Pionier (Ziemie Odzyskane)
Artykuł ten został zgłoszony do umieszczenia na stronie głównej w rubryce „Czy wiesz”. Pomóż nam go sprawdzić. |
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/1/16/Obchody_77._rocznicy_powstania_Armii_Krajowej_Szare_Szeregi_-_zbli%C5%BCenie_na_opask%C4%99.jpg/220px-Obchody_77._rocznicy_powstania_Armii_Krajowej_Szare_Szeregi_-_zbli%C5%BCenie_na_opask%C4%99.jpg)
Pionier - termin oznaczający osadnika, który zamieszkał na Ziemiach Odzyskanych w pierwszych latach powojennych[2][1][3]. Dzięki swojej pracy pionierzy przyczynili się w znacznej mierze do usunięcia szkód wojennych (odgruzowywanie miast), przywrócenia infrastruktury technicznej i społecznej Ziem Odzyskanych do użytku[3] oraz polonizacji zastanej przestrzeni[4]. Pionierami nazywano również grupy posyłane za zgodą PPR na nowe tereny w celu zbudowania tam polskich struktur administracyjnych oraz zorganizowania lokalnych jednostek sił bezpieczeństwa, niezbędnych do obrony ludności cywilnej przed szabrownikami, maruderami czy Werwolfem[2].
Historia pionierów wykorzystywana była w powojennej polityce historycznej do kreowania nowej tożsamości mieszkańców Ziem Odzyskanych[5]. Tworzone były analogie między polskimi i amerykańskimi pionierami, którzy tak samo wyruszać mieli na niebezpieczne, nieznane oraz ogromne zachodnie terytoria w celu zdobycia ich i podporządkowania sobie, nieraz przy użyciu siły (z powodu tych porównań w potocznym obiegu funkcjonowała nazwa Polski Dziki Zachód)[6].
Struktura ludnościowa pionierów
Pochodzenie | Szacunkowa liczba |
---|---|
Centralna Polska | 2,5 mln |
Kresy Wschodnie | 1,3 mln |
Europa zachodnia i południowa | 240 tys. |
Ukraińcy, Łemkowie i inni przesiedleni w ramach akcji „Wisła” | 150 tys.[3] |
Kinematografia
- O losach pionierów opowiada film komediowy Sami Swoi, a także eastern Prawo i pięść.
Zobacz też
Przypisy
- ↑ a b Deutsche Welle , Oswajanie „dzikiego zachodu”. Polacy i Ziemie Odzyskane | DW | 14.08.2021, DW.COM [dostęp 2022-12-04] [zarchiwizowane z adresu 2022-12-05] (pol.).
- ↑ a b „Nim wstanie dzień”: z Trzebnicy w stronę Hirschbergu, histmag.org [dostęp 2022-12-04] [zarchiwizowane z adresu 2022-12-05] .
- ↑ a b c Ziemie Odzyskane – historia sukcesu, Przegląd, 21 maja 2018 [dostęp 2022-12-04] [zarchiwizowane z adresu 2022-12-05] (pol.).
- ↑ Monika Jania-Szczechowiak , Dom zły? Obraz domu na „Ziemiach Odzyskanych”, [w:] Emilia Kledzik, Maciej Michalski, Małgorzata Praczyk (red.), „Ziemie Odzyskane”. W poszukiwaniu nowych narracji, Instytut Historii UAM, 2018, ISBN 978-83-65663-85-6 .
- ↑ Kamila Gieba , Początek i powrót. Strategie tworzenia tożsamości protetycznej w literaturze tzw. Ziem Odzyskanych, [w:] Emilia Kledzik, Maciej Michalski, Małgorzata Praczyk (red.), „Ziemie Odzyskane”. W poszukiwaniu nowych narracji, Instytut Historii UAM, 2018, ISBN 978-83-65663-85-6 .
- ↑ Ksymena Filipowicz-Tokarska , Strategie narracyjne w kobiecej prozie osadniczej i postosadniczej (na przykładzie powieści Ireny Dowgielewicz, Marii Sidorskiej-Ryczkowskiej i Ingi Iwasiów), [w:] Emilia Kledzik, Maciej Michalski, Małgorzata Praczyk (red.), „Ziemie Odzyskane”. W poszukiwaniu nowych narracji, Instytut Historii UAM, 2018, ISBN 978-83-65663-85-6 .
Media użyte na tej stronie
Autor: Kancelaria Sejmu / Łukasz Błasikiewicz, Licencja: CC BY 2.0
Biało-czerwona opaska naramienna