Pietà
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/9/9c/Van-der-Weyden-Pieta.jpg/240px-Van-der-Weyden-Pieta.jpg)
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/e/e5/Muzeum_Narodowe_we_Wroc%C5%82awiu_fot_BMaliszewska.jpg/240px-Muzeum_Narodowe_we_Wroc%C5%82awiu_fot_BMaliszewska.jpg)
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/3/39/WLA_metmuseum_1375_Pieta.jpg/240px-WLA_metmuseum_1375_Pieta.jpg)
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/5/57/PietaLutin.jpg/240px-PietaLutin.jpg)
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/d/da/6907vik_Zakopane%2C_cmentarz_%22Na_P%C4%99ksowym_Brzyzku%22._Foto_Barbara_Maliszewska.jpg/240px-6907vik_Zakopane%2C_cmentarz_%22Na_P%C4%99ksowym_Brzyzku%22._Foto_Barbara_Maliszewska.jpg)
Pietà [pjeˈta], w polszczyźnie, poza literaturą specjalistyczną, dominuje pisownia pieta (wł. pietà – „miłosierdzie”, „litość”; łac. pietas – „miłość zgodna z powołaniem”) – w sztukach plastycznych przedstawienie Matki Boskiej trzymającej na kolanach martwego Jezusa Chrystusa.
Pierwsze przedstawienia tego typu, najczęściej rzeźbione, pojawiły się w Niemczech w I połowie XIV wieku. Następnie w okresie późnego gotyku nastąpiło upowszechnienie się tego wizerunku w całej Europie, a wkrótce stał się on jednym z najczęstszych przedstawień dewocyjnych. Powstały różne odmiany, m.in. Pietà corpusculum (z Chrystusem jako dzieckiem), Pietà anielska z aniołami towarzyszącymi Matce Boskiej.
Jedną z najbardziej znanych jest Pietà watykańska Michała Anioła z bazyliki św. Piotra na Watykanie z 1499. Innym dziełem tego samego rzeźbiarza jest Pietà Rondanini z Castello Sforzesco w Mediolanie czy Pietà Florencka. W Polsce najbardziej znanymi przykładami są XIV. wieczna Pietà z Lubiąża, XV. wieczne tzw. „Piękne Piety” w kościołach św. Barbary w Krakowie i Mariackim w Gdańsku.
W chrześcijaństwie wschodnim odpowiednikiem Piety jest ikona Nie rozpaczaj po mnie Matko.
Zobacz też
Bibliografia
- Lech Kalinowski, Geneza Piety średniowiecznej, Prace Komisji Historii Sztuki 10, 1952.
Media użyte na tej stronie
Autor: Aw58, Licencja: CC BY-SA 3.0
Kamienna Góra, Pieta w kaplicy cmentarnej.
Autor: image/photo was taken by Wikipedia and Wikimedia Commons user Ludwig Schneider.
I would appreciate being notified if you use my work outside Wikimedia.
Do not copy this image illegally by ignoring the terms of the license below, as it is not in the public domain. If you would like special permission to use, license, or purchase the image please contact me to negotiate terms.
When reusing, please credit me as: Ludwig Schneider / Wikimedia., Licencja: CC BY 3.0Pietà z Lubiąża (woj. Dolnośląskie, Polska) obecnie w Muzeum Narodowym w Warszawie
Autor: Barbara Maliszewska, Licencja: CC BY-SA 3.0 pl
Wrocław Stare Miasto, pl. Powstańców Warszawy 5 - Muzeum Narodowe, dawny gmach Zarządu Prowincji (zabytek nr A/5258/325/Wm)
Autor: Jerzy Graliński, Licencja: CC BY-SA 3.0 pl
Ruda Śląska, ul. Piastowska 16 - kościół parafialny pw. św. Józefa (zabytek nr A/8/99)
Autor: Ludwig Schneider, Licencja: CC BY 3.0
Gdańsk, Kościół Mariacki, Gotycka Pieta
(c) I, Nostrifikator, CC-BY-SA-3.0
Dobrá Voda – Pozďátky (Slavičky) part. Pieta
Autor: image/photo was taken by Wikipedia and Wikimedia Commons user Ludwig Schneider.
I would appreciate being notified if you use my work outside Wikimedia.
Do not copy this image illegally by ignoring the terms of the license below, as it is not in the public domain. If you would like special permission to use, license, or purchase the image please contact me to negotiate terms.
When reusing, please credit me as: Ludwig Schneider / Wikimedia., Licencja: CC BY-SA 3.0Gotycka Pieta w kościele Św. Barbary w Krakowie
Tzv. Křivákova Pieta, 1390-1400, Arcidiecézní muzeum v Olomouci
La obra representa a Jesucristo muerto y en los brazos de su madre, la Virgen María.
Autor: Jacek Halicki, Licencja: CC BY-SA 3.0 pl
Kłodzko, most na młynówce, kon. XIV, 1628, 1701, 1750, pieta
Autor: Barbara Maliszewska, Licencja: CC BY-SA 3.0 pl
Zakopane, cmentarz "Na Pęksowym Brzyzku"
Autor: Bruno Tschötschel , Licencja: CC BY-SA 3.0
Pieta z Lutína, c. 1400, Archidiecézní muzeum, Olomouc
Autor: Wikipedia Loves Art participant "shooting_brooklyn", Licencja: CC BY-SA 2.5
Pietà (Vesperbild), ca. 1400
Bohemian
Limestone with polychrome highlight; 15 x 15 3/8 x 5 1/2 in. (38.1 x 39.1 x 14.0 cm)
The Metropolitan Museum of Art, New York, The Cloisters Collection, 2001 (2001.78)
View at the Metropolitan Museum of Art website
This photo of item # 2001.78 at the Metropolitan Museum of Art was contributed under the team name "shooting_brooklyn" as part of the Wikipedia Loves Art project in February 2009.
Metropolitan Museum of Art
Autor: Aw58, Licencja: CC BY-SA 3.0
Wrocław. kościół pw. św. Macieja, pieta
Autor: Aw58, Licencja: CC BY-SA 3.0 pl
Chełmsko Śląskie - kościół parafialny p.w. Świętej Rodziny, 1680-1690 (zabytek nr rejestr. A/2048/1008 z 8.01.1964)
Autor: Wikipedia Loves Art participant "shooting_brooklyn", Licencja: CC BY-SA 2.5
Pietà, 1375–1400
German
Poplar, plaster, polychromy, gilding ; 52 1/4 x 27 3/8 in. (132.7 x 69.5 cm)
The Metropolitan Museum of Art, New York, The Cloisters Collection, 1948 (48.85)
View at the Metropolitan Museum of Art website
This photo of item # 48.85 at the Metropolitan Museum of Art was contributed under the team name "shooting_brooklyn" as part of the Wikipedia Loves Art project in February 2009.
Metropolitan Museum of Art
Autor: Bruno Tschötschel , Licencja: CC BY-SA 3.0
Bruno Tschötschel, pieta w kościele p.w. św. Idziego i św. Bernardyna w Głubczycach. Drewno polichromowane.
Autor: Aw58, Licencja: CC BY-SA 4.0
Sychrov, pieta w zamkowm parku
Autor: Edward Knapczyk, Licencja: CC BY-SA 3.0 pl
kościół pomocniczy p.w. MB Bolesnej, 1714, 1934 Wałbrzych, pl. Kościelny