Pilica

Pilica
Ilustracja
Pilica na wysokości Tomaszowa Mazowieckiego
KontynentEuropa
Państwo Polska
Rzeka
Długość319 km
Powierzchnia zlewni8 341 km²
Średni przepływ48,6 m³/s w pobliżu ujścia
Źródło
Miejscew okolicy miasta Pilica
Wysokość350 m n.p.m.
Współrzędne50°27′11,2″N 19°38′24,3″E/50,453111 19,640083
Ujście
RecypientWisła
Miejscew okolicy wsi Ostrówek
Wysokość96 m n.p.m.
Współrzędne51°51′46″N 21°16′51″E/51,862778 21,280833
Położenie na mapie Polski
Mapa konturowa Polski, na dole znajduje się punkt z opisem „źródło”, natomiast blisko centrum na prawo znajduje się punkt z opisem „ujście”
Pilica w początkowym biegu - w Szczekocinach

Pilicarzeka w południowej i centralnej Polsce, najdłuższy lewy dopływ Wisły. Długość rzeki wynosi 319 km[1], a powierzchnia dorzecza 8341 km². Płynie przez Wyżynę Krakowsko-Częstochowską, Niziny Środkowopolskie oraz Nizinę Środkowomazowiecką i wpada do Wisły w okolicach wsi Ostrówek, w regionie geograficznym zwanym Doliną Środkowej Wisły.

W 1974, przez wybudowanie zapory i spiętrzenie wód, w okolicy Sulejowa utworzono Zalew Sulejowski, długości ok. 17 km, maksymalnej szerokości 2 km i powierzchni 2700 ha.

Obszar dorzecza Pilicy określany jest nazwą Nadpilicze. W 1997 powstało Stowarzyszenie Przyjaciół Pilicy i Nadpilicza.

Dopływy

W kolejności od źródeł do ujścia.

Ochrona przyrody

Nadpiliczne Parki Krajobrazowe:

Miasta położone nad Pilicą

Wsie położone nad Pilicą

Dobra, Dobra-Kolonia, Sławniów, Wierbka, Kleszczowa, Wola Libertowska, Łany Małe, Żarnowiec, Łany Wielkie, Brzeziny, Małoszyce, Jasieniec, Dąbrowica, Grodzisko, Rudka, Maluszyn, Krzętów, Będzyn, Taras, Faliszew, Łęg Ręczyński, Skotniki, Ostrów, Smardzewice, Spała, Inowłódz, Rzeczyca, Mysiakowiec, Gapinin, Domaniewice, Łęgonice, Pobiedna, Wola Pobiedzińska, Gostomia, Tomczyce, Ulaski Stamirowskie, Przybyszew, Michałów Górny, Pilica, Ostrołęka, Przylot, Sudzinek, Pacew, Wola Przedborska, Przyłęk, Bobrowniki, Góry, Grotowice, Ponikła, Kozłowiec, Brzeg, Brzeźce.

Szlak wodny Pilicy

Długość: 228 km

Trasa: ZarzeczePrzedbórzFaliszewSkotnikiSulejówZalew SulejowskiTomaszów MazowieckiSpałaInowłódzŻądłowiceGrotowiceDomaniewiceNowe Miasto nad PilicąBiałobrzegiWarka – ujście Pilicy Stopień trudności według klasyfikacji międzynarodowej: CL I (przejazd łatwy), miejscami CL II (przejazd trudniejszy – wąskie koryto, znaczny spadek, kamieniste dno).

szlak turystyczny niebieski Pieszy Szlak Rekreacyjny Rzeki Pilicy

Długość: 122 km

Wzdłuż środkowego odcinka Pilicy przebiega szlak turystyczny niebieski pieszy Szlak Rekreacyjny Rzeki Pilicy.

Trasa: Piotrków TrybunalskiBarkowiceBronisławówSwolszewiceBorki – zapora na Pilicy – SmardzewiceTrestaZarzęcinSulejówTaraskaSzarbskoDąbrówkaDiabla GóraWacławówSkotnikiFaliszewTarasPrzedbórzBiały Brzeg – okolice wsi RączkiKrzętów

Rzeka w kulturze

Lata 60. XX wieku. Zakłady Przemysłu Odzieżowego „Pilica” (Tomaszów Mazowiecki)
Amfiteatr największej przystani nad Pilicą. (Tomaszów Mazowiecki)

W latach 1965–1994 w Tomaszowie Mazowieckim istniały duże zakłady odzieżowe nazwane – od położenia w największym mieście nad Pilicą – Zakładami Przemysłu Odzieżowego „Pilica”. Przy innym dużym zakładzie produkcyjnym w Tomaszowie – Wistomie, przez czterdzieści lat działał zespół kultury ludowej „Piliczanie”, który w okresie PRL występował z wieloma koncertami w Polsce i za granicą[3]. W arsenale Wojska Polskiego od pierwszej połowy XX wieku funkcjonuje Przeciwlotniczy zestaw rakietowo-artyleryjski „Pilica”, skonstruowany z myślą o obronie przeciwlotniczej na linii rzeki[4]. W Tomaszowie Mazowieckim od początku XXI wieku działa „Skansen Rzeki Pilicy”, gromadzący pamiątki związane z Pilicą; do największych atrakcji należy budynek młyna wodnego, jak również wyłowiony z Pilicy i odrestaurowany do stanu używalności niemiecki pojazd pancerny[5].

Zobacz też

Przypisy

  1. Pilica, [w:] Encyklopedia PWN [online] [dostęp 2008-06-06].
  2. Przystań nareszcie otwarta... od piątku, Nasz Tomaszów, 7 lipca 2020 [dostęp 2020-07-07] (pol.).
  3. Antoniego Malewskiego historie subiektywne: Mirek Orłowski (71), Nasz Tomaszów, 20 czerwca 2019 [dostęp 2020-06-22] (pol.).
  4. PZRA PILICA, wml.wat.edu.pl [dostęp 2020-07-10].
  5. O Skansenie | Skansen Rzeki Pilicy [dostęp 2020-07-10] (pol.).

Linki zewnętrzne

Media użyte na tej stronie

Pilica River in Tomaszów Mazowiecki (5AM, May 2019).jpg
Autor: WrS.tm.pl, Licencja: CC0
Pilica River in Tomaszów Mazowiecki (5AM, May 2019)
Blue 0080ff pog.svg
Autor: One Salient Oversight, Licencja: CC0
modded version of File:Blue_pog.svg
Inhabitants of Tomaszów Mazowiecki in front of the amphitheater on the harbour of Pilica river.jpg
Mieszkańcy Tomaszowa Mazowieckiego przed amfiteatrem nad rzeką Pilicą w mieście
Suits Factory „Pilica (1965-1994) in Tomaszów Mazowiecki.jpg
Autor: unknow author, Licencja: CC0
Suits Factory „Pilica (1965-1994) in Tomaszów Mazowiecki
POL Szlak niebieski.svg
Niebieski szlak turystyczny.
Relief Map of Poland.svg
Autor: TUBSEmail Silk.svg Gallery, Licencja: CC BY-SA 3.0
Location map of Poland
WiktionaryPl nodesc.svg
(c) Wikimedia Foundation, CC BY-SA 3.0

The logo for the Polish language Wiktionary without "Wolny, wielojęzyczny Wikisłownik" ("Free, multilingual, Wiktionary")

.
Disambig.svg
Symbol wieloznaczności