anarchistyczny w Amsterdamie.
W 1916 wziął ślub ze swą wieloletnią towarzyszką życia, rosyjską anarchistką Sophie (Sonją) Ossipowną Fridman, ze względu na jej problemy z legalnym pobytem w Austrii.
W latach I wojny światowej konsekwentnie odmawiał odbycia służby wojskowej, powołując się na swoje przekonania moralne, co przypłacił więzieniem. Zaraz po wojnie, w 1918 założył pismo anarchistyczne "Erkenntnis und Befreiung", które z czasem stało się organem prasowym założonej przez Großmana w 1920 Federacji Wolnościowych Socjalistów.
W latach międzywojennych odbył szereg podróży z wykładami propagandowymi po Niemczech, Francji, Szwajcarii i Wielkiej Brytanii. W 1938 po przyłączeniu Austrii do III Rzeszy wyemigrował do Francji, skąd po wkroczeniu Nazistów w 1940 uciekł do Maroka. 20 maja 1942 wypłynął z Casablanki do Veracruz w Meksyku, tydzień później 27 maja zmarł na statku na atak serca.
Był autorem kilkuset broszur i artykułów prasowych, wnoszących duży wkład do teorii i popularyzujących myśl anarchistyczną.
Miał dwie córki, Lilly i Erwinę.
Poglądy społeczno-polityczne i wpływ
Jako myśliciel, publicysta i mówca bronił idei anarchizmu i antymilitaryzmu, w swojej działalności społecznej podejmował kwestię kontroli narodzin. Czerpał z Godwina, Kropotkina, Ferrera, Tołstoja czy Stirnera, samemu będąc orędownikiem anarchizmu komunistycznego i taktyki rewolucyjnego syndykalizmu. Korespondował m.in. z Kropotkinem, Emmą Goldman, Alexandrem Berkmanem, Gustavem Landauerem, czy Errico Malatestą.
W Polsce piśmiennictwo Ramusa–Großmana popularyzował krakowski anarchista Augustyn Wróblewski.
Polskie przekłady pism Ramusa
- Pierre Ramus, Tyrania nędzy i cel anarchizmu, Zürich, [1911].
- Pierre Ramus, Bankructwo parlamentaryzmu, Kraków: nakładem "Sprawy Robotniczej", 1912.
- Pierre Ramus, Piotr Krapotkin: (żywot i dzieło), Kraków: nakładem "Sprawy Robotniczej", [1912].
Uwagi
- ↑ "Pierre Ramus" to pseudonim literacki przybrany na cześć Pierre'a de la Ramée, oświeceniowego humanisty.
Linki zewnętrzne
- Towarzystwo imienia Pierre'a Ramusa [dostęp: 19.09.2009]
- Nota biograficzna z Lexikon der Anarchie [dostęp: 19.09.2009]
- ISNI: 0000 0001 0939 7452, 0000 0003 6856 2299
- VIAF: 98145542402796641610, 120705566
- LCCN: n87890616
- GND: 118833197
- NDL: 00550677
- LIBRIS: nl0225w62q2fs4f
- BnF: 12442926m
- SUDOC: 129256412
- NKC: ola2003192371
- NTA: 15219116X
- CiNii: DA06061391
- Open Library: OL967245A
- PLWABN: 9810679404605606
- NUKAT: n2010177051
- J9U: 987007275196305171
- CANTIC: a11960784
- WorldCat: lccn-n87890616, lccn-n81143857
Media użyte na tej stronie
Pierre Ramus/Rudolf Großmann, Austrian anarchist